وزیر امور خارجه پس از دور فشردهای از رایزنیهای دیپلماتیک اعلام کرد
زمان و نحوه پایان جنگ در دست تهران
دور تازه رایزنیهای دیپلماتیک تهران از جایی آغاز شد که خطوط تماس یکی پس از دیگری با پایتختهای منطقه و فراتر از آن برقرار شد؛ از ریاض و ابوظبی و دوحه تا مسکو، کویت، منامه و بغداد. اکنون این تحرک فشرده با تماسهای جدید سید عباس عراقچی با همتایان دیگرش وارد مرحلهای تازه شده است که هدف آن تثبیت روایت تهران از تجاوز در میانه مذاکره و همزمان سنجش سطح همراهی منطقهای است.
در یکی از این تماسها، وزیر خارجه ایران با «آرارات میرزویان»، وزیر امور خارجه ارمنستان گفتوگو کرد. میرزویان از طرف دولت و ملت ارمنستان، شهادت رهبر معظم انقلاب و جمعی از شهروندان ایرانی، از جمله زنان و کودکان را تسلیت گفت و با تهران ابراز همدردی کرد. عراقچی در پاسخ، با اشاره به آنچه «تجاوز غیرقانونی و نامشروع آمریکا و رژیم صهیونیستی در میانه مذاکرات» خواند، تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران تا هر زمان که لازم باشد از خود دفاع خواهد کرد؛ گزارهای که هم پیام بازدارندگی دارد و هم تلاشی است برای صورتبندی حقوقی واکنشهای تهران.
همزمان در تماس دیگری، «مولوی امیر خان متقی» وزیر امور خارجه امارت اسلامی افغانستان نیز با عراقچی گفتوگو کرد. متقی با ابراز نگرانی عمیق از تحولات اخیر، حملات ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران را محکوم و مراتب تسلیت و همدردی خود را اعلام کرد. او نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورها را مغایر اصول پذیرفتهشده بینالمللی دانست و بر ضرورت توقف فوری تنشها و رجوع به مجاری دیپلماتیک برای حلوفصل مسالمتآمیز بحران تأکید ورزید.
عراقچی نیز ضمن قدردانی از این موضع، ارزیابی تهران از تهاجم جاری و اقدامات متقابل جمهوری اسلامی را تشریح کرد؛ توضیحی که بیش از آنکه صرفاً گزارشی از میدان باشد، تلاشی برای اقناع سیاسی و تثبیت مشروعیت پاسخ ایران در افکار عمومی منطقهای است. بدین ترتیب، دور جدید تماسهای وزیر خارجه ایران کوششی سازمانیافته برای بازتعریف معادله بحران، تحکیم همدلیهای منطقهای و انتقال این پیام است که تهران، در عین آمادگی برای دفاع، همچنان دیپلماسی را بهعنوان مسیر خروج از تنش روی میز نگه داشته است.
خیالات واهی ترامپ
لاریجانی در پیامی، تصریح کرد که ترامپ با خیالات واهی خود خاورمیانه را به آشوب کشانده و اکنون از افزایش تلفات آمریکاییها نگران شده است. او همچنین شعار «اول آمریکا» را به چالش کشید و مدعی شد این رویکرد عملاً به «اول اسرائیل» تبدیل شده و سربازان آمریکایی قربانی جاهطلبیهای تلآویو شدهاند. در پی این درخواستهای آمریکا بود که عراقچی نیز در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه ایکس تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران طی دو دهه گذشته فرصت داشته است عملکرد و شکستهای ارتش ایالات متحده در شرق و غرب مرزهای خود را بهدقت بررسی و از آن تجربهها درسآموزی کند. وی با اشاره به بمبارانهای صورتگرفته علیه پایتخت تصریح کرد این حملات هیچ تأثیری بر توانایی ایران برای ادامه جنگ نداشته است. عراقچی با بیان اینکه راهبرد «دفاع چندلایه غیرمتمرکز» در دستور کار قرار دارد، افزود این الگو به ایران امکان میدهد زمان و نحوه پایان جنگ را خود تعیین کند.
