ایران زمین- تکاپوی آماده‌سازی شالیزارهای مازندران با گرم شدن هوا آغاز شده است. هر چند  کارشناسان کشاورزی بهترین زمان برای خزانه گیری برنج را نیمه اول فروردین می‌‌دانند، اما تغییرات آب و هوایی و گرم شدن هوا در سال‌های اخیر به‌خصوص امسال این زمان را تغییر داده و حالا در آخرین روزهای زمستان بیشتر شالیکاران مازندرانی در کنار انجام آب‌تخت کردن، بذرپاشی در خزانه برنج را نیز شروع کردند. 
تا قبل از سال 92 خزانه‌گیری برنج از اوایل فروردین آغاز می‌‌شد و بوته شالی از  نیمه دوم اردیبهشت به زمین اصلی برای نشاکاری انتقال می‌‌یافت اما این فرآیند با هدف کشت مجدد و استفاده از روان آب‌های زمستانی سال به سال جلوتر آمده. تا جایی که از پنج سال  شمار زیادی از شالیکاران بویژه کشاورزان حوزه آبریز دشت هراز در شهرستان‌های فریدونکنار، آمل، بابل، بابلسر و محمودآباد از دهه اول اسفند خزانه‌گیری را آغاز می‌‌کنند.
 حدود نیمی از شالیزارهای مازندران
 شخم و شیار زمستانه شد
«فاطمه مهرین‌فر» رئیس اداره برنج سازمان جهاد کشاورزی مازندران با  تأکید بر اینکه شالیکاران در حال حاضر از فرصت  روان‌آب‌ها و آب‌های سطحی برای انجام شخم و شیار بهره بگیرند، اظهار کرد: «طبق بررسی‌های انجام شده، تاکنون ۱۰۰ هزار هکتار از شالیزارهای استان شخم و شیار و ۵۰ هزار هکتار آن نیز آب تخت شده است.»
وی با توضیح این نکته که خزانه‌گیری زودهنگام در شرایط آب و هوای سرد با خطر سرمازدگی بوته نشاء مواجه خواهد شد، افزود: «کشاورزان حوزه آبریز هراز واقع در منطقه مرکزی مازندران تاکنون ۱۵ هزار هکتار بذرپاشی را انجام دادند.»
وی از تولید ۳۱۷ تن انواع بذر برنج گواهی شده در سال زراعی جاری خبر داد و اظهار کرد: «۱۳۴ تن آن از ارقام محلی و بقیه از ارقام کیفی پرمحصول به خصوص «شیرودی» و «ندا» است.»
 
استقبال شالیکاران 
از کشت مکانیزه برنج
وی با بیان اینکه کشت مکانیزه طی یک دهه اخیر شتاب گرفته است، افزود: «نشای مکانیزه برنج طی یک دهه اخیر در مازندران فراگیر شده و زودتر از نشای سنتی و دستی انجام می‌‌شود. در این روش صفر تا صد کار طی قرارداد به بانک نشاء واگذار می‌‌شود و کشاورز فقط اقدام به شخم و شیار و آماده‌سازی زمین خود می‌‌کند و فرآیند خزانه‌گیری، عمل‌آوری بوته نشاء و کاشت آن برعهده بانک نشاست.» مهرین‌فر درخصوص مزایای کشت مکانیزه  افزود: «در نشاکاری سنتی کشاورزان مناطق مختلف مازندران معمولاً از اواخر اسفند تا اواخر فروردین سال بعد عملیات خزانه‌گیری برای عمل‌آوری نشاء را انجام می‌‌دهند و پس از ۴۰ تا ۴۵ روز مراقبت، بوته را برای کشت به زمین اصلی منتقل می‌‌کنند. در این روش هر کشاورز برای کاشتن نشاء در هر هکتار شالیزار باید دست‌کم ۱۵ کارگر ماهر به کار بگیرد، اما در کشت مکانیزه این فرآیند به صورت یکجا در بازه زمانی کمتر از ۲۲ تا ۲۵ روز توسط یک نفر به عنوان طرف قرارداد بانک نشاء صورت می‌‌گیرد.» وی ادامه داد: «در حال حاضر ۲۲۰ واحد بانک نشاء در استان فعال است، ایجاد بانک نشاء و به‌کارگیری دستگاه نشاکاری در زمین‌های یکپارچه شالیزاری از مهم‌ترین راهکارها برای بهبود روند تولید برنج و کاهش هزینه است تا زنجیره مکانیزاسیون کشت و کار برنج شتاب بگیرد.» رئیس اداره برنج جهاد کشاورزی مازندران از نظارت بر انجام فعالیت‌های بانک نشاء خبر داد و گفت: «با هماهنگی دستگاه‌های نظارتی و صنوف مبلغ قرارداد بانک نشاء بر اساس هزینه‌های مختلف برای تولید هر سینی نشاء همراه با انجام کشت مکانیزه حداکثر ۲۰۰ هزار تومان تعیین شده است.» مهرین‌فر در این زمینه  توضیح داد: «‌اگر کشاورز بذر را در اختیار بانک نشاء قرار بدهد، باید بابت پرورش بوته نشاء و انجام نشاءء مکانیزه یک هکتار، ۵۰ میلیون تومان پرداخت کند.»

برش

بررسی‌های میدانی  از مبلغ قرارداد چندین بانک نشاء در مناطق مختلف مازندران به‌خصوص فریدونکنار، جویبار، بابل و آمل نشان می‌‌دهد که امسال قرارداد‌های نجومی بانک نشاء همراه با تأمین بذر، بوته نشاء، حمل و نقل و انجام نشاکاری برای هر هکتار از ۸۰ تا ۹۰ میلیون تومان در ماه گذشته با نظارت جهاد کشاورزی اکنون به حدود ۵۰ میلیون تومان کاهش یافته است؛ رقمی که سال گذشته کشاورزان برای آن فقط حدود ۳۰ میلیون تومان پرداخت کرده بودند.