سعیده احسانی‌راد
گروه فرهنگی

هنرمندان در حوزه‌های مختلف هنری در واکنش به حمله رژیم صهیونیستی و آمریکا به خاک وطن  به خلق آثار هنری پرداخته‌اند. جایی که هنرمندان و اصحاب فرهنگ با خلق آثار فاخر، باعث تقویت روحیه و انسجام ملی شدند. «علی تن» نقاش، خوشنویس و رئیس دبیرخانه هیأت مرکزی گزینش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با «ایران» درباره هنر مقاومت و ویژگی‌های هنرمندانی که در حوزه مقاومت کار می کنند تا اعتراضشان را به حمله ددمنشانه اسرائیل و آمریکا نشان دهند، هنر مقاومت را مترادف با ایستادگی در برابر ظلم و کارهای ناشایست دانست و گفت: «هر فردی که در مقابل ظلم، بی‌عدالتی و اعمال ناشایست ایستادگی کند به آن مقاومت گفته می شود. هر چند مقاومت همیشه با آسیب و هزینه همراه است اما هزینه برای مقاومت بسیار آسیبش کمتر از سازش و تسلیم شدن است.»
«تن» ادامه داد: «هنرمندان در حوزه مقاومت با زبان غیرمستقیم یعنی سلاح قلم و تصویر وارد میدان می‌شوند و با تصویر حرف می‌زنند. هنرمندان به وسیله هنر از مقاومت و زیر بار ظلم نرفتن سخن می‌گویند. خدا هم در آیات قرآنی وعده به پیروزی با مقاومت و ایستادگی داده است؛ وعده‌ای صادق برای کسانی که مقابل یک نفر یا یک کشور ابرقدرت ایستادگی می‌کنند.»
 او تأکید کرد: «هنرمندان با هنرشان در رشته‌های مختلف از جمله خوشنویسی، نقاشی، موسیقی، فیلم و عکس باید نشان دهند که زیر بار ظلم نمی‌روند و دست از مقاومت برنمی دارند.»
او در پاسخ به این سؤال که هنرمندان با هنر مقاومت چطور می توانند منشأ اثر باشند و به تاب‌آوری و عبور از بحران به مخاطبان کمک کنند، گفت: «دو نکته برای هنرمند مهم است: اول، تکنیک که با آن اثری زیبا، قوی و جاندار خلق کند که آن هم حاصل زحمت هنرمند در گذشته است، زیرا هر چه اثر فاخرتر باشد تأثیرگذاری‌اش بیشتر می شود؛ البته از اثر فاخر مهم‌تر تفکر و عقیده هنرمند است. ممکن است هنرمندی اثرش فاخر بوده و به لحاظ تکنیک قوی باشد اما باوری به مقاومت نداشته باشد و اثری با این موضوع  خلق نکند که برایش هیچ ثوابی نوشته نمی‌شود و در جامعه تأثیری ندارد.»
 او در ادامه به این نکته اشاره کرد که اگر هنرمند تفکر و عقیده مقاومت را همراه با تکنیک قوی داشته باشد قطعاً اثرش تأثیرگذارتر خواهد بود.
تأثیرگذاری هنرمند به درجه هنری‌اش هم بستگی دارد مثل یک سخنران زبده یا ضعیف.
 نکته دیگری که «تن» به آن اشاره کرد صداقت و پاکی هنرمند است؛ هنرمند اگر به کاری که انجام می‌دهد باور داشته و اهل عمل باشد قطعاً تأثیرگذاری‌اش در مخاطب بیشتر خواهد بود؛ آنچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند.
او درباره تأثیر آثار هنری برای عبور از بحران و تاب‌آوری هم گفت: «تاب‌آوری می‌تواند در تمام رشته‌های هنری اتفاق می‌افتد. تاب‌آوری یعنی برای چیزی که به آن اعتقاد داری در یک زمان مشخص ایستادگی کنی که این امر در افراد متفاوت است.»