نامه عراقچی به گوترش
درباره جنایات آمریکا و اسرائیل
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در نامهای خطاب به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد با تشریح جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت از سوی آمریکا و رژیم اسرائیل، خواستار اقدام فوری نهادهای بینالمللی شد. به گفته او، رونوشت این نامه برای کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل و همچنین وزرای خارجه کشورهای جهان ارسال شده است.
عراقچی در این نامه با اشاره به آغاز «دور جدید تجاوز بیدلیل و غیرموجه» از تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد که حملات نظامی متعددی علیه اهداف غیرنظامی در ایران صورت گرفته است؛ حملاتی که به گفته وی مدارس، بیمارستانها، تجهیزات امدادی و مناطق مسکونی را هدف قرار داده و به شهادت دهها غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان و مجروح شدن شمار بیشتری انجامیده است. او این اقدامات را نقض آشکار حقوق بینالملل، حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق بشر دانست.
وزیر امور خارجه با اشاره به تخریب یک مدرسه ابتدایی در میناب در استان هرمزگان در نخستین روز حملات گفت: «در این حمله عامدانه، ۱۶۵ دانشآموز دختر جان باختند و پیکرهای آنان پس از ساعتها عملیات امداد و نجات از زیر آوار خارج شد.» به گفته او، حملات مشابهی نیز در شرق تهران و آبیک در استان قزوین رخ داده که به کشته شدن چند دانشآموز دیگر انجامیده و نشاندهنده «الگوی گسترده و نظاممند حمله به جمعیت غیرنظامی» است.
عراقچی همچنین از هدف قرار گرفتن ساختمانهای هلالاحمر و بیمارستانهای گاندی، مطهری و خاتمالانبیا در تهران، بیمارستان ابوذر اهواز و چند پایگاه اورژانس در شهرهای سراب، چابهار و همدان در اول مارس ۲۰۲۶ خبر داد. به گفته او، در دوم مارس نیز منطقهای مسکونی در سنندج هدف حمله موشکی قرار گرفت و آمار دقیق تلفات همچنان در دست بررسی است. وی در پایان از دبیرکل سازمان ملل، شورای امنیت و سایر نهادهای ذیربط خواست اقدامات «فوری، ملموس و مؤثر» برای توقف حملات و محاکمه عاملان آن اتخاذ کنند.
پیامدهای دنبالهدار حمله به ایران
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه در گفتوگو با رادیو ملی آمریکا (NPR) تأکید کرد جمعه گذشته وزیر خارجه عمان از پیشرفت قابل توجه مذاکرات خبر داده و قرار بوده طرفها در وین درباره جنبههای فنی توافق احتمالی گفتوگو کنند؛ مسیری که به گفته او ناگهان با حملهای تازه قطع شد. بقائی توضیح داد صبح روز بعد، ساختمان وزارت امور خارجه در جنوب تهران در نزدیکی محل اقامت رهبر انقلاب با بیش از ۲۸ موشک هدف قرار گرفت و به طور کامل ویران شد؛ حملهای که به شهادت شمار زیادی از جمله رهبر جمهوری اسلامی، انجامید. از نگاه او، این رخداد نقطه گسست در روندی بود که میتوانست به توافق منتهی شود. سخنگوی وزارت خارجه این حمله را بیسابقه، غیرقانونی و ناقض اصول منشور ملل متحد دانست و هشدار داد پیامدهای آن دامنهدار خواهد بود. او در عین حال از تشکیل شورای موقت طبق قانون اساسی و آغاز روند انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان خبر داد.
