معادلات نانوشته قدرت در ایران امروز
دکتر سید حسین فخرزارع
استاد فرهنگپژوهی
ایران اکنون در یک گردش تاریخی قرار گرفته که شاید نظیر آن کمتر در تاریخ اسلام پس از دوره پیامبر(ص) وجود داشته است؛ تحولی که در کنار امنیت و استقلال، میتواند ایجاد موازنهای جدید در مواجهه با قدرتهای بینالمللی باشد.
در جریان جنگ رمضان، مردم حضور مستمر و بینظیری را در میدان از خود نشان دادهاند؛ حاکمیت نیز در حوزه نظامی، امنیتی و سیاسی، بهصورت فعال و کنشگرایانه عمل کرده است؛ به علاوه حمایتهای ملتهایی که دهههای متمادی تحت سیطره استعمار بودهاند اکنون با ایران همنوا شدهاند؛ مضاف بر این، جغرافیا نیز شدیداً به یاری ایران آمده و اینها، خواهد توانست جامعه را به فراسوی یک هویت جمعی جدید پرتاب کند، بهطوری که ایران پس از این، به دو مقطع پیش و پس از جنگ رمضان در تاریخ ثبت شود.
ایران در این جنگ نشان داد میتواند شریانهای «اقتصاد» را به دست گیرد. نشان داد در «سیاست»، قدرت، تنها از مسیر سلطه و زور و خشونت به دست نمیآید، بلکه آن را انسجام و همبستگی ملت متکی بر ایمان رقم میزند. نشان داد «هویت اجتماعی» امت، نقشی مؤثر دارد. نشان داد «الگوهای جامعهشناختی» رایج در محافل آکادمیک غربی، هرگز نتوانسته و نمیتواند عهدهدار تبیینهای واقعبینانه جامعه اسلامی باشد.
بنابراین، جدای از سیمای ظاهری جنگی که امروزه با آن مواجهیم، چهره باطن این رویداد از اهمیت صدچندانی برخوردار است که اندیشمندان علوم انسانی لاجرم باید آن را در صورتهای مختلف و در عرصهها و دانشهای گوناگون به نمایش گذارند و نشان دهند در ورای تمام معادلات جامعه، هستیهای زیادی وجود دارد که آنها اصل و تعیینکنندهاند.

