فعالان سیاسی در گفت و گو با « ایران» از رویکرد رئیس جمهوری استقبال کردند
تنش زدایی با حفظ اصول
حمایت از مذاکره کنندگان و دیپلماتها همچون پشتیبانی از نیروهای مسلح یک اصل پذیرفته شده است. این مهم در روزهای گذشته از زبان بسیاری از مسئولان و چهرههای برجسته سیاسی و کارشناسان و فعالان سیاسی و اقتصادی مطرح شده است. منطق جمهوری اسلامی ایران در طول نزدیک به 5 دهه حیات خود نیز دفاع و دیپلماسی به اقتضای زمان بوده است؛ نه در امر دفاع در برابر تهاجم کوتاهی کرده و نه از میز مذاکره و دیپلماسی غافل بوده است.
حالا بعد از 40 روز دفاع جانانه نیروهای مسلح که همراه با پشتیبانیهای مردمی بوده است، این دیپلماتها ومذاکره کنندگان ایران هستند که امر تثبیت دستاوردهای جنگ در پای میز مذاکره و دیپلماسی را وجه همت خود کردهاند.
رئیسجمهوری روز گذشته در بازدید سرزده از سازمان آتشنشانی این وجه صلح طلبی ایران در عین ایستادگی در برابر تهدیدات را مورد تأکید قرار داد و با اشاره به ضرورت پرهیز از تشدید تنشها گفت: «در عین ایستادگی در برابر ظلم و زیادهخواهی، باید توجه داشت که ادامه درگیری به نفع هیچکس نیست؛ نه برای ما، نه برای طرف مقابل و نه برای آینده منطقه و نسلهای پیشرو. هر میزان که بتوان مسائل را با منطق و در فضایی آرام مدیریت کرد، به نفع همگان خواهد بود.» او همچنین در دیدار با وزیر و مدیران وزارت دادگستری تأکید کرد: «جنگ به نفع هیچکس نیست و در عین ایستادگی در برابر تهدیدات، باید از هر مسیر عقلانی و دیپلماتیک برای کاهش تنشها استفاده کرد. در عین حال، بیاعتمادی نسبت به دشمن و هوشیاری در تعاملات، ضرورتی انکارناپذیر است.»
پزشکیان همچنین در شبکه ایکس نوشت: « پایبندی به تعهدات منطق موجه هر نوع گفتوگوست. علاوه بر بیاعتمادی تاریخی عمیقی که در ایران نسبت به پیشینه رفتار و عملکرد دولت آمریکا وجود دارد، رویکرد غیرسازنده و متناقض مسئولین آمریکا در روزهای اخیر حاوی یک پیام تلخ است: آنها خواهان تسلیم ایرانند. مردم ایران زیر بار زور نمیروند.»
کارشناسان و فعالان سیاسی و نمایندگان مجلس در گفتوگوهایی با «ایران» از این رویکرد مسعود پزشکیان یعنی ایستادگی در برابر تهدیدات و توجه به ظرفیتهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها استقبال کردند.
دیپلماسی عزتمندانه
حسن رسولی، عضو هیأتمدیره بنیاد امید ایرانیان معتقد است اینکه متجاوزان به اهداف از پیش تعیین شده خود نرسیدند، یک دستاورد قابل توجه برای کشور ماست که از مسیر مقاومت نیروهای مسلح، همراهی مردم و نقش آفرینی دولت حاصل شد. رسولی به «ایران» گفت: «از آنجا که هر جنگی نهایتاً از طریق دیپلماسی قابل پایان یافتن است، ناگزیر از مذاکره و به کارگیری ظرفیت دیپلماتیک کشور هستیم. این عرصه به عنوان مکمل و در ادامه دفاع قهرمانانه ملت ایران، باید بدون کم و کاست و به عنوان عرصه دیگری از این دفاع میهنی مد نظر باشد. با توجه به جمیع جهات، تصمیم شورای عالی امنیت ملی، رهبری و مسئولان ارشد کشور در تعیین گروه مذاکرهکننده و انتخاب آقای دکتر قالیباف به عنوان رأس این گروه، کاری دقیق و هوشمندانه بوده است. چرا که این انتخاب نشاندهنده برخوردار بودن مذاکرهکنندگان از حمایتهای عمومی کشور است.»
به گفته این فعال سیاسی«بر همه آحاد ایراندوست به عنوان یک وظیفه ملی و تاریخی لازم و واجب است که با کنار گذاشتن ملاحظات موجود در مناسبات سیاست داخلی، همگام و یکپارچه و با ترجیح منافع ملی کشور بر مصالح جناحی و سیاسی، تمام قد از مردان حوزه دیپلماتیک کشور دفاع شفاف، واقعی و صادقانه داشته باشند.»