حمایت مسکو و پکن از تهران
با گسترش دامنه درگیریها پس از حملات آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران و پاسخ متقابل تهران، مسکو از فعال ماندن کانالهای ارتباطی خود خبر میدهد. «دمیتری پسکوف»، اعلام کرد روسیه با مسئولان ایران در تماس مداوم است و همزمان با رهبران دیگر کشورهای متأثر از بحران نیز گفتوگو میکند؛ تلاشی که به گفته او با هدف مدیریت تبعات تنشها دنبال میشود. او توضیح داد کرملین پس از این تحولات در حال تحلیل شرایط و جمعبندی درباره روند مذاکرات است و در عین حال گفتوگوها را در چهارچوب منافع ملی روسیه ادامه میدهد.
پسکوف با ابراز ناامیدی از اینکه با وجود گزارشها درباره پیشرفت مذاکرات تهران و واشنگتن، اوضاع به مرز «تجاوز آشکار» کشیده شد، تأکید کرد مسکو همچنان آماده مذاکره با آمریکاست. همزمان، «آناتولی ویکتوروف» سفیر روسیه در اراضی اشغالی اعلام کرد مسکو به دلیل ارتباطات گسترده با کشورهای منطقه، آمادگی ایفای نقش میانجی برای کاهش تنشها را دارد.
علاوه بر مسکو و بر اساس گزارش رسانه چینی شینهوا، «وانگ یی»، وزیر امور خارجه چین نیز در یک گفتوگوی تلفنی با «سیدعباس عراقچی»، وزیر امور خارجه ایران خاطر نشان کرد که «چین از ایران در زمینه محافظت از منافع و حقوق مشروعش حمایت میکند.»
برش
در نشست فوقالعاده شورای حکام آژانس درباره ایران مطرح شد
گروسی: ایران برنامهای برای ساخت سلاح هستهای ندارد
نشست فوقالعاده شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ایران روز گذشته در فضایی ملتهب و به درخواست مسکو آغاز شد؛ نشستی که یک ساعت پیش از جلسه فصلی شورا و در سایه تداوم حملات آمریکا و اسرائیل به ایران برگزار شد. با شروع جلسه، «رافائل گروسی»، مدیر کل آژانس پشت تریبون قرار گرفت و از ناکامی تلاشهای دیپلماتیک ابراز خشم کرد؛ خشمی که به ادعای او ناشی از نرسیدن مذاکرات به توافق است.
او با اشاره به آسیب دیدن برخی تأسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، تصریح کرد آژانس در حال حاضر دسترسی نظارتی به این مراکز ندارد، اما در عین حال تأکید کرد ایران برنامهای برای ساخت سلاح هستهای ندارد. با این حال، او بار دیگر نگرانیهایی درباره تأسیسات اصفهان مطرح و ادعا کرد بخش عمده ذخایر اورانیوم غنیشده ایران ممکن است در این سایت نگهداری شود.
رضا نجفی، نماینده ایران در سازمانهای بینالمللی نیز در جریان این نشست اعلام کرد در جریان تجاوزگری آمریکا و اسرائیل که از ۹ اسفند آغاز شده، تأسیسات هستهای نطنز هدف حمله قرار گرفته است. او این اظهارات را در پاسخ به پرسشی درباره مراکز آسیبدیده مطرح کرد و تصریح داشت که نطنز در میان اهداف بوده است. این سخنان در شرایطی بیان شد که پیشتر، مدیرکل آژانس اعلام کرده بود این نهاد تاکنون نشانهای از هدف قرار گرفتن یا آسیب دیدن تأسیسات هستهای ایران در حملات اخیر مشاهده نکرده است. همچنین «میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در وین نیز در بیانیهای در نشست فوقالعاده شورای حکام درباره ایران با محکوم کردن حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت که این اقدامات و اظهارات مقامهای واشنگتن و تلآویو نشان میدهد مذاکرات دیپلماتیک پوششی برای هدف سرنگونی دولت ایران بوده است. این دیپلمات ارشد روس گفت: «اظهارات حاکمیت آمریکا و اسرائیل اکنون دیگر تردیدی باقی نمیگذارد که تنها هدف، سرنگونی دولت مشروع ایران و از بین بردن آن به عنوان یک کشور است.»

