سعیده احسانی راد
گروه فرهنگی

در مراسم حماسه ایران امام رضا(ع) گردهمایی باشکوه خادمان فرهنگ و پاسداشت رهبر شهید، مجید مجیدی کارگردان «مستند رضای رضوان» از معرفت کفشداران و معجزه‌های حرم امام رضا(ع) گفت، سهیل محمودی از شعری که برای امام رضا(ع) سرود و او را محبوب قلب مادرش کرد حرف زد، مصطفی راغب با آوازخوانی دل‌ها را به صحن و سرای امام رضا(ع) پرواز داد و حسام‌الدین سراج هم شعری را که عبدالجبار کاکایی در میانه جنگ و عید سروده بود، اجرا کرد. این مراسم همزمان با میلاد امام رضا(ع) در فضای عطرآگین دود و اسپند خادمان رضوی در تالار وحدت برگزار شد.

عشق و دلدادگی رهبر شهید
به امام رضا(ع) خاص بود
در این مراسم سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به این موضوع که محبت امام رضا(ع) در همه ایرانیان هست اما نوع مناسبات رهبر با این امام همام از نوع دیگری بود، گفت: دلدادگی امام شهید به امام رضا(ع) بسیار قوی بود و این موضوع را می‌‌توان در رفتار و صحبت‌های ایشان مشاهده کرد.
صالحی با تأکید بر اینکه مرقد مطهر علی‌بن موسی‌الرضا(ع) دارای برکات بسیاری است، افزود: رهبر شهید خادمی امام رضا(ع) را بزرگ‌ترین برکات الهی می‌‌دانست که افتخار می‌کنم مشرف خدمت به آستان قدس هستم.
او ادامه داد: «رهبر شهید هم در گفتار و روایت تجربه‌های شخصی، علاقه خود به امام رضا(ع) را ابراز می‌کردند؛ این ارادت در عملکردشان مشخص بود به طوری که دو تا سه سخنرانی اصلی ایشان مانند سخنرانی نوروزی در فضایی نمادین در حرم امام رضا(ع) برگزار شد.»
صالحی به سفرهای پیوسته رسمی و غیررسمی که رهبر شهید به مشهد داشتند، اشاره کرد و گفت: «وقتی ضریح پنجم توسط استاد فرشچیان در سال ۱۳۷۹ ساخته شد، ایشان به مشهد رفتند و در فضا بودند. غباروبی‌هایی که در آن شرکت می‌کردند، شناخته شده بود و مناسبات خاصی با آستان مقدس رضوی داشتند.»
وزیر فرهنگ تأکید کرد: «عمق دلدادگی و عشق رهبر شهید به امام رضا(ع) خاص بود و اما این دلدادگی از کجا ایجاد شده؟ بذر این دلدادگی توسط پدر گرامی رهبر شهید؛ آیت‌الله سید جواد خامنه‌ای کاشته شد.»
او اضافه کرد: «رهبر شهید از پدرش نقل کردند که در سن جوانی برای زیارت به مشهد می‌آید. او از مسیر دریا، قفقاز، عشق‌آباد و سپس برای زیارت به مشهد رفته، جذب این شهر می‌شود و حدود یک هفته تا ۱۰ روز در مشهد می‌ماند. زیرا پدرشان نقل کرده که از وقتی به مشهد آمدند، حس کردند این شهر بهشت است.»
به گفته او، با اینکه تبریز آن زمان شهر پررونق‌تر و در دوره قاجار نایب‌السلطنه ایران بود اما به خاطر خاک مشهد و عشق به امام رضا(ع) پدر رهبر شهید جذب مشهد شدند و ۹ ماه در مشهد ماندند و دیگر به تبریز برنگشتند.
صالحی به دیگر ریشه‌های عشق رهبر شهید که از پدرشان ارث بردند اشاره کرد و نقل است که ایشان گفتند: «من از تکرار زیاد زیارت جامع امام رضا(ع) از سوی پدر آن را حفظ شدم.»
صالحی از تجربه رهبر شهید از کرامات رضوی گفتند مثل شفا گرفتن مکبر نابینای مسجد آذربایجانی‌های مشهد که متلک‌پرانی جوانانی به دختر این مکبر باعث شد او دلشکسته از مسجد بیرون بیاید و از امام رضا(ع) شفا بخواهد.
به اذعان وزیر فرهنگ، درگیر شدن رهبر شهید با چنین تجربه‌های شخصی و مواجهه‌های عینی به دلیل بحث‌های حسی و رفع بیماری خلاصه نمی‌شود، درعبارتی از رهبر شهید خواندم خیلی از کرامت‌ها، کرامت‌ها در عالم دیگریست.

