چگونه شبکه انرژی در روزهای جنگ پایدار ماند؟
تأمین برق در زیر آتش
در جنگ اخیر، برق فقط یک خدمت عمومی نبود؛ ستون نگهدارنده زنجیرهای از خدمات حیاتی بود که از آب و ارتباطات تا سوخترسانی و نانواییها به آن وابستهاند. به همین دلیل، هر آسیب به شبکه برق میتوانست فراتر از خاموشی، زندگی روزمره شهرها را مختل کند. با این حال، به گفته مسئولان این بخش، صنعت برق توانست با اتکا به نیروهای عملیاتی و ترمیم سریع نقاط آسیبدیده، از خاموشیهای گسترده عبور کند.
خدماترسانی را حفظ کند؛ تلاشی که در خط مقدم آن، سیمبانها و نیروهای عملیاتی قرار داشتند. سخنگوی دولت چهاردهم روز گذشته در مراسم تقدیر از سیمبانان صنعت برق با اشاره به آسیبهایی که در جریان حملات به زیرساختها وارد شد، گفت: «با وجود بیش از دو هزار حمله به زیرساختهای کشور که در بسیاری موارد با خسارت همراه بود، روند خدماترسانی ادامه پیدا کرد و مردم با توقف فراگیر خدمات مواجه نشدند.»
فاطمه مهاجرانی، آب و برق را از جمله کالاهای اساسی زندگی روزمره مردم توصیف کرد و افزود: «تداوم این خدمات در شرایط دشوار، حاصل دانش بومی و حضور نیروهای متعهدی بود که اجازه ندادند چراغ خانههای مردم خاموش شود یا تأمین آب با اختلال جدی روبهرو شود.» در همین زمینه، سرپرست شرکت مادرتخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) با تأکید بر نقش محوری برق در عملکرد دیگر بخشها گفت: «برق در واقع «زیرساختِ زیرساختها» است؛ چراکه با قطع آن، فقط روشنایی از دست نمیرود، بلکه زنجیرهای از خدمات دیگر هم مختل میشود.»
محمد الهداد توضیح داد: «در زمان خاموشی، دکلهای ارتباطی بهدلیل محدودیت ذخیره باتری پس از مدت کوتاهی از مدار خارج میشوند، پمپهای آب از کار میافتند، سامانههای سوخترسانی در پمپبنزینها دچار اختلال میشوند و حتی فعالیت برخی خدمات عمومی مانند نانواییها هم تحت تأثیر قرار میگیرد.» او با اشاره به حجم خسارتهای وارد شده در جنگ اخیر گفت: «در جریان جنگ رمضان، حدود دو هزار نقطه از شبکه و تأسیسات برق هدف اصابت مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفت، اما نیروهای عملیاتی در کوتاهترین زمان ممکن برای ترمیم و بازگرداندن شبکه وارد عمل شدند.»
به گفته الهداد، در حال حاضر بیش از ۳۰ هزار نفر در خط مقدم خدماترسانی صنعت برق فعالیت میکنند؛ نیروهایی که در شرایط عادی هم با مخاطرات جدی روبهرو هستند، اما در وضعیت جنگی، سطح این خطر چند برابر میشود. او گفت کار سیمبانان حتی در شرایط معمول نیز پرریسک است؛ از صعود بر پایههای ۳۰ تا ۴۰ متری تا کار روی خطوط فشار قوی. در شرایط جنگی، این مخاطرات بهمراتب بیشتر میشود، اما عملیات شبکه متوقف نمیماند. همزمان با روز ارتش، مراسم گرامیداشت «روز سیمبان» در بیش از ۵۰۰ نقطه کشور برگزار شد؛ مراسمی که با یاد سعید جلالی، از سیمبانان جانباخته در حوادث اخیر، همراه بود. این نام حالا برای بخشی از بدنه عملیاتی صنعت برق، یادآور هزینهای است که حفظ پایداری شبکه در روزهای بحران با خود به همراه دارد. در تهران، که به گفته مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ بیش از نیمی از اصابتهای ثبتشده در جنگ اخیر را به خود اختصاص داده، فشار بر شبکه و نیروهای عملیاتی بهمراتب بیشتر بوده است.
کامبیز ناظریان گفت: «در جریان جنگ سوم تحمیلی، بیش از ۵۰ درصد اصابتها در استان تهران رخ داد؛ به این معنا که بهطور میانگین روزانه حدود ۲۵ مورد اصابت در شبکه برق تهران ثبت شده است.» او افزود: «این اصابتها بهطور طبیعی هم موجب نگرانی مردم میشد و هم در برخی نقاط قطعی برق به همراه داشت، اما با اقداماتی که در شبکه انجام شد، میانگین زمان رفع خاموشی در بسیاری از موارد به کمتر از یک ساعت رسید.» به گفته او، تلاش بر این بود که پیش از آنکه اختلالها به بحران گسترده برای شهروندان تبدیل شود، وضعیت شبکه در کوتاهترین زمان مدیریت و کنترل شود.

