گروه اجتماعی/ شرایط جنگی تجربه‌ بسیار آسیب‌زننده‌ای است و تأثیرات عمیقی بر سلامت روان افراد بر جای می‌گذارد. اما مهم این است که بدانیم تنها نیستیم و راه‌هایی برای مقابله با این شرایط وجود دارد. اضطراب، ترس و نگرانی مداوم در مورد امنیت خود و عزیزان، یکی از شایع‌ترین واکنش‌ها در این روزهاست. دکتر عباس استاد تقی‌زاده مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان این مطلب به «ایران» می‌گوید: «استرس پس از سانحه (PTSD) یکی  از چالش‌های رایج در این دوران است. روبه‌رو شدن با وقایع می‌تواند منجر به PTSD شود که با خاطرات ناخوشایند، کابوس‌ها و واکنش‌های بیش از حد همراه می‌شود. همچنین افسردگی احساس غم و ناامیدی، از دست دادن علاقه به فعالیت‌ها و تغییرات در الگوهای خواب و اشتها، از جمله نشانه‌های افسردگی هستند.» او با بیان این‌که برخی افراد به دلیل تصمیماتی که در شرایط جنگی گرفته‌اند یا کارهایی که نتوانسته‌اند انجام دهند، احساس گناه، بی‌خوابی یا خواب‌های آشفته را تجربه می‌کنند، می‌گوید: «بسیاری از افراد ممکن است مشکلات خواب را در این دوران تجربه‌ کنند که یکی دیگر از مشکلات رایج این روزهاست.»

دوستی‌هایتان را حفظ کنید
مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر این‌که یکی از اثراتی که جنگ‌ها، نزاع‌ها و حوادث مختلف بر ما می‌گذارند، آسیب‌های روانی است، توضیح می‌دهد:«آسیب‌های روانی می‌توانند به نوعی سلامت ما را تهدید کنند. سعی کنید حتماً روابط اجتماعی خودتان را تقویت و آن را حفظ کنید. چون داشتن شبکه‌های اجتماعی بزرگ و متعدد یعنی داشتن دوستان و همکاران زیاد و افراد فامیل و ارتباط داشتن با آنها به هر دلیلی مثل یک تلفن زدن یا فرستادن یک پیامک احوالپرسی تأثیر بسزایی در حفظ سلامت روان و تاب‌آوری در بحران‌ها دارد. مطالعات مختلف نشان داده که حفظ و نگه‌داشتن شبکه‌های اجتماعی ارتباطی با افراد می‌تواند مانند یک سپر حمایتی در این گونه موارد بوده و کمک کننده مؤثری باشد.»
این استاد دانشگاه توصیه می‌کند: «دوستی‌هایتان را حفظ کرده و سعی کنید هرچند وقت یک بار برای نگهداری روابط از هم یاد کنید، این مسائل برای ارتقای تاب‌آوری فردی بسیار مهم است.»
 نکته دومی که برای ارتقای تاب‌آوری فردی اهمیت دارد، این است که حوادث غیرقابل پیش‌بینی هستند، او در این زمینه می‌گوید: «فکر کنیم حوادث به‌هر دلیلی ممکن است پیش بیایند . چون طبیعت برخی از حوادث غیر قابل پیش‌بینی بودن آنهاست. مطالعات نشان داده اگر از نظر ذهنی تصور کنیم در هر لحظه‌ای از شبانه‌روز ممکن است اتفاقی بیفتد، همین که ما به این مسأله فکر می‌کنیم، سطح سلامت روان ما افزایش پیدا خواهد کرد.»

ضرورت تقویت خودسازماندهی
مدیر گروه سلامت در حوادث و بلایای دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به کلمه خودسازماندهی در تعریف این واژه توضیح می‌دهد: «سومین نکته این است که حواسمان باشد کلمه‌ای به نام خودسازماندهی داریم. این کلمه در مسائل روانی به این معناست که فکر کنیم قرار نیست کسی در حوادث و بلایا به ما کمک کند و این ما و افراد خانواده‌مان هستیم که قرار است به خودمان کمک کنیم. بنابراین مهارت‌های لازم مدیریت حوادث و بلایا مانند مدیریت خود و خودمراقبتی، خودامدادی و خود سازماندهی را باید یاد  بگیریم .البته این بدان معنا نیست که دولت‌ها به وظایف خودشان عمل نکنند، اما اساس و مبنا در ارتقای تاب‌آوری، خود سازماندهی است و باید مهارت‌های خودمان را برای ارتقای سلامت  و مواردی از این دست تقویت کنیم.»