جان‌فدا؛ همه برای ایران

مصطفی پوردهقان
عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی

ملت ایران در سال‌های پس از انقلاب اسلامی بارها در قالب‌های مختلف پویش اجتماعی و همراهی و همدلی برای حل مسائل کشور را به نمایش گذاشتند. این است که اگر دهه 1360 این اراده جمعی و حرکت اجتماعی تحت عناوینی همچون «جهاد سازندگی» برای ساختن جاده و رساندن شبکه برق و آب به دورافتاده‌ترین روستاها و «نیروی مقاومت بسیج» برای حضور در جبهه‌ها و دفاع از مرزهای این سرزمین تشکل یافت؛ امروز شاهد آن هستیم که بیش از30 میلیون نفر از افراد بالای 12 سال جامعه که به معنای هم‌پیمانی طیف گسترده‌ای از مردم است با ثبت‌نام در پویش «جان فدا، برای ایران» آمادگی خود را برای خدمت به میهن و دفاع از وطن تا مرز گذشتن از جان خود اعلام کرده‌اند و بسیاری از آنان با حضور در میادین و خیابان‌ها آن هم در طول جنگی 40 روزه که مخاطره حملات هوایی دشمن در هر لحظه وجود داشت این جان فدایی را نه در قالب یک امضا بر صفحه‌ای مجازی که به نحوی عینی و حقیقی اثبات کردند. 
این پویش امروز چنان که رئیس‌جمهوری محترم هم اخیراً در سخنانی مطرح کردند یک ظرفیت عظیم اجتماعی است که در دوران پسا جنگ می‌تواند در خدمت سازندگی و بازسازی کشور و نیز حرکت‌های اجتماعی مؤثر برای جبران ناترازی‌ها از طریق صرفه‌جویی و مصرف بهینه انرژی، سوخت و آب و مسائلی از این دست قرار گیرد. با این حال برای بهره‌گیری از این ظرفیت، زنده و پویانگه داشتن پویش جان فدا و حفظ سرمایه اجتماعی که در ذیل این پویش تجمیع شده است لازم است که به چند نکته توجه کنیم. به باورم یکی از مهم‌ترین این نکات پذیرش تنوع فکری، فرهنگی و اجتماعی افرادی است که این پویش را همراهی می‌کنند. 
ایرانیان چه آنها که با تفکر مذهبی و انقلابی اعلام جان فدایی کرده‌اند و چه آنها که با اندیشه ملی و میهنی به میدان آمدند باید به رسمیت شناخته شوند و در تعریف پویش جان فدا برای ایران از مصادره به مطلوب آن و قرار دادن چهارچوب‌ها و کلیشه‌های محدود برای آن باید اجتناب کرد. این پویش اجتماعی متعلق به تمام کسانی است که در این شب‌ها با رویکردها و ظواهر متنوع و متفاوت اما با هدف واحد دفاع از تمامیت ایران در برابر دشمن به خیابان آمده بودند. چنین است که معتقدم همچنان طیف گسترده‌ای از ایرانیان چه در داخل کشور و چه در بیرون از مرزها آمادگی دارند با به میدان آوردن سرمایه‌های مادی و معنوی‌شان برای بازسازی صنایع و زیرساخت‌های آسیب دیده از جنگ پیشقدم شوند. 
کافی است نهادهای اجرایی با برنامه‌ریزی دقیق و شفاف، بسترهای مشارکت را فراهم کنند و به جای نگاه تشریفاتی، این اراده جمعی را به قرارگاه‌های محلی سازندگی تبدیل نمایند. حفظ این سرمایه اجتماعی نیازمند اعتماد متقابل، پاسخگویی و نشان دادن نتایج ملموس همانند احیای یک کارخانه، بازسازی یک مدرسه یا جبران یک ناترازی انرژی است. پویش «جان فدا» اگر به درستی هدایت شود، می‌تواند الگویی نوین از همبستگی ملی برای عبور از تمامی بحران‌های پیش رو باشد.