چرا جنگ علیه ایران فشار بر زنجیرههای تأمین در منطقه را افزایش میدهد؟
پاشنه آشیل آمر یـکا
با شروع حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در روز شنبه، انتظارات از تشدید تأثیر این حملات بر بخش کشتیرانی در منطقه و جهان افزایش مییابد، چرا که ایران در تنگه هرمز قرار دارد و این امر تهدیدی برای تشدید تنش در این شریان دریایی عمومی است که هزینه بیمه کشتیها را افزایش میدهد.
این علاوه بر افزایش مورد انتظار قیمت نفت است که به نوبه خود هزینه خرید سوخت کشتی را افزایش میدهد و همچنین کشتیها از بازگشت به مسیر دریای سرخ و کانال سوئز خودداری میکنند و آنها را مجبور میکند مسافت بیشتری را در اطراف قاره آفریقا طی کنند و هزینههای حملونقل را افزایش دهند.
رویترز روز شنبه به نقل از چهار منبع تجاری گزارش داد، چندین شرکت بزرگ نفتی و تجاری، حملونقل نفت خام و سوخت از طریق تنگه هرمز را به حالت تعلیق درآوردهاند. یک مدیر ارشد در یک شرکت تجاری گفت: «کشتیهای ما برای چند روز در آنجا خواهند ماند.»
وال استریت ژورنال به نقل از دلالانی که نامشان فاش نشده، گزارش داد، یک ابرنفتکش بارگیری شده که توسط شرکت شل اجاره شده و قرار بود از تنگه هرمز عبور کند، اکنون در خلیج فارس لنگر انداخته است، در حالی که یک نفتکش دیگر با سرعت کامل در حال عبور از تنگه به سمت کرهجنوبی است و دو ابرنفتکش دیگر که توسط شل اجاره شده و قرار بود از تنگه عبور کنند، در نزدیکی عراق لنگر انداختهاند.
قطر از همه مالکان کشتیهای دریایی، چه اشخاص حقیقی و چه شرکتها، خواست تا تردد دریایی خود را موقتاً متوقف کنند. یونان به کشتیهایی که پرچم این کشور را حمل میکنند توصیه کرد از خلیج فارس، خلیج عمان، تنگه هرمز و شمال دریای عرب دوری کنند و نسبت به خطراتی از جمله موشکها، پهپادها و هدف قرار دادن بنادر، علاوه بر مزاحمت و پارازیت الکترونیکی که میتواند سیستمهای ناوبری را مختل کند، هشدار داد. اختلال فعلی باعث شد که شرکت کشتیرانی دانمارکی مرسک هم پس از مواجهه با «محدودیتهای غیرمنتظره در منطقه دریای سرخ»، مسیرهای دریای سرخ را رها کرده و کشتیهای خود را به مسیر اطراف دماغه امید نیک تغییر مسیر دهد. طبق گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد)، کانال سوئز به تنهایی تقریباً 10 درصد از تجارت دریایی جهان و 22 درصد از تجارت کانتینری سالانه از آن عبور میکند.
هزینههای بیمه کشتی
حق بیمه کشتیهای خلیج فارس بر اساس نوع کشتی، پرچم آن، مالک و اپراتور، بندر، مدت زمان ترانزیت و تعهدات تحریمشده تعیین میشود، بنابراین هیچ برآورد واحد و جامعی از هزینه بیمه برای همه کشتیها وجود ندارد. جنگ در حال حاضر تأثیرگذارترین عامل مؤثر بر بخش کشتیرانی است و حق بیمه ریسک به عنوان درصدی از ارزش کشتی محاسبه میشود. رویترز به نقل از یادداشتی از شرکت کارگزاری کلارکسونز اعلام کرد، بیمه نفتکشها میتواند بهسرعت بر اساس خطرات پیشبینیشده، از جمله حق بیمه بالاتر در برابر خطر جنگ، درخواست غرامت مالکان برای توقف در منطقه و تسریع رزروهای قبلی توسط اجارهکنندگان برای کاهش عدم قطعیت در برنامه، تغییر قیمت دهد.
کمکهزینه ریسک جنگ
خلیج فارس، محصولات انرژی مانند نفت، گاز و صنایع شیمیایی را به جهان عرضه میکند و همین امر باعث میشود که در صورت تشدید جنگ، محصولات انرژی بیشترین آسیب را در برابر افزایش قیمتها ببینند. با این حال، ممکن است بر قیمت سایر کالاها در کشورهایی که به حملونقل کالا از خلیج فارس متکی هستند، تأثیر بگذارد، زیرا ثبات قیمت تا حد زیادی به منظم بودن عرضه بستگی دارد. طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، تقریباً ۲۰ میلیون بشکه در روز نفت خام و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور میکند که حدود 25 درصد از تجارت دریایی نفت جهان و حدود 20 درصد از تجارت گاز طبیعی مایع جهان را تشکیل میدهد.
طبق دادههای کپلر که توسط رویترز ذکر شده است، این ماه، صادرات نفت خام از خاورمیانه به بیش از ۱۹ میلیون بشکه در روز افزایش یافت (بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۰). بلومبرگ به نقل از شرکت کپلر تخمین زده است که بسته شدن یک روزه تنگه هرمز میتواند قیمت نفت را به ۱۲۰ یا ۱۵۰ دلار در هر بشکه برساند.
منبع : Aljazeera

