حبیب آرین
گروه بورس

بازار سهام که با سبزپوشی شاخص‌ها آغاز شده بود، در نهایت با صعود ۶۱,۶۵۵ واحدی (معادل ۱.۷ درصد رشد) شاخص کل معاملات دوشنبه را به پایان رساند. تلاقی پالس‌های مذاکراتی در ژنو و ارزندگی قیمت سهام زمینه‌ای محتاطانه برای ورود پول به بورس تهران ایجاد کرد. در سوی دیگر، دلار و سکه نیز با آرامشی نسبی تا حدودی کاهش یافتند که نشان‌دهنده فضای «صبر و انتظار» میان سرمایه‌گذاران است. بورس تهران مستعد یک بازدهی فوق‌العاده مثبت در صورت رفع  حواشی غیراقتصادی است. در نتیجه هر نشانه‌ای از کاهش تنش‌ها، فرصتی برای صعود ایجاد می‌کند. با این حال، همچنان پناهگاه‌ها مانند طلا و نقره نیز به عنوان پوششی برای نااطمینانی‌های موجود مورد توجه سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز هستند.
 
بازار سرمایه در مدار دیپلماسی؛ همنوایی تهران و ژنو 
در بازارهای جهانی
یکی از کلیدی‌ترین ویژگی‌های معاملات روز گذشته، تأثیرپذیری مستقیم روندها از سیگنال‌های ژنو بود؛ سیگنال‌هایی که نه تنها در بازار داخلی تهران، بلکه در بازارهای جهانی نیز نمود بارزی پیدا کرد. در بازارهای نفت جهانی، این اثرگذاری به وضوح دیده شد؛ جایی که بهای نفت برنت با افت قیمت به زیر ۷۱ دلار در هر بشکه کاهش یافت و بخشی از رشد اخیر خود را که آن را به اوج شش‌ماهه رسانده بود، اصلاح کرد. محور اصلی معاملات نفت در سطح بین‌الملل، ارزیابی مثبت از احتمال دستیابی به یک توافق هسته‌ای میان ایران و آمریکا است. اظهارات اخیر مقامات ایرانی درباره امکان راه‌حل «برد-برد» و برنامه دیدار حساس در ژنو، سیگنال کاهش ریسک عرضه و تنش‌های غیراقتصادی را به بازار جهانی مخابره کرد. اگرچه در نگاه اول کاهش قیمت نفت برای بورس‌های کالا‌محور یک تهدید محسوب می‌شود، اما در بازار تهران، کاهش ریسک سیستماتیک وزنی به مراتب بیشتر از قیمت جهانی کالاها پیدا کرده و منجر به بازگشت اعتماد عمومی شده است.

پیشتازی صنایع استراتژیک؛ وقتی پتروپالایشی‌ها سبزتر از همیشه می‌شوند
شواهد عینی این خوش‌بینی معامله‌گران را می‌توان در اقبال خیره‌کننده به دو صنعت کلیدی جست‌و‌جو کرد. 
به رغم افت قیمت‌های جهانی، صنایع «محصولات شیمیایی» و «گروه فرآورده‌های نفتی» کانون ورود پول حقیقی بودند. نقدینگی هوشمند با پیش‌بینی تسهیل صادرات و رفع تنگناهای ارزی در صورت توافق، به سمت این دو گروه سرازیر شد؛ به طوری که صنعت شیمیایی ۷۷.۵ میلیارد تومان و گروه فرآورده‌های نفتی ۷۵.۶ میلیارد تومان خالص ورود پول حقیقی را ثبت کردند. این میزان ورود پول به لیدرهای بازار، نشان‌دهنده تغییر دیدگاه از نوسان‌گیری کوتاه‌مدت به سمت استراتژی خرید و نگهداری در نمادهای بنیادی است.
بازگشت دوباره پول‌های خرد 
به سهام
روز گذشته «سهام و حق تقدم» با ورود خالص ۶۰۰.۹ میلیارد تومان پول حقیقی همراه شدند. این اتفاق پس از پنج هزار میلیارد تومان خروج در سه روز متوالی رقم خورد که نشان می‌دهد، فضای مثبت بازار سهام می‌تواند به سرعت سرمایه افراد حقیقی را به این بازار برگرداند. با این حال، حجم پایین معاملات روزانه سهام، ادامه‌دار بودن هر نوع روندی را با تردید مواجه می‌کند. به عبارت دقیق‌تر، خریداران و فروشندگان بورس تمایلی به نگاه بلندمدت ندارند. به طوری که فروشندگان با مشاهده کوچک‌ترین رشد‌ها دست به ماشه فروش می‌شوند و ریسک ماندن بلندمدت در بورس را برنمی‌تابند. خریداران نیز بی‌توجه به بازدهی احتمالی بزرگ در آینده بلندمدت، با کمی افزایش قیمت از خرید بیشتر منصرف می‌شوند. این فضا قفلی بر فضای معاملاتی ایجاد می‌شود که نتیجه آن ناپایداری روندهای صعودی در کوتاه‌مدت است.