وی ادامه داد:« با توجه به تحولاتی که در منطقه شکل گرفته و منتهی به مقدمهسازی این گفتوگوها شده است، به طور مشخص ورود کشورهایی مثل عربستان، ترکیه، پاکستان که کشور دوست ما به حساب میآید از یک طرف و توانایی و اشرافی که آقای قالیباف به مسائل عمومی کشور دارد، میتواند این مأموریت بزرگ را به انجام برساند، امیدوار هستم که به موازات پیروزیهایی که در عرصه نبرد به دست آوردیم با هماهنگی که در کشور وجود دارد، اتحادی که بین ارکان نظام هست و با پشتیبانیای که ایشان از سوی عموم فعالان سیاسی، احزاب و جناحها خواهند داشت به بهترین وجه ممکن این مأموریت حساس را به انجام برسانند و در نتیجه با توکل به خدا به یک صلح عزتمندانه و شرافتمندانه که مورد تأکید رئیسجمهوری ایران هم قرار گرفته، برسیم.» به گفته رسولی آنچه تیم ایران انجام میدهد، یک مذاکره عزتمندانه است که در آن منافع ملی کشور با رعایت سه اصل عزت، حکمت و مصلحت تأمین خواهد شد.»
مختصات مذاکره
با طرف غیرقابل اعتماد
یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی هم معقتد است که «رویکرد رئیسجمهوری، نسبت به تحولات اخیر منطقه همواره مثبت و سازنده بوده است. این رویکرد هم در میدان عمل و هم در میان مردم قابل مشاهده است. از یک سو، نقطه قوت جمهوری اسلامی ایران، اتحاد و وحدت مثالزدنی میان ملت و نیروهای مسلح است که باعث شد دشمنان (رژیم صهیونیستی و آمریکا) به اهداف شوم خود نرسند و در میدان شکست بخورند.»
فدا حسین مالکی در گفتوگو با «ایران» افزود: «از سوی دیگر، طرف مقابل یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی، موجودیتی غیرقابل اعتماد و بیثبات دارند. در مذاکرات اسلامآباد، هیأت ایرانی با آمادگی کامل و در بالاترین سطح وارد شد، اما تیم آمریکایی به دلایلی از جمله نداشتن اختیارات کافی یا ناتوانی در هضم واقعیتها، نتوانست نتیجهای حاصل کند و چناکه دیدیم پس از ۲۱ ساعت مذاکره، توافق حاصل نشد.»
این نماینده مجلس با اشاره به مواضع متغییر رئیسجمهوری آمریکا و مواضع زیاده خواهانه این کشور، تأکید دارد: «در مجموع، ایران آمادگی کامل برای مذاکره دارد و از ظرفیت دیپلماسی برای تأمین حقوق مردم و منافع ملی استفاده میکند. اما اگر طرف مقابل به جای زیادیخواهی و سیاستهای متناقض، رویکرد واقع بینی را دنبال کند آنگاه مسیر دیپلماسی هموارتر میشود. آنچه امروز بیش از هر چیز نیاز است، هوشیاری و ایستادگی بر اصول و خطوط قرمز کشور است.»
باید به مسئولان اعتماد کرد
یک عضو شورای مرکزی نهضت آزادی ایران هم از ضرورت اعتماد به تیم مذاکره کننده ایران در شرایط فعلی گفت.
عماد بهاور به «ایران» گفت: «خوشبختانه در مقطع کنونی، تیمی که مذاکرات را پیش میبرد - چه آن بخش دولت و وزارت امور خارجه چه بخش مجلس و شورای عالی امنیت ملی - به نظر میرسد نگاهی واقعگرایانه به سیاست بینالملل دارد. انشاءالله، همانطور که رئیسجمهوری نیز تأکید کرده، این تیم قادر خواهد بود مذاکرات را با عزت، حکمت و بر اساس مصلحت به سرانجام برساند.» به گفته وی، اعتماد به مسئولان کشور در این مقطع بسیار حیاتی است. باید این اعتماد ایجاد شود و از مذاکرهکنندگان و دیپلماتهای خود که اکنون حتی از سوی مسئولان نظامی نیز حمایت میشوند، پشتیبانی همهجانبه به عمل آید.
بهاور این را هم اضافه میکند که اعتماد مردم به مسئولان روی دیگر اعتماد مسئولان به مردم هم هست: «همانطور که باید به مسئولان برای دستیابی به امنیت پایدار پس از جنگ اعتماد کرد، لازم است مسئولان نیز به صورت متقابل به مردم و گروههای اجتماعی اعتماد کند. فضایی که در آن عدهای وطنفروش و خائن امنیت کشور را به خطر انداختند و زمینه را برای جنگ فراهم کردند - فضایی که آمریکا و اسرائیل از آن برای دامن زدن به جنگ سوءاستفاده کردند - حاصل دورههایی است که بعضاً به مردم، گروههای سیاسی و اجتماعی و رسانههای داخلی اعتماد کامل نشد. این وضعیت سبب شد کار به دست سوءاستفادهگران بیفتد.» بهاور تأکید کرد: «ثبات و امنیت پایدار باید بر پایه مردم و با حمایت و پشتیبانی آنان استوار باشد. در چنین شرایطی، در کنار توان نظامی و قدرت موشکی، پشتوانه حداکثری مردمی میتواند امنیت کامل و پایداری ایجاد کند؛ بهگونهای که هیچ گروه خارجی، هیچ کشور خارجی و هیچ نیروی سیاسی برونمرزی نتواند در آینده فضاهایی برای به خطر افتادن امنیت ملی ما ایجاد کند و کشور را در معرض جنگ، آشوب و فروپاشی قرار دهد.»
