از ترمیم شبکه آبرسانی لرستان تا اتصال دوباره پلها به شبکه ارتباطی ریلی و جادهای
بازسازی زیرساختهای آسیب دیده جنگ در کمترین زمان
حمله به زیرساختهای غیر نظامی در بخشهای حمل و نقل، انرژی، بهداشت و درمان، آموزشی، کشاورزی و... یکی از اهداف اصلی دشمن در دو جنگ 12 روزه و 40 روزه بوده است. هدف از حمله به زیرساختها علاوه بر خسارتهای مالی و ایجاد اختلال در شبکه خدمات عمومی، ایجاد نارضایتی، تشویش و نگرانی بین مردم و فشار بر فرماندهان و مسئولین هدایتگر دفاع در برابر تهاجم دشمن بوده است. با این حال به موازات جهاد رزمندگان، جهاد بازسازی و بازگرداندن زیرساختهای آسیب دیده به شبکه خدمترسانی هم آغاز شد و روند بازسازی در استانهای مختلف با سرعتی قابل توجه تداوم یافت.
گزارشها از استانهای لرستان، زنجان و آذربایجان شرقی حاکی است که دستگاههای اجرایی با اتخاذ رویکردی مبتنی بر مدیریت بحران، استفاده از ظرفیتهای محلی و هماهنگی میانبخشی، توانستهاند در مدتزمانی کوتاه بخش مهمی از زیرساختهای آسیبدیده را احیا کنند. در این میان، تمرکز اصلی بر شبکههای آبرسانی، حملونقل، واحدهای مسکونی و مراکز توزیع کالا بوده است؛ بخشهایی که نقش مستقیمی در تأمین نیازهای روزمره مردم دارند.
آنچه از مجموع این اقدامات برمیآید، شکلگیری یک الگوی نسبتاً منسجم در بازسازی زیرساختهای آسیبدیده در سطح کشور است؛ الگویی که بر پایه سرعت عمل، هماهنگی نهادی و استفاده از ظرفیتهای داخلی بنا شده است. به نظر میرسد تداوم این روند، علاوه بر جبران خسارات وارده، میتواند زمینهساز ارتقای کیفیت و پایداری زیرساختها در برابر بحرانهای مشابه در آینده باشد.
شتاب در بازسازی شبکه آبرسانی
از ابتدای حملات دشمن آمریکایی-صهیونی، بخشهایی از خطوط انتقال آب درونشهری، شبکههای توزیع، مخازن، ایستگاههای پمپاژ و تجهیزات تأمین انرژی مرتبط با سامانههای آبرسانی در ٣٨٨ نقطه کشور مورد حمله قرارگرفته و دچار آسیب شد.
همچنین در جریان این حملات، تأسیسات آبشیرینکن قشم نیز آسیبهایی متحمل شد که ترمیم آن بلافاصله در دستور کار تیمهای فنی قرار گرفت و در شرایط پایدار قرار دارد.
بر اساس گزارش شرکت آب و فاضلاب کشور، مهمترین خسارات ثبتشده شامل آسیب به برخی خطوط انتقال آب، صدمات به مخازن ذخیره، اختلال در ایستگاههای پمپاژ و آسیب به بخشی از تجهیزات برقی تأسیسات آبرسانی بوده است. با این حال نیروهای عملیاتی شرکتهای آب و فاضلاب استانی با بسیج امکانات، اعزام تیمهای تخصصی و استفاده از ظرفیتهای مدیریت بحران، عملیات ترمیم و بازسازی را در مناطق آسیبدیده آغاز کردند و تأمین آب شرب در سراسر کشور بدون وقفه و به صورت پایدار انجام شد.
یکی از استانهایی که در جریان جنگ ۴۰ روزه شبکههای آبرسانیاش آسیب جدی دید، استان لرستان بود. زیرساختی که به گفته مسئولان استانی، در برخی نقاط بهطور کامل از مدار خارج شد و زندگی هزاران نفر را تحت تأثیر قرار داد.