امام هشتم
ولی نعمت ما ایرانیان هستند
به اعتقاد صالحی، امام رضا(ع) در بین ائمه اهل بیت از منظر معرفتی این جایگاه را دارد که مسلمان‌ها می‌‌گویند مدیون امام رضا(ع) هستیم. اگر سفر امام رضا(ع) به ایران نبود، خیلی چیزها امروز اتفاق نمی‌افتاد و ما خیلی زود می‌توانستیم شبیه برخی از فرقه‌های منقرض یا کم جمعیت شویم.
به تعبیر رهبر شهید، تنوع جهاد امام رضا(ع) بسیار متفاوت از بقیه اهل بیت است. خستگی‌ناپذیر و مبارزه پیوسته. تعبیری که ایشان بارها این تعبیر را به کار بردند که امام رضا(ع) ولی نعمت ما ایرانیان هستند رابطه ایران و امام رضا(ع) در نگاه ایشان یک نگاه ویژه و دقیق است.
صالحی تصریح کرد: «امام رضا(ع) ولی‌نعمت معنوی، فکری و مادی ملت ایران است. پیوند ایرانیان تا ابدالدهر با امام رضا(ع) گسستنی نیست.»
وزیر فرهنگ به این نکته اشاره کرد که هر قدر داده‌های مطلب از امام رضا(ع) را دقیق بنگریم بیشتر این ولی نعمت بودن خودش را نشان می‌دهد. امروز که ایران ما در مقابل حرکات ددمنشان اهریمنی قرار دارد، به عنایت و مهر رضوی بیشتر نیاز دارد و حتماً این مهر و عنایت از سوی امام رضا(ع) به ایرانیان دریغ نخواهد شد.
صالحی در پایان افزود: از همکارانم در بنیاد امام رضا(ع) که در سال‌های مختلف کوشیدند گوشه‌ای از این نور و تعلل را منتقل کنند و امسال هم به طور خاص برنامه را اجرا کردند و از همه شما سروران عزیز که محبت کردید و امروز در این محفلی که به عطر رضوی معطر است حضور پیدا کردید، تقدیر و تشکر می‌کنم.

ایران به خاطر برکت نام امام رضا(ع) عجیب است
احمد مسجدجامعی، از نخستین طراحان نشان رضوی نیز از دیگر سخنرانان این مراسم بود. به اعتقاد مسجدجامعی، ایران کشور عجیبی است، این عجیب بودن به برکت نام و حضور امام رضا(ع) در آن است. یکی از کارهایی که امام در ایران انجام دادند و این ظرفیت شکوفا شد، این بود که امام رضا(ع) حداقل ۱۶ مناظره در ایران انجام دادند. این نشان‌دهنده روحیه عقل‌گرای تشیع در گفتار و رفتار امام رضا(ع) است. این امام رئوف نماد عقل و تفکر بوده است. اقوام مختلف در ایران اجازه بحث و گفت‌وگو داشتند.
او با اشاره به اینکه تنها یک کشور با سابقه چندهزار سال می‌تواند امام رضا(ع) را در خود جای بدهد، افزود: ایران در سایه آن نام مبارک و با تفکر مبارک به اینجا رسیده است و برای همین است که ایران با تمام قوا از خودش دفاع می‌کند. علم و شناخت امام رضا(ع) بود که ایران را به اینجا رساند.
مسجدجامعی در پایان غزلی از حافظ خواند.