جنگ و مذاکره
در سایه اعتماد و همدلی
علیرضا خجستهپور، قائممقام دبیرکل حزب جامعه اسلامی مهندسین نیز با اشاره به نقش آفرینی مثبت و سازنده، نیروهای مسلح، مردم و دولت در 40 روز جنگ و دفاع از کشور، گفت: «نتیجه این رشادتها، همدلی و ایستادگی، رسیدن به آتشبس بود. علیرغم بیمیلیهایشان، با فشاری که جمهوری اسلامی ایران و مذاکرهکنندگان گذاشتند، این آتشبس به صورت یکپارچه در کل جبهه مقاومت به سرانجام رسید و مذاکرات شروع شد.»
این فعال سیاسی افزود: «در این میان تمام هم و غم دشمن که در صحنه جنگ به موفقیت دست نیافته این بود که بتواند اتحاد و همدلی بین مردم و مسئولین را خدشهدار کرده و بشکند. به تعبیری دشمن میخواهد ایجاد حس بیاعتمادی نسبت به مذاکرهکنندگان، خدمتدهندگان (دولت) و تصمیمگیرندگان (مانند شورای عالی امنیت ملی) ایجاد کند. در چنین شرایطی آنچه مهم به نظر میرسد، این است که مردم بصیر، هوشیار و بیدار ایران اسلامی اعم از اقشار مختلف، احزاب و گروههای سیاسی باید به یاد داشته باشند که فرماندهی این جبهه مقاومت در اختیار رهبر انقلاب، حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای است. پشت سر ایشان، دولت و دیپلماسی تلاش میکنند و نیروهای مسلح ما دست بر ماشه و آماده هستند. بنابراین این اعتماد باید وجود داشته باشد و نباید در آن خللی ایجاد شود.»
خجستهپور ادامه داد: «شاهد بودیم که رئیسجمهوری محترم نیز دیروز گفتند: «اگر قرار باشد پایانی بر جنگ متصور باشیم، اگر قرار باشد صلحی صورت بگیرد، حتماً عزت و مصلحت ایران را با هم خواهیم دید.» به نظر من، باید این اعتماد در بین مردم و گروههای سیاسی وجود داشته باشد. متأسفانه بعضی وقتها میشنویم یا میبینیم که حرفهایی زده میشود که این حس اعتماد را از بین میبرد و همدلی و یکدلی را کاهش میدهد که نه به صلاح کشور است و نه به صلاح این دفاع مقدس. همه پشت سر رهبری هستیم. همه دست به دست هم، همدل و با اعتماد به یکدیگر، قطعاً عزت ایران و مصلحت ایران رعایت خواهد شد. انشاءالله در مذاکرات با خط مشیای که رهبر انقلاب تعیین خواهند کرد و تلاش دیپلماسی در میدان مذاکره همچنین خدمترسانی که دولت به عنوان پشتوانه انجام خواهد داد، آنچه به خیر، صلاح و شایستگی این ملت است، رقم خواهد خورد.»
همدلی داخلی؛ پشتوانه دیپلماسی
فیضالله عرب سرخی، فعال سیاسی اصلاحطلب هم در همین باره گفت:«تأکید رئیسجمهوری درباره کاهش تنشها از راههای عقلانی و دیپلماتیک با تأکید بر حفظ اصول بنیادین، دقیقاً بر همان نکتهای انگشت میگذارد که عقل سلیم ما را به آن راه میبرد. پایان عزتمندانه جنگ، نه فقط مصلحت، که حکمت محض است. پس وظیفه همه ماست که با حمایت از تیم مذاکرهکننده و ایجاد فضایی امن و آرام، به نتیجهرسیدن این مسیر را ممکن کنیم.»
به گفته این فعال سیاسی، دیپلماسی ابزاری برای تأمین منافع ملی است و به اقتضای شرایط می تواند دستاوردهای میدان را تثبیت کند. بنابراین حمایت از مذاکرهکنندگان همان حکم پشتیبانی از نیروهای مسلح کشورمان را دارد. وی با اشاره به رویکرد رئیسجمهوری مبنی بر تفاهم و گفتوگو تأکید کرد در صورت برخورد منطقی و واقعبینانه طرف مقابل، میتوان با حفظ چهارچوبهای تأمینکننده منافع ملی، از مسیر دیپلماسی به دستاوردهای جدید رسید بخصوص که بازسازیها و آنچه رئیسجمهوری «جهاد اکبر» می خواند، نیازمند شرایط ثبات و آرامش در کشور است. عربسرخی البته این را هم اضافه کرد که همین منطق و رویکرد گفتوگو و رفع اختلافات در میز گفتوگو را باید به داخل هم سرایت داد و رضایت مردمی را بیشتر کرد.