«نوالدین نویزدان» مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب لرستان در تشریح ابعاد خسارتها اعلام کرد: «حملات هوایی به شبکههای آبرسانی استان در مجموع حدود ۲۳۵ میلیارد تومان خسارت به همراه داشته و در مقاطعی، آبرسانی پایدار به جمعیتی بالغ بر ۱۳۵ هزار نفر با اختلال جدی مواجه شده است.»
به گفته این مقام مسئول، یکی از نقاط مهم آسیبدیده، ایستگاه پمپاژ گلستان در خرمآباد و همچنین شبکه آبرسانی شهری شهرستان چگنی بوده است. زیرساختهایی که نقش کلیدی در تأمین آب شرب مناطق شهری و روستایی داشتند. نویزدان با اشاره به اقدامات فوری پس از وقوع حملات اظهار کرد: «بلافاصله پس از حادثه، با هدف جلوگیری از قطع کامل آب، از ظرفیت مخازن موجود، چاههای جایگزین و مسیرهای اضطراری استفاده شد تا جریان حداقلی آب در شبکه حفظ شود.» وی تصریح کرد: «هماکنون عملیات ترمیم ایستگاههای آسیبدیده و بهروزرسانی بخشی از شبکههای فرسوده در حال انجام است تا علاوه بر جبران خسارتهای جنگ، تابآوری زیرساختهای آبی استان در برابر بحرانهای احتمالی آینده افزایش یابد.»
این مقام مسئول با تأکید بر اینکه اجرای تدابیر پدافند غیرعامل از قبل طراحی شده بود، اظهار کرد: «همین موضوع باعث شد بحران در همان ساعات اولیه کنترل شود. همچنین در نقاطی که امکان اتصال سریع به شبکه جایگزین وجود نداشت، آبرسانی سیار از طریق تانکرهای مجهز در دستور کار قرار گرفت و تیمهای عملیاتی شرکت آبفا بهصورت شبانهروزی در مناطق مختلف استان مستقر شدند.»
«فرزاد قلاوند» مدیر اداره آب و فاضلاب شهرستان چگنی نیز جزئیات بیشتری از میزان خسارتها ارائه و اظهار کرد: «مجتمع آبرسانی «سراب کی» که تأمینکننده آب 7 روستا با جمعیتی حدود ۱۳۰۰ نفر بود، بهطور مستقیم هدف حمله قرار گرفته است.» وی در این زمینه توضیح داد: «در این حمله، مخزن ۲۰۰ مترمکعبی، 3 دستگاه الکتروپمپ، 3 ترانس برق، تابلوهای کنترل، 4 اصله تیر برق و حدود ۱۵۰۰ متر خط انتقال بهطور کامل تخریب شد.» وی اظهار کرد: «در حال حاضر مجتمع سراب کی بهطور کامل وارد مدار بهرهبرداری شده و هیچ مشکلی در تأمین آب پایدار برای روستاهای تحت پوشش وجود ندارد.»
بازسازی همزمان خانهها و شریانهای حیاتی در زنجان
در استان زنجان، جنگ علاوه بر خسارت به واحدهای مسکونی، زیرساختهای حیاتی حملونقل و خدمات شهری را نیز تحت تأثیر قرار داد؛ موضوعی که به گفته مسئولان استانی، ابعاد آن فراتر از تخریبهای پراکنده بوده و نیازمند یک برنامه بازسازی چندلایه و فوری است.
«محسن صادقی» استاندار زنجان مجموع خسارتهای واردشده به استان را حدود ۳.۵ همت اعلام و اظهار کرد: «این رقم تنها مربوط به بخشهای غیرنظامی است و خسارات زیرساختی گستردهتری نیز در برآوردهای تخصصی وجود دارد.»
