با نخستین شعله‌های تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به شهرهای ایران در روز شنبه 9 اسفندماه و حملاتی که بی‌درنگ با پاسخ موشکی تهران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در برخی کشورهای عربی همراه شد، دیپلماسی ایران نیز همزمان با میدان به حرکت درآمد. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در بحبوحه آتش جنگ، موجی از تماس‌های فشرده را با پایتخت‌های منطقه از ریاض و ابوظبی و دوحه گرفته تا مسکو، آنکارا، کویت، منامه و بغداد آغاز کرد. عراقچی ضمن اطلاع‌رسانی درباره تحولات جاری، این تجاوز نظامی را نقض فاحش اصول بنیادین منشور ملل متحد و جنایتی آشکار علیه صلح و امنیت بین‌المللی دانست و تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران بر اساس حق ذاتی دفاع مشروع از همه توانمندی دفاعی و نظامی خود برای دفاع از کیان ایران استفاده خواهد کرد. وزیر امور خارجه همچنین در پیام صریح خود به همتایانش اعلام کرد که ایران از تمامی ظرفیت دفاعی خود برای صیانت از حاکمیتش استفاده خواهد کرد اما همچنان خواهان تداوم روابط باثبات با همسایگان است. او در عین حال هشدار داد هرگونه بهره‌برداری آمریکا و اسرائیل از تأسیسات نظامی در کشورهای خلیج فارس و عراق علیه ایران، این کشورها را در معرض تبعات مستقیم درگیری قرار خواهد داد. عراقچی همچنین تصریح کرد که جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی نه تنها علیه ملت ایران بلکه علیه کل کشورهای منطقه است و بنابراین بر همه ملت‌ها و دولت‌های مسلمان و منطقه است که به مسئولیت تاریخی خود برای مقابله با نقشه شوم رژیم صهیونیستی عمل کنند. در همین حال امیر قطر و ولیعهد عربستان سعودی نیز در تماس تلفنی بر لزوم توقف فوری تنش‌ها تأکید کردند.
 
درخواست تهران از شورای امنیت
وزارت خارجه نیز در بیانیه‌ای رسمی، حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران را «تجاوزی آشکار» خواند و با اشاره به اینکه این اقدام در حالی صورت گرفته که تهران و واشنگتن در میانه یک روند دیپلماتیک قرار داشتند، تصریح کرده است ایران با وجود بی‌اعتمادی به نیت‌های آمریکا و اسرائیل، برای «اتمام حجت با جامعه بین‌المللی» وارد مذاکره شد تا مانع شکل‌‌گیری بهانه‌‌ای برای جنگ شود. در این بیانیه تأکید شده تهران این حملات را مصداق نقض بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل متحد و «تجاوز مسلحانه آشکار» دانسته و با استناد به ماده ۵۱ منشور، بر حق دفاع مشروع خود تأکید کرده است. وزارت امور خارجه در ادامه، از شورای امنیت سازمان ملل متحد و دبیرکل این سازمان خواسته شده است برای مقابله با نقض صلح و امنیت بین‌المللی اقدام فوری انجام دهند. همچنین از کشورهای منطقه، دولت‌های اسلامی، اعضای جنبش عدم تعهد و سایر دولت‌ها خواسته شده این اقدام را محکوم کرده و برای جلوگیری از گسترش بحران، دست به اقدام جمعی بزنند.
 
عمان: این جنگ، جنگ آمریکا نیست
همزمان، «بدر البوسعیدی»، وزیر خارجه عمان با ابراز نگرانی عمیق اعلام کرد مذاکرات فعال و جدی تضعیف شده و این وضعیت نه به سود ایالات متحده است و نه در خدمت صلح جهانی. وزیر خارجه عمان در همین رابطه افزود: «من به شدت ناخرسندم و مذاکرات فعال و جدی بار دیگر از بین رفت.» وزیر خارجه عمان تصریح کرد: «آمریکا را به عدم ورود بیشتر در این درگیری تشویق می‌‌کنم چرا که این جنگ، جنگ آمریکا نیست.» دفتر سیاسی انصارالله یمن نیز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران را محکوم و آن را نقض حاکمیت ایران توصیف کرد.

 بی‌اعتباری پیام‌های اسرائیل
روسیه در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، این اقدام را «تجاوزی از پیش طراحی‌شده» و نقض آشکار حقوق بین‌الملل دانست و اعلام کرد حملات در حالی انجام شد که روندی ظاهراً دیپلماتیک برای عادی‌سازی وضعیت جریان داشت. وزارت خارجه روسیه تأکید کرد بمباران تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان آژانس غیرقابل قبول است و این اقدامات می‌تواند منطقه را به بحرانی انسانی و امنیتی بکشاند و رژیم عدم اشاعه را تضعیف کند. مسکو همچنین اعلام کرد پیام‌های پیشین اسرائیل درباره عدم تمایل به درگیری نظامی با ایران بی‌اعتبار شده است و مسئولیت پیامدهای این بحران برعهده واشنگتن و تل‌آویو خواهد بود. در همین حال، «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه از آمادگی روسیه برای مشارکت در حل‌وفصل بحران، از جمله در شورای امنیت خبر داد و خواستار بازگشت فوری به مسیر دیپلماتیک شد. وزارت خارجه چین هم با انتشار بیانیه‌ای در واکنش به حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران اعلام کرد باید به حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی ایران احترام گذاشته شود.
 
