گزارشی از تلاش نیروهای اورژانس استان تهران در امدادرسانی به مناطق آسیب دیده
خط مقــــدم نجــــات
گروه اجتماعی
افزایش حوادث ناشی از حملات وحشیانه دشمن صهیونی- آمریکایی به برخی مناطق شهری، حجم مأموریت های اورژانس تهران را چند برابر کرده است. اورژانس استان تهران در کنار آتشنشانی و جمعیت هلال احمر از نخستین نیروهایی است که در دقایق ابتدایی پس از حادثه به محل اعزام
می شود. هر تماس با سامانه 115 آغاز یک زنجیره عملیاتی است؛ از اعزام تیم های امدادی و ارزیابی ایمنی صحنه تا تریاژ مصدومان و انتقال آنان به مراکز درمانی. افزایش
تماس های اضطراری و آماده باش مستمر نیروهای عملیاتی، مأموریت های این روزهای اورژانس را با پیچیدگی بیشتری همراه کرده است. مسئولان اورژانس استان تهران می گویند مدیریت صحنه حادثه، هماهنگی میان دستگاه های امدادی و حفظ آمادگی نیروها برای پاسخ سریع، مهمترین محور عملیات در شرایط جنگ و بحران است.
سعید مهرسروش، معاون آموزش اورژانس استان تهران که در بسیاری از عملیات های امدادی حضور دارد، با اشاره به تغییر شرایط کاری نیروهای اورژانس در پی حوادث اخیر به «ایران» می گوید:« با افزایش
مأموریت های امدادی ناچار شدیم ظرفیت عملیاتی را افزایش بدهیم. بخشی از همکارانی که پیش از این در بخش های ستادی فعالیت می کردند به بخش عملیات اضافه شدند تا بتوانیم پاسخگویی سریعتری داشته باشیم. با افزایش مأموریت ها، شیفت های کاری هم فشرده تر و سنگین تر شده است.»
به گفته او، یکی از تغییرات مهم در روند عملیات، فعال شدن تیم های ارزیاب صحنه حادثه است. تیم هایی که اغلب با موتور آمبولانس و پیش از سایر نیروها به محل حادثه اعزام می شوند. مهرسروش توضیح می دهد: «این تیم ها ابتدا صحنه را ارزیابی می کنند و براساس شدت حادثه و تعداد مصدومان، درخواست اعزام آمبولانس، اتوبوس آمبولانس و نیروها و امکانات بیشتر را می دهند. هدف ما این است که در کوتاه ترین زمان ممکن به مصدومان برسیم و خدمات فوریت های پزشکی را ارائه کنیم.»
او تأکید می کند:« نخستین اقدام نیروهای اورژانس در محل حادثه بررسی ایمنی صحنه است. باید مطمئن شویم محیط برای نیروها امن است پس از آن برآورد تعداد مصدومان و تریاژ آغاز می شود. یعنی تشخیص اینکه کدام مصدوم وضعیت بحرانی تری دارد تا اقدامات درمانی سریع تر برای او انجام شود.»
به گفته او بسیاری از تصمیم ها در همان دقایق نخست گرفته می شود. دقایقی که گاه تعیین کننده سرنوشت مصدومان است.
اختلال استرس پس از حادثه
حضور در صحنه های حادثه فقط به عملیات امدادی محدود نمی شود و گاه فشارهای روحی قابل توجهی نیز برای نیروهای امدادی به همراه دارد. معاون آموزش اورژانس استان تهران با اشاره به این موضوع می گوید: «در برخی مأموریت ها نیروها با صحنه های بسیار سختی مواجه می شوند. صحنه هایی که به راحتی از ذهن پاک نمی شود. در علم روانشناسی این وضعیت با عنوان اختلال استرس پس از سانحه شناخته می شود و در مشاغل امدادی شایع است.»
به گفته او، برای کاهش آثار این فشارهای روانی در مجموعه اورژانس اداره ای با عنوان سلامت کارکنان فعال است که در آن روانشناسان حضور دارند و در صورت نیاز خدمات مشاوره و حمایت روانی به نیروها ارائه می شود.