صادقی در توضیح روند مدیریت بحران افزود: «از همان ساعات اولیه پس از پایان درگیریها، ستادهای بازسازی در استان فعال شدند و همه دستگاهها موظف شدند با رویکرد جهادی وارد میدان شوند.» وی با تأکید بر اینکه یکی از اولویتهای اصلی، بازگشت سریع واحدهای مسکونی آسیبدیده به چرخه سکونت بوده است، افزود: «حدود یکهزار و ۵۰۰ واحد در نقاط مختلف استان دچار خسارت شدهاند و بخشی از این واحدها بهطور کامل تخریب شده بودند.»
یکی از مهمترین بخشهای خسارتدیده در زنجان، زیرساخت حملونقل ریلی بوده است. پل راهآهن امینآباد، که یکی از نقاط کلیدی در مسیر زنجان–میانه محسوب میشود، در جریان حملات دچار آسیب جدی شد. استاندار زنجان در بازدید از این پل اعلام کرد: «با بسیج کامل نیروهای فنی و مهندسی، عملیات بازسازی بلافاصله آغاز شده و پیشبینی ما این است که این پل ظرف ۱۵ روز آینده به بهرهبرداری برسد.» وی با اشاره به اهمیت این مسیر ریلی افزود: «این پل نقش حیاتی در جابهجایی مسافر و بار در شمالغرب کشور دارد و هدف قرار گرفتن آن، اقدامی در راستای تخریب زیرساختهای عمومی بوده است.» صادقی تأکید کرد: «روند بازسازی با سرعتی پیش میرود که فراتر از برنامههای اولیه بوده و این موضوع نتیجه هماهنگی کامل میان دستگاههای اجرایی، راهآهن و نیروهای فنی است.»
حمله به پلها؛ بازسازی پلها
در جریان جنگ ۴۰ روزه تعداد ۲۴ پل و تقاطع در اقصی نقاط کشور هدف حملات دشمن آمریکایی- صهیونیستی قرار گرفت.
یکی از آنها پل هشترود در آزادراه تبریز- زنجان است که نقش مهمی در شریان ارتباطی شمال غربی کشور دارد. هفته گذشته با احداث و بهرهبرداری از کنارگذر تازهساخت، هدایت ترافیک آزادراه تبریز - تهران به بستر اصلی آزادراه بازگشت و بازسازی دو دهانه ۲۰ متری از هشت دهانه پل مذکور که در جنگ رمضان در اثر حملات هوایی دشمن صهیونی- آمریکایی تخریب شده بود نیز آغاز شده است.
اما عصر ۱۲ فروردین ماه ۱۴۰۵، در استان کرمانشاه ۳ پل در شهر روانسر و مسیرهای غربی استان مورد اصابت قرار گرفت.
بر اساس گفته منوچهر حبیبی، استاندار اظهار کرد: «سه پل در استان کرمانشاه مورد بمباران رژیم صهیونیستی و آمریکای جنایتکار قرار گرفت. پل واقع در محور ترانزیتی کرمانشاه به غرب استان و مرزهای غربی مورد حمله قرار گرفت که این محور یکی از مسیرهای اصلی ترانزیت کالا به بازارچهها و مرزهای صادراتی است و بخشی از تردد مسافری به سمت استان ایلام نیز از این مسیر انجام میشود.»
از سوی دیگر معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمانشاه درباره آخرین وضعیت بازسازی پلهای تخریبشده گفت: «دو پل تقاطع شاهینی گراوند در محور کرمانشاه-سراب نیلوفر و پل تخریبی شهر روانسربا ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی در دست بازسازی است.» طهماسب نجفی با اشاره به بازدیدهای میدانی و دستورات استاندار کرمانشاه برای تسریع در اجرای عملیات بازسازی پل های تخریب شده گفت: «در پی اصابت مستقیم موشکها به تقاطع گراوند-شاهینی و مسدود شدن کامل هر دو باند این محور پرترافیک، بلافاصله کنارگذرهای موقت در دو طرف احداث و تردد برقرار شد. در مرحله بعد، با انتخاب پیمانکار، عملیات آواربرداری، خاکبرداری، پیکنی، بتنریزی فونداسیون و اجرای هر دو کوله پل انجام شده و در حال اجراست.»
