در حافظه موقت ذخیره شد...
توقف کشتیرانی هشدارهای امنیتی و شوک بیمهای
همزمان، دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که صدها شناور در دو سوی تنگه هرمز متوقف شدهاند. طبق برآوردهای خبرگزاری رویترز و دادههای پلتفرم Marine Traffic، دستکم ۱۵۰ نفتکش حامل نفت خام و گاز طبیعی مایع (LNG) در آبهای آزاد خلیج فارس، در نزدیکی سواحل کشورهای تولیدکننده بزرگی مانند عراق، عربستان سعودی و قطر لنگر انداختهاند. دهها کشتی دیگر نیز در سوی مقابل تنگه، بدون حرکت باقی ماندهاند.
این توقف گسترده پس از آن رخ داد که فضای امنیتی منطقه بهدنبال حملات اخیر وارد مرحلهای جدید از تنش شد و ریسک عبور از یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان بهطور محسوسی افزایش یافت.
هشدار رسمی امنیت دریایی
در همین حال، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) با صدور اطلاعیهای نسبت به «فعالیت نظامی قابل توجه» در خلیج فارس، دریای عمان، شمال دریای عرب و تنگه هرمز هشدار داد. این نهاد اعلام کرد محیط امنیت دریایی منطقه «بسیار ناپایدار» است و سطح تهدید برای کشتیرانی تجاری افزایش یافته است.
UKMTO تأکید کرده است که حضور و تحرکات گسترده نظامی، خطر اشتباه محاسباتی یا شناسایی نادرست کشتیهای تجاری را بالا برده و از دریانوردان خواسته است بویژه در نزدیکی واحدهای نظامی و تأسیسات حساس دریایی، نهایت احتیاط را رعایت کنند. با این حال، این نهاد تصریح کرده که هیچ اعلام رسمی مبنی بر بسته شدن تنگه هرمز از طریق کانالهای معتبر ایمنی دریانوردی ابلاغ نشده و پیامهای رادیویی (VHF) درباره محدودیت عبور، بهتنهایی از نظر حقوق بینالملل دریایی بهمعنای تعلیق قانونی عبور و مرور نیست.
شوک بیمهای؛ اثر فوری بحران
در کنار تهدیدات امنیتی، بخش بیمه به یکی از اولین نقاطی تبدیل شده که واکنش جدی نشان داده است. به گزارش رویترز و فایننشال تایمز، شرکتهای بیمه بینالمللی در حال بررسی لغو پوشش بیمهای یا افزایش شدید حق بیمه برای کشتیهایی هستند که در خلیج فارس و تنگه هرمز تردد میکنند.
کارشناسان صنعت حملونقل دریایی میگویند حتی بدون بسته شدن رسمی تنگه، افزایش هزینههای بیمه میتواند عبور از این مسیر را از نظر اقتصادی غیرقابل توجیه کند و در عمل باعث کاهش تردد کشتیها شود.
پیامدهای جهانی یک گلوگاه حیاتی
تنگه هرمز یکی از مهمترین شریانهای انتقال انرژی جهان به شمار میرود و بخش قابل توجهی از صادرات نفت و LNG جهان از این مسیر عبور میکند. تحلیلگران هشدار میدهند که هرگونه اختلال طولانیمدت در این آبراه، واکنش سریع مصرفکنندگان بزرگ نفت، از جمله چین و هند را در پی خواهد داشت.
به باور ناظران، تشدید بحران در تنگه هرمز نهتنها تنشهای منطقهای را افزایش میدهد، بلکه میتواند موجی از فشارهای بینالمللی برای بازگشایی و تثبیت امنیت این مسیر راهبردی ایجاد کند؛ مسیری که امنیت آن، مستقیماً با ثبات بازارهای انرژی و حملونقل جهانی گره خورده است.
دور زدن تنگه هرمز در عمل
روزانه حدود ۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه نفت خام و میعانات از خلیج فارس صادر میشود و ظرفیت خطوط لولهای که امکان دور زدن تنگه هرمز را دارند، در بهترین حالت ۶ تا ۷ میلیون بشکه در روز است. به این ترتیب، تنها ۳۰ تا ۳۵ درصد از صادرات نفت منطقه قابلیت انتقال بدون عبور از هرمز را دارد و حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد صادرات همچنان کاملاً به این آبراه وابسته است. مهمترین مسیر جایگزین، خط لوله شرق–غرب عربستان با ظرفیت اسمی ۵ میلیون بشکه است؛ امارات نیز از طریق خط لوله ابوظبی–فجیره تا ۱.۸ میلیون بشکه در روز صادر میکند. اما ظرفیت عراق بهدلیل محدودیتهای امنیتی پایدار نیست چرا که این ظرفیتها اسمیاند و در شرایط بحران معمولاً بهطور کامل فعال نمیشوند. در بخش گاز نیز، بیش از ۷۰ درصد LNG قطر هیچ مسیر جایگزینی جز هرمز ندارد.