اختتامیه جشنواره‌های فرهنگی‌ـ‌هنری رضوی در ماه‌های آتی
مدیرعامل بنیاد بین‌المللی امام رضا(ع) نیز در این مراسم با اشاره به اینکه هر سال اختتامیه جشنواره‌های فرهنگی- ‌هنری رضوی در مشهد مقدس برگزار می‌شد، توضیح داد: امسال به دلیل جنگ تحمیلی سوم برنامه‌ریزی و برگزاری اختتامیه به ماه‌های آینده موکول شده است.
مدیرعامل بنیاد بین‌المللی امام رضا(ع) با اشاره به فعالیت ۲۳ ساله این بنیاد، گفت: بنیاد با اتکا به هیأت امنا، پیوند با فرهنگ کشور را محور کار خود قرار داده است. ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سراسر کشور میهمانی و میزبانی این رویداد را انجام داده است.

امام رضا(ع) برای متفکران جهان، حرف برای گفتن دارند
امیر خوراکیان، رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک نیز چند خاطره کوتاه از رهبر شهید در حرم مطهر امام رضا(ع) تعریف کرد و گفت: ایشان معتقد بودند امام رضا(ع) منحصر به شیعیان نیستند، بلکه برای متفکران جهان، حرف برای گفتن دارند. به مسأله محیط زیست در بیانات امام رضا(ع) بارها پرداخته شده است و به حقوق حیوانات در سخنان ایشان توجه شده است.
در پایان این مراسم همه هنرمندانی که به بهانه ساخت اثری برای امام رضا(ع) به تالار وحدت آمده بودند، با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی عکس یادگاری گرفتند.

بــــرش

حرمت کفش‌های زائران حرم امام رضا(ع)

مجید مجیدی، کارگردان سینما که در کارنامه کاری‌اش مستندی درباره امام رضا دارد، صحبت‌هایش را با یاد و خاطره شهدای جنگ رمضان خصوصاً رهبر شهید انقلاب و شهدای دانش‌آموز میناب آغاز کرد و گفت: «به رزمندگان شجاع که شجاعانه و دلاورانه این ایام پای لانچر‌ها ایستادند و مردانه و شجاعانه از این آب و خاک دفاع کردند، درود می‌فرستم.»
به اعتقاد این فیلمساز، حضور و دفاع مردم از کشور ایران بی نظیر است؛ به مردم دلیر ایران درود می‌فرستم که علیرغم کاستی‌ها پای ایران ایستاده‌اند و باید در فرصت مناسب از آنها ستایش و تمجید شود.
مجیدی به گوشه‌هایی از مستندی که درباره امام رضا ساخته و چند داستان دارد اشاره کرد از جمله معلمی که کفشدار حرم امام رضا بود و ادامه داد: «معرفت و نگاه معلم برای دانش‌آموزان معنی خاصی داشت. دانش‌آموزان ‌خجالت می‌کشیدند کفش خود را به معلم بسپارند، اما معلم کفش‌های کودکان را تمیز هم می‌کرد. کفش یکی از بی‌هویت‌ترین چیزها است، اما کفش در حرم امام رضا(ع) ارزش پیدا می‌کند.»
او به روشنایی که وقف امام رضا(ع) شد اشاره کرد و گفت: «پیرزنی چراغ گردسوز نقره داشت که وقف امام رضا(ع) کرده بود. تمام دارایی آن خانواده همین بود، بعد از فوت پیرزن آن چراغ را به حرم بردند، اما تحویل گرفته نشد، زیرا سازوکار روشنایی حرم تغییر کرده بود. فرزند چراغ را روشن کرده و گوشه‌ای نشسته بود، برق رفت و برای ۲۰ ثانیه تمام حرم خاموش شد و تنها روشنایی چراغ گردسوز پیرزن بود، گویی امام رضا(ع) نذر را قبول کرده بود.»
او افزود: «سال‌های پیش فیلم مستندی را تجربه کردم که بسیار ویژه و منحصربه‌فرد بود، اما متأسفانه در طول این مدت از ظرفیت عظیم کشورمان در حوزه‌های معرفتی و هنری به درستی استفاده نشده است.»
مجیدی از فیلمبردار محمد رسول‌الله که ایتالیایی بود و به زیارت امام رضا رفت، گفت: «این فیلمبردار وقتی همراه من به حرم امام رضا آمد، از شور و شعف مردمی که برای زیارت آمده بودند حیرت کرد. چیزی که در این حرم دیدم، هیچ جا تجربه نکرده بودم.»