هشدار اروپایی‌ها به عواقب جنگ فراگیر
در اروپا نیز فرانسه، آلمان و بریتانیا اعلام کردند ما خواستار از سرگیری مذاکرات و تلاش برای یافتن یک راه‌حل مذاکره‌ای هستیم. «امانوئل مکرون» رئیس‌جمهوری فرانسه هشدار داد وقوع جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران پیامدهای خطرناکی برای صلح و امنیت بین‌المللی دارد و خواستار نشست فوری شورای امنیت سازمان ملل متحد شد. نخست ‌وزیر اسپانیا نیز اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل را رد کرد و همزمان اقدامات ایران را محکوم دانست و بر ضرورت تنش‌زدایی فوری و بازگشت به گفت‌وگو تأکید کرد. «گوستاوو پترو» رئیس‌جمهوری کلمبیا هم در این رابطه افزود: «فکر می‌کنم رئیس‌جمهور ترامپ امروز مرتکب اشتباه شده است.» نروژ هم اعلام کرد که حملات به ایران «با قوانین بین‌المللی همخوانی ندارد.»

برای گفت‌وگو ابتدا باید حملات متوقف شود
وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه با «ان بی‌سی نیوز» گفت که رهبر معظم انقلاب و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران و اکثر مسئولان در سلامت و خوب هستند و تنها یک یا دو نفر از فرماندهان شهید شده‌اند. سید عباس عراقچی در گفت‌وگو با شبکه «ان بی‌سی نیوز» گفت: «دو فرمانده در جریان حملات آمریکا و اسرائیل شهید شده‌اند اما مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران در قید حیات هستند.»
او با تأکید بر توانایی دفاع جمهوری اسلامی ایران گفت: «توانایی ما برای دفاع از خودمان نامحدود است، اما به محض توقف تجاوز ما نیز متوقف خواهیم شد.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد: «تقریباً همه مقامات سالم و زنده هستند. ممکن است یک یا دو فرمانده را از دست داده باشیم اما این مشکل بزرگی نیست.»
وی همچنین درباره دفاع ایران از خود تصریح کرد: «ما در دفاع از خود به پایگاه‌های آمریکایی حمله می‌کنیم. ما نمی‌توانیم فقط بنشینیم و تماشا کنیم که آنها به ما حمله می‌کنند.»
عراقچی همچنین گفت: «نمی‌دانم چرا دولت آمریکا اصرار دارد مذاکرات را شروع کند و بعد در بحبوحه آن، به طرف مقابل حمله کند.» او خاطر نشان کرد: «با همکارانم در کشورهای حوزه خلیج‌فارس در تماس بودم و توضیح دادم که ما قصد حمله به آنها را نداریم بلکه حملات ما به پایگاه‌های آمریکا در منطقه یک اقدام دفاعی است. ما نمی‌توانستیم بنشینیم و نظاره‌گر باشیم.»

تغییر رژیم غیر ممکن است
وزیر امور خارجه کشورمان درباره ادعایی مبنی بر تغییر نظام سیاسی ایران که از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی ترویج می‌شود، گفت: «تغییر رژیم مأموریتی غیرممکن است. شما نمی‌توانید در حالی‌که میلیون‌ها نفر از این به اصطلاح رژیم حمایت می‌کنند، تغییر رژیم انجام دهید. رئیس‌جمهوری یک کشور دیگر، هر چقدر هم که قدرتمند باشد، حق ندارد برای مردم کشور دیگری تصمیم بگیرد.»
او همچنین تأکید کرد: «ما ملتی بزرگ با تمدنی عظیم هستیم و هزاران سال دوام آورده‌ایم. ما می‌دانیم چگونه از خود دفاع کنیم و زنده خواهیم ماند.» وزیر امور خارجه ایران افزود: «در حال حاضر هیچ ارتباطی بین ما و آمریکا وجود ندارد اما اگر آمریکایی‌ها بخواهند با ما صحبت کنند، می‌دانند که چگونه می‌توانند با من تماس 
بگیرند.»
عراقچی همچنین در واکنش به زیاده‌خواهی‌های آمریکا گفت: «ما از حق خود از جمله غنی‌سازی دست نمی‌کشیم.»
وزیر امور خارجه همچنین تصریح کرد: «ما نیازی به کسی برای دفاع از خود نداریم، زیرا به اندازه کافی توانمند هستیم که این کار را انجام دهیم.»
او افزود: «تجربه‌های تلخی از مذاکره با آمریکا داشته‌ایم. ابتدا باید حملات متوقف شود و سپس امکان گفت‌وگو وجود دارد.» به گفته عراقچی، جمهوری اسلامی خواهان کاهش تنش‌ها است.

برش

واکنش عراقچی به جنایت آمریکا و اسرائیل علیه میناب
بی‌پاسخ نخواهد ماند
وزیر امور خارجه کشورمان در پیامی در شبکه مجازی ایکس با اشاره به جنایت آمریکا و اسرائیل که منجر به تخریب یک مدرسه دخترانه در میناب و کشته شدن حدود  85 نفر از آنها تاکنون شده است، گفت: «این جنایت بدون پاسخ نخواهد ماند.» سید عباس عراقچی با انتشار تصویری از مدرسه مذکور ادامه داد: «این ساختمان ویران‌شده‌ یک مدرسه ابتدایی دخترانه در جنوب ایران است. این مکان در روشنای روز، زمانی که مملو از دانش‌آموزان خردسال بود، بمباران شد. تنها در همین محل، ده‌ها کودک بی‌گناه کشته شدند. این جنایات علیه مردم ایران بی‌پاسخ نخواهد ماند.»