امیدها و نگرانیهای بازار خودرو در آستانه سال نو
خودرو در همه مدل ها روند نزول قیمتی را پیش گرفت
یاسمن صادق شیرازی
گروه خودرو
در حالی که حملات و تنشهای منطقهای همچنان ادامه دارد و کشور درگیر تبعات مسائل مربوط به جنگ است، نگاهها در آستانه شب عید دوباره به بازار خودرو دوخته شده است؛ بازاری که علیرغم نوسانات ارزی و محدودیتها، مسیر تعادل را حفظ کرده است. در روزهای اخیر، بازار خودرو شاهد روند نزولی قابل توجهی در قیمتها بوده و به نظر میرسد عوامل داخلی و اقتصادی بر تحولات منطقهای غلبه کرده و منجر به کاهش قیمت در خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی شده است.
حسین رحیمی نژاد، کارشناس بازار خودرو، در تشریح آخرین وضعیت بازار در روزهای پایانی سال به «ایران» می گوید: «بازار خودروی ایران، شامل خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی، روند کاهشی محسوسی را در قیمتها تجربه کرده است. این در حالی رخ داده که کشور همچنان با تبعات جنگ و تحولات منطقهای دست و پنجه نرم میکند. با این حال، به نظر میرسد بازار خودرو، با هوشمندی خاص خود، توانسته است ثبات نسبی را حفظ کند.» این کارشناس بازار خودرو، ثبات کنونی را بیارتباط با هوشمندی ذاتی بازار خودرو نمیداند و تاکید میکند: «هرچند شرایط ناشی از جنگ باعث کاهش عرضه خودرو شده است، اما به دلیل کاهش تقاضا، مشکلی در بازار وجود ندارد و قیمتها ثبات خود را حفظ کردهاند.»
آینده بازار خودرو تا پایان سال
وضعیت بازار خودرو تا پایان سال به کجا خواهد رسید؟ سوالی که این روزها ذهن بسیاری از فعالان این حوزه را به خود مشغول کرده است. رحیمی نژاد معتقد است: «مسیر آینده بازار خودرو تا شب عید، ارتباط مستقیمی با روند تحولات جنگ دارد. اگر درگیریها کاهش یابد، میتوان انتظار بازاری باثباتتر را داشت اما در صورت شدت گرفتن تنشها، چالشهایی در حوزه تأمین قطعات، حملونقل و مبادلات تجاری نه تنها برای ایران، بلکه برای تمام کشورهای درگیر در زنجیره جهانی صنعت خودرو ایجاد خواهد شد.»
اما در این میان، صنعت خودرو با عبور از حساسترین روزهای پایان سال، همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد و نشانههایی حاکی از طی شدن روال عادی در این صنعت دیده میشود. به گفته این کارشناس بازار خودرو، «این وضعیت حاصل تلاش وزارت صمت و اتاق بازرگانی در روزهای اخیر برای جلوگیری از اختلال در فعالیت صنایع است.» او در این باره توضیح میدهد: «وزارت صمت و اتاق بازرگانی تمام تلاش خود را به کار بستهاند تا موضوع قطعی اینترنت، سد راه صنایع کشور نشود. این امر، بخش زیادی از تجربیات حاصل از جنگ ۱۲روزه را به همراه داشت که موجب شد در این نوبت، تمام تمهیدات لازم برای جلوگیری از بروز مشکل در صنایع مهم کشور اندیشیده شود تا شرکتها بتوانند در شرایط حساس، بدون وقفه به فعالیت خود ادامه دهند.»
نقش تجربه گذشته
در مدیریت بازار
رحیمی نژاد به یکی دیگر از عوامل موثر در این ثبات اشاره میکند و می گوید: «یکی از مهمترین تجربیات این جنگ، موضوع هوشمندی بازار خودرو بود. عدم دخالت مستقیم دولت در بازار خودرو، باعث شد تا بازار به شکلی هوشمندانه خود را مدیریت کند. در این شرایط، موضوعات حیاتی مانند نرخ ارز و تأمین کالاهای اساسی در اولویت حکمرانی قرار گرفت و این امر موجب شد که موضوع خودرو تا حدودی به حاشیه رانده شود. این نشان داد که بازارهایی با هوشمندی ذاتی مانند خودرو، دخالتهای مستقیم را نمیپذیرند و بدون دستکاریهای غیرضروری، راه درست خود را پیدا میکنند.»
هرچند آرامش نسبی در بازار خودرو مشاهده میشود، اما این به معنای رفع کامل چالشها نیست. رحیمی نژاد تاکید میکند، چالشها همچنان پابرجاست و در این باره می گوید: «مسائلی از قبیل توقف پروازها، مشکلات حملونقل دریایی و در نهایت چالش تأمین و کاهش قطعات خودرو، عرضه خودرو را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، عرضه و تقاضا در یک مسیر به راه خود ادامه میدهند، زیرا در شرایط جنگی، معمولاً تمایل به خرید خودرو کاهش مییابد و تمرکز مردم روی کالاهای اساسی قرار میگیرد.» او در ادامه تأکید میکند: «عرضه و تقاضا در یک مسیر حرکت میکنند، زیرا در شرایط جنگی، تمایل به خرید خودرو کاهش یافته و تقاضا کم میشود. این موضوع باعث میشود که در شرایط کاهش عرضه خودرو، بازار با چالشی جدی مواجه نشود. تمرکز اصلی مردم بر مسائل حیاتی مانند کالاهای اساسی است که خوشبختانه از ابتدای جنگ، مشکلی در تأمین آنها به وجود نیامده و دولت تمام تلاش خود را برای تأمین این کالاها به کار گرفته است.»