افزایش قابل توجه مأموریتها
اسماعیل فراهانی، قائم مقام اورژانس استان تهران نیز از افزایش چشمگیر مأموریت ها در روزهای اخیر خبر می دهد. او با اشاره به روند عملیات های امدادی به «ایران» می گوید:« پس از دریافت مأموریت از مرکز فرماندهی،آمبولانس ها بلافاصله به محل حادثه اعزام می شوند. اگر تعداد مصدومان زیاد باشد همزمان چند آمبولانس از پایگاه های مختلف اعزام می شوند و در برخی از موارد اتوبوس آمبولانس به محل حادثه فرستاده می شود. »به گفته او بررسی خطرهای احتمالی مانند ریزش سازه ها، سقوط آوار یا وجود مواد منفجره عمل نکرده از مهمترین ملاحظات نیروهای امدادی در محل حادثه است. به همین دلیل ورود کامل نیروها به صحنه با احتیاط انجام می شود و تکنیسین های اورژانس برای محافظت در برابر آلودگی ها یا گازهای احتمالی از تجهیزات فردی مانند ماسک، دستکش و سایر تجهیزات ایمنی استفاده می کنند.
قائم مقام اورژانس استان تهران همچنین به هماهنگی میان دستگاه های مختلف امدادی اشاره می کند و می گوید: «در حوادث گسترده نیروهای دستگاه های مختلف در محل حضور دارند و معمولاً یک فرمانده عملیات تعیین می شود تا هماهنگی میان نیروها را بر عهده داشته باشد. عملیات جست و جو و نجات معمولاً توسط آتش نشان ها یا تیم های خاص انجام می شود و پس از خارج کردن مصدومان، آنها برای دریافت خدمات درمانی به نیروهای اورژانس تحویل داده می شوند.»
حضور در قلب حادثه
سعید سمیعی، معاون فنی و عملیات اورژانس استان تهران، از جمله افرادی است که از نزدیک در محل حوادث حضور داشته است. او در گفت و گو با «ایران» می گوید:«حدود یک ساعت پیش حمله ای در این منطقه رخ داده - زمان انجام مصاحبه - و نیروهای امدادی در حال ارائه خدمات به مصدومان هستند. آنچه بیش از هر چیز برای ما آزاردهنده است این است که عمده آسیب دیدگان مردم غیرنظامی هستند.»
به گفته معاون فنی و عملیات اورژانس استان تهران، ساختمان هایی که در این حادثه آسیب دیده اند، عمدتاً واحدهای مسکونی بوده اند و وسایل زندگی مردم در میان آوار دیده می شود. سمیعی می گوید: «دیدن وسایل شخصی خانواده ها در میان آوار نشان می دهد که این خانه ها محل زندگی مردم بوده است و همین موضوع از نظر روحی برای نیروهای امدادی سنگین است.»
یکی از چالش های جدی عملیات های امدادی، احتمال وقوع حملات مجدد در محل حادثه است. سمیعی در این باره
می گوید:« متأسفانه در برخی موارد با حملات چند مرحله ای مواجه هستیم. در یکی از این حوادث یکی از همکاران ما به نام علی عبدالهی به شهادت رسید و چند دستگاه آمبولانس نیز آسیب دید.» او می گوید: «با وجود دستورالعمل های مشخص برای ورود به صحنه، گاهی نیروهای امدادی با شنیدن درخواست کمک مصدومان، بدون توجه به خطر وارد عمل می شوند. بخصوص وقتی احتمال حضور کودکان در میان مصدومان وجود دارد بسیاری از همکاران ما بدون درنگ وارد صحنه می شوند تا جان آنها را نجات بدهند.»
سمیعی همچنین به حادثه ای دیگر در تهران اشاره می کند که موج انفجار آن
ساختمان هایی در فاصله بیش از 200 متر را تحت تأثیر قرار داده بود. به گفته او، در یکی از ساختمان های مجاور تعدادی از کارکنان یک رستوران که در طبقه بالا مشغول کار بودند براثر شدت انفجار جان خود را از دست دادند؛ صحنه هایی که به گفته این مسئول برای نیروهای امدادی فراموش نشدنی است.