او عنصر انگیزه را هم در تشدید تاب‌آوری مؤثر دانست و افزود: «انگیزه خلق اثر هم در تشدید تاب‌آوری نقش دارد  و انرژی تحلیل‌رفته را بازیابی و تقویت می‌کند. اثر هنری و سخنرانی‌هایی که در جامعه وجود دارد انگیزه‌ای است برای افزایش تاب‌آوری. این عوامل وظیفه هنرمند را برای حضور در کنار مردم و تقویت و تزریق تاب‌آوری پررنگ می کند.»
او درپاسخ به این سؤال که رهبر شهید در 37 سال زعامتشان در مثنوی بلند مقاومت بر امیدآفرینی تأکید زیادی داشتند الان هنرمندان جوان چطور می توانند با آثار هنری این امیدآفرینی را استمرار دهند، گفت: «نگاه هنرمند در کنار تکنیک خیلی مهم است؛ جامعه نیازمند امید است. در جامعه قوت و ضعف وجود دارد دیدن نقاط قوت امیدآفرینی است و پرداختن به داشته‌ها فرصت فکرکردن به نقاط ضعف و ناامید شدن را می‌گیرد. در کنار اینها اصلاح و نقد ضعف‌ها هم لازم است؛ امید باعث زندگی، مقاومت و ایستادگی می‌شود، موضوعی که رهبر شهید در همه سخنرانی‌ها تأکید داشتند که مقاومت و ایستادگی کنید که هزینه‌اش کمتر از هزینه تسلیم و سازش است. گاهی اوقات با سازش، داشته‌ها از بین می رود.»
 این هنرمند درباره اینکه هنر مقاومت چه زمانی باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد، اظهار داشت: «این موضوع که تعداد هنرمندانی که به هنر مقاومت می پردازند کم است در مقاطعی خاص به هنر مقاومت پرداخته می شود امری طبیعی است. این شب‌ها شاهد تجمع مردم در میادین هستیم؛ چرا در سال‌های گذشته شاهد این تجمعات نبودیم چون ایجاب نمی کرد یا انگیزه این کار نبوده است الان انگیزه و اطلاعات و آگاهی وجود دارد که درباره هنر مقاومت هم این موضوع صدق می‌کند. هنرمند باید انگیزه‌ای برای کار کردن داشته باشد مخصوصاً برای هنرمندانی که به موضوع مقاومت علاقه‌مند هستند. در حال حاضر همان عقیده باعث انگیزه هنرمند برای خلق اثر در موضوع مقاومت شده است.»
«تن» درباره اینکه هنرمندان در دوران جنگ چطور می‌توانند مانند پیکاسو، گرانیکا را خلق کنند که تا سال‌های سال ماندگار باشد، گفت: «هنرمندان ما از این دست کارهای ماندگار داشته‌اند؛ پیکاسو در مقطعی که گرانیکا را خلق کرد یک هنرمند بزرگ و درجه یک به حساب می آمد و در حوزه کوبیسم کارهای خوبی دارد و آثار رئال درجه یک از او به جا مانده است. آنچه از پیکاسو ماندگار شده کاری است که از دل برآمده و برای مردم کار کرده است. عقیده و ضمیر سالم انسان‌ها باعث می شود آثاری مثل پیکاسو ماندگار شوند و در تاریخ بمانند. هنرمندان کشور ما هم اگر صادقانه کار کنند هنرشان ماندگار می‌شود. تاریخ درباره آثار هنری صالح نظرمی‌دهد. حتی زمانی که هنرمند وجود ندارد در فضایی سالم آثار به صورت دقیق بررسی شده و واقعیت را نشان می‌دهند.
هنرمندان ما هم کارهای خوبی انجام داده‌اند و در آینده مشخص می شود که هنرمندان چه کارهایی کرده‌اند که ماندگار شده است.»
او تأکید کرد: «هنرمندان در حوزه مقاومت قطعاً به حمایت نیاز دارند؛ حمایت زبانی و مالی تا تشویق و تهییج شوند. هنرمند فقط  کارش را انجام می‌دهد و این بخش رسانه‌ای است که اگر برایش تبلیغ کند و کار هنرمند به‌خوبی دیده شود انگیزه ادامه کار پیدا می‌کند.»