رئیس انجمن علمی چشمپزشکی :
۶ درصد از مردم کشور «قوز قرنیه» دارند
قوز قرنیه یا «کراتوکونوس» یکی از بیماریهای چشمی است که باعث تغییر شکل قرنیه چشم میشود. این بیماری میتواند باعث کاهش دید، تاری و حتی اختلالات شدید در بینایی شود. مالش مکرر چشم یکی از عواملی است که میتواند منجر به تشدید یا ابتلا به قوز قرنیه شود، چون مالش غیرطبیعی باعث فشار به قرنیه شده و میتواند منجر به نازک شدن تدریجی آن شود. به گفته رئیس انجمن علمی چشمپزشکی ایران، افرادی که مبتلا به بیماری قوز قرنیه هستند، نمیتوانند برای خلاصی از عینک عمل لیزیک انجام دهند.
دکتر حامد قاسمی، جراح و متخصص چشم، فوقتخصص پیوند سلولهای بنیادی و قرنیه، استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس انجمن علمی چشمپزشکی ایران، درباره افرادی که مبتلا به قوز قرنیه هستند به «ایران» میگوید:«قوز قرنیه بیماریای است که در آن قرنیه که قدامیترین، جلوترین و شفافترین قسمت چشم است، از لحاظ بیومکانیک و ساختار دچار شلی میشود. این اتفاق معمولاً در دوران نوجوانی و جوانی رخ میدهد و تا سن حدود 40 سالگی پیشرفت میکند و به ثبات میرسد.
بنابراین بسیار مهم است که نشانههایی مثل خارش فصلی چشم در سنین نوجوانی و جوانی، مالش مکرر چشم، کمتر شدن دید یا بالا رفتن شماره عینک جدی گرفته شود.»
او با اشاره به احتمال عمل جراحی برای مبتلایان به قوز قرنیه میگوید:«این افراد نیازمند بررسی نقشه قرنیه هستند. اگر در نقشه قرنیه که اصطلاحاً به آن توپوگرافی گفته میشود، علامت قوز قرنیه دیده شد، ممکن است فرد به عمل جراحی به نام پرتوتابی یا تابش ماورای بنفش در قرنیه نیاز داشته باشد. این عمل میتواند جلوی پیشرفت قوز قرنیه را بگیرد. در مبتلایان به این بیماری، قرنیه استحکام کافی ندارد، به همین دلیل بیماری میتواند پیشرونده باشد.»
کاشت لنز، تنها گزینه
برای بینایی بهتر
این فوقتخصص پیوند سلولهای بنیادی و قرنیه درباره اینکه افراد مبتلا به قوز قرنیه نمیتوانند عمل لیزیک برای برداشتن عینک را انجام دهند، توضیح میدهد:«اگر ما با جراحیهای لیزری که کار رفع عیوب انکساری چشم را انجام میدهند، مثل لیزیک، لازک یا حتی اسمایل، قرنیه را به هر دلیلی نازک کنیم، این اقدام میتواند اوضاع را برای فرد متقاضی بدتر و بیماری قوز قرنیه را پیشروندهتر کند. به همین دلیل افرادی که قوز قرنیه دارند یا حتی مشکوک به این مورد هستند، جراحیهایی برای برداشتن عینک برای آنها ممنوع است. البته قوز قرنیه به این معنا نیست که افراد مبتلا هرگز نمیتوانند از دست عینک رها شوند. برای این گروه از بیماران روشهایی مثل کاشت لنز داخل قرنیه یا همان کاشت لنز داخل چشم انجام میشود. در این روش چون با لیزر کاری به قرنیه نداریم، مشکلی به وجود نمیآید و ممنوعیتی وجود ندارد.»
پیوند قرنیه؛ آخرین راهکار درمانی
یکی از عوامل اصلی در بروز قوز قرنیه، ژنتیک است. رئیس انجمن علمی چشمپزشکی ایران با بیان اینکه حدود 6 درصد مردم کشور دچار مشکل قوز قرنیه هستند، میگوید:«بیماری قوز قرنیه بیشتر مرتبط به ژنتیک افراد است، البته با مالش چشم در دوران کودکی یا نوجوانی و خارشهای بهاره ارتباط مستقیم دارد؛ چون این موارد میتوانند بیماری را در افرادی که از لحاظ ژنتیک مستعد هستند تشدید کند، به طوری که افرادی که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند، بیشتر در معرض خطر قرار میگیرند. تحقیقات نشان میدهد ژنهای مرتبط با ساختار و مقاومت قرنیه میتوانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند.
علامت قوز قرنیه در ابتدا کاهش دید در افراد بوده و کمکم با پیشرفت بیماری ممکن است دید فرد با عینک هم کامل نشود، بنابراین به لنزهای تماسی نیاز پیدا میکند. اگر شدت بیماری بیشتر شود، فرد ممکن است به پیوند قرنیه نیاز پیدا کند. عواملی مانند مالش مکرر چشم، استفاده طولانیمدت از لنزهای تماسی رنگی، آلرژیها و حتی قرار گرفتن در معرض اشعه UV میتوانند خطر ابتلا به قوز قرنیه را افزایش دهند.»
این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره عواملی که به کاهش احتمال ابتلا به قوز قرنیه در افراد کمک میکند، میگوید: «والدین باید حواسشان به حساسیتهای فصلی نوجوانها باشد؛ اگر به هر دلیلی چشمانشان را مدام مالش میدهند، حتماً باید به چشمپزشک مراجعه کنند.
اگر کسی در دوران نوجوانی یا جوانی دچار افزایش پیشرونده شماره چشم میشود، فقط نباید عینکش را تغییر دهد، حتماً باید برای بررسی نقشه قرنیه یا توپوگرافی اقدام کند.
اگر به هر علتی نشانههای اولیه قوز قرنیه وجود دارد، زودتر باید تشخیص داده شود، چون در مراحل اولیه راحتتر میتوان جلوی پیشرفت بیماری را گرفت. اگر فردی با تشخیص پزشک متوجه قوز قرنیه شد، اگر زیر 20 سال باشد، همان زمان باید درمان تابش اشعه را انجام دهد تا بیماری پیشرفت نکند. اما اگر بعد از 40 سالگی بیماری تشخیص داده شد، به دلیل اینکه این بیماری در سنین حدود 40 سال به ثبات میرسد، ممکن است اقدام درمانی خاصی نیاز نداشته باشد.
با این اوصاف، چشمپزشک منتظر میماند، اگر بیماری پیشرونده شد، حتی در سنین بالا، بیمار را جراحی میکند تا جلوی پیشرفت بیماری در فرد گرفته شود.»