قدرت خریداران در ترازوی آمار؛ غلبه قدرت خرید ۱.۱۹ در سهام
بررسی سرانه‌ها و قدرت خریداران حقیقی نیز حکایت از تسلط مطلق خریداران بر فروشندگان دارد. طبق جدول خلاصه معاملات، قدرت خرید در بخش سهام و حق تقدم به عدد قابل توجه ۱.۱۹ رسیده است. سرانه خرید در کل بازار به ۷۳ میلیون تومان افزایش یافته که در مقابل سرانه فروش ۷۰.۳ میلیون تومانی، نشان از برتری کیفی خریداران دارد.‌ نکته جالب توجه دیگر، وضعیت «صندوق‌های اهرمی» است. این صندوق‌ها که به عنوان دماسنج هیجان بازار شناخته می‌شوند، امروز با ارزش معاملاتی بالغ بر ۱,۹۵۹ میلیارد تومان، یکی از پرتحرک‌ترین بخش‌های بازار بودند. علی‌رغم خروج اندک نقدینگی (۳۷.۴ میلیارد تومان) که ناشی از شناسایی سود برخی معامله‌گران روزانه بود، نوسانات مثبت در این صندوق‌ها نشان داد که بدنه حرفه‌ای بازار برای روزهای آینده، وزن‌کشی صعودی سنگینی را متصور است.
 
آرایش نیروها در جبهه تقاضا: شکاف ۱.۵ برابری در سفارش‌ها
نگاهی به ترازوی نقدینگی در پایان ساعت معاملات، از یک پیروزی دیگر برای جبهه تقاضا خبر می‌دهد. در حالی که ارزش صف‌های خرید به ۵۴۲ میلیارد تومان رسید، ارزش صف‌های فروش در عدد ۴۳۸ میلیارد تومان باقی ماند. این برتری نه تنها در صفوف، بلکه در عمق بازار نیز به وضوح دیده می‌شود؛ جایی که ارزش خرید ۵ خط اول بازار با رقم ۱,۲۱۷ میلیارد تومان، فاصله معناداری با عرضه ۷۸۱ میلیارد تومانی در ۵ خط اول فروش دارد. این شکاف عمیق نشان می‌دهد که خریداران با تمام توان در حال جارو کردن عرضه‌ها هستند و بازار در عمل با کمبود فروشنده در قیمت‌های جاری مواجه شده است. همچنین، تثبیت ۳۰۸ نماد در بازه مثبت ۲ تا ۳ درصد و پیشروی ۶۹ درصدی کل نمادها در محدوده سبز تابلو، نشان می‌دهد که رشد ۶۱ هزار واحدی شاخص کل (۱.۷ درصد) و صعود ۸,۵۲۹ واحدی شاخص هم‌وزن، یک حرکت هماهنگ و سراسری بوده است. این همسویی میان شاخص کل و هم‌وزن، ریسک بازگشت ناگهانی بازار را کاهش داده و حکایت از یک «رشد با کیفیت» دارد.
 
نقره از طلا سبقت گرفت
 معاملات روز گذشته در صندوق‌های طلا و نقره، شاهد یک واگرایی معنادار و جذاب بود. در حالی که دلار در بازار آزاد با عقب‌نشینی از کانال ۱۶۴ هزار تومان به پله ۱۶۲ هزار تومان رسید، انتظار می‌رفت فشار فروش بر صندوق‌های مبتنی بر طلا و نقره حاکم شود؛ اما در بازارهای بین‌المللی، نقره با جهشی مقتدرانه و ۳ درصدی به محدوده ۸۷ دلار رسید و عملکردی به مراتب درخشان‌تر از طلا (با رشد ۱ درصدی) ثبت کرد. محرک این جهش، جدی شدن تنش‌های تعرفه‌ای آمریکا با اروپا و هند و هجوم جهانی به دارایی‌های امن بود. این برتری نقره جهانی، دقیقاً در تابلوی معاملات داخلی نیز منعکس شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که صندوق‌های نقره جذب منابع بسیار سنگین‌تری نسبت به طلا داشته‌اند و به لیدر جدید پناهگاه‌های امن تبدیل شده‌اند.
در گروه صندوق‌های طلا، اگرچه در میانه روز تردیدهایی وجود داشت، و شاهد ارزش فروش 50 میلیاردی بودیم، در نهایت ورود قدرتمند ۵۳.۴ میلیارد تومان پول حقیقی به این گروه به ثبت رسید. با این حال، نسبت خریدار به فروشنده و حجم ورود نقدینگی در نقره، حکایت از اشتیاق بالاتر بازار به این فلز خاکستری دارد. معامله‌گران با هوشمندی متوجه شده‌اند که نقره به دلیل ویژگی‌های صنعتی و عقب‌ماندگی قیمتی نسبت به طلا، پتانسیل نوسان مثبت بیشتری در برابر تنش‌های بین‌المللی دارد و توانست در بازار روز گذشته بیش از 372 میلیارد تومان نقدینگی حقیقی را جذب کند.
تابلوی روزگذشته ثابت کرد که حتی کاهش نرخ دلار آزاد هم نتوانسته است بر جذابیت اونس جهانی نقره و طلا غلبه کند و جابه‌جایی نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت به سمت این دو گروه رفت.