تأثیر کاهش شیفتهای کاری
بر تولید
رحیمی نژاد به مسأله دیگری اشاره میکند که بر عرضه خودرو تاثیر گذاشته است. او می گوید: «به دلیل توصیههایی مبنی بر پرهیز شرکتها از تجمعات، اغلب شیفتهای کاری آنها کاهش یافته است. این امر در نهایت منجر به کاهش تولید نسبت به گذشته میشود. هرچند که به علت تحولات بینالمللی، تقاضایی نیز برای خرید خودرو وجود ندارد، اما مهمترین نکته این است که صنعت خودرو، حتی در این شرایط سخت و دشوار، فعال باقی مانده و هیچ مانعی نتوانسته سد راه آن شود و به هر ترتیب به فعالیت خود ادامه میدهد.»
به گفته فعالان بازار خودرو، حتی جنگ نیز نتوانسته است تعادل بازار را برهم زند و خریداران و مشتریان لزومی ندارد نگران تحویل خودروهای خود باشند. رحیمی نژاد بیان میکند: «در این روزها، حتی شرایط فروش متنوعی از سوی شرکتهای خودروسازی، از جمله سایپا و ایران خودرو ارائه میشود. این نشان میدهد که شرایط موجود نتوانسته است اشکال عمدهای در بازار خودرو به وجود آورد و خون در رگهای صنعت خودرو همچنان جاری است.»
مدیریت هوشمندانه دولت
چند روز پیش از آغاز جنگ، انتشار برخی اخبار باعث نوسان قیمت دلار و در نتیجه افزایش صعودی قیمت خودروها شد. رحیمی نژاد در این باره میگوید: «گاهی ترس از وقوع یک اتفاق، از خود آن حادثه ترسناکتر است. در این جنگ، این موضوع برای ما ثابت شد که ترسهای ما گاه از واقعیتها هولناکتر هستند. شاهد بودیم که در روزهای قبل از جنگ و حتی در روزهای ابتدایی آن، قیمت دلار به صورت صعودی افزایش یافت و برخی افراد، به دلیل انتظارات تورمی، قیمت خودروهای خود را به صورت فزایندهای هر روز بالا بردند.»
به گفته رحیمی نژاد، «دولت و دستگاههای نظارتی در این مقطع تلاش خود را برای مدیریت این وضعیت به کار گرفتند. دولت مسیر خود را برای کنترل قیمت ارز پیگیری کرد و انصافاً توانست اوضاع را به گونهای مدیریت کند که علاوه بر افت نرخ ارز، مشکلی از بابت تأمین کالاهای اساسی رخ ندهد. با کاهش قیمت دلار و کاهش تقاضا برای خرید خودرو، هیجان خرید خودرو به تدریج فروکش کرد و در حال حاضر، قیمت خودروها رو به کاهش گذاشته است و اگر این روند ادامه یابد، به تدریج به سوی قیمتهای قبلی بازخواهد گشت.»
ناچاری فروشندگان
در بازار کممشتری
او درباره کاهش قیمت خودروها در روزهای اخیر میگوید: «در این روزها، خریداران چارهای جز پذیرش کاهش قیمتها ندارند، زیرا عملاً خریدار زیادی در بازار وجود ندارد و تمرکز مردم بر خرید کالاهای اساسی است. برخی از فروشندگان که ممکن است تا قبل از جنگ اقدام به افزایش قیمتها برای کسب سود مالی کرده باشند (که از نظر اخلاقی نیز کار درستی نبود)، اکنون از سر ناچاری قیمتها را پایین آوردهاند تا شاید خریداری پیدا شود.»
بــــرش
بازار خودرو در سراشیبی قیمت
در میان خودروهای داخلی، تارا اتوماتیک V4 که همواره جزو گزینههای پرمتقاضی بازار بوده، در ۲۱ اسفند کاهش قیمت را تجربه کرد و با قیمت یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان عرضه شد. این خودرو پیش از این در ۶ اسفند از مرز ۲ میلیارد تومان عبور کرده بود. پژو ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک TU5 نیز به عنوان یکی دیگر از خودروهای محبوب و پرطرفدار، کاهش قیمت را ثبت کرد و در بازه زمانی مشابه یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان قیمت خورد. این خودرو نیز پیشتر قیمتی بیش از ۲ میلیارد تومان را تجربه کرده بود. دنا پلاس
۶ دنده با قیمت یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان در بازار معامله شد. این خودرو که طی چند ماه اخیر نوسانات قیمتی شدیدی را پشت سر گذاشته بود، پیش از این یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان قیمت داشت. خودروهای مونتاژی نیز از قافله کاهش قیمت عقب نماندند. در بخش خودروهای مونتاژی، امویام X55 PRO شاهد کاهش قیمت بود و از یک میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان به یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان رسید. امویام X77 الیت نیز با کاهش قیمت نسبت به هفتههای قبل، به ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسید. این خودرو پیش از این ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان معامله میشد.
بخش خودروهای وارداتی نیز از روند کاهشی در امان نبود. تویوتا کرولا کراس هیبرید در ۲۱ اسفند با قیمت ۵ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان خرید و فروش شد، در حالی که ۴ اسفند قیمتی معادل ۶ میلیارد تومان داشت. بامو سری ۲ گرن کوپه 225L نیز در بازه زمانی مشابه با کاهش قیمت روبه رو شد و در ۲۱ اسفند ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قیمت خورد. این خودرو پیشتر ۱۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان تعیین قیمت شده بود. سوزوکی جیمنی ۵ در، نیز با کاهش ۲۰۰ میلیون تومانی، با قیمت ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان در بازار عرضه شد.
