دیپلمات‌های ایران و آمریکا بار دیگر روز پنجشنبه در ژنو با یکدیگر دیدار می‌کنند؛ پنجشنبه‌ای که از هم‌اکنون با صفت «سرنوشت‌ساز» توصیف می‌شود. چرا که مذاکرات به مرحله‌ای ورود یافته که از تبادل کلیات عبور کرده و به رویارویی متون رسیده است. دور پیشین که در ۲۸ بهمن برگزار شد، بستر تعیین تکلیف برای نگارش پیش‌نویس‌ها بود که نشان می‌داد طرفین، دست‌کم در سطحی حداقلی، ضرورت حرکت از چهارچوب‌های انتزاعی به سوی صورت ‌بندی‌های مکتوب و قابل سنجش را پذیرفته‌اند. در چنین فضایی «بدر البوسعیدی»، وزیر خارجه عمان یکشنبه شب در پستی در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد که مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو برای پنجشنبه این هفته برنامه‌ریزی شده است و تلاش مثبتی برای برداشتن گام‌های بلندتر به‌سمت نهایی کردن توافق صورت می‌گیرد. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه دو روز پیش، از تلاش برای نهایی کردن پیش‌نویس ایران پس از اخذ تأییدات عالی خبر داد و همین امر زمینه را برای ازسرگیری سریع مذاکرات در ژنو فراهم کرد.
در این میان، حضور دوباره رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در صحنه مذاکرات ژنو محتمل به نظر می‌رسد؛ حضوری که حائز اهمیتی مضاعف است و می‌تواند مسیر سیاسی مذاکرات با مسیر فنی نظارت و راستی‌آزمایی را به یکدیگر پیوند بزند و گره‌های مورد ادعای طرف آمریکایی را از سطح بیانیه‌های سیاسی به ساحت سازوکارهای اجرایی منتقل کند. اگر تهران بتواند در تعامل با آژانس به تفاهمی پایدار و قابل اتکا در حوزه‌های نظارتی دست یابد، این دستاورد بالقوه می‌تواند به ‌مثابه اهرمی برای تسهیل مصالحه سیاسی عمل کند.
با این حال، بستر مذاکرات همچنان با خطوط قرمز تعریف‌شده از سوی ایران از جمله تداوم غنی‌سازی در خاک ایران و عدم خروج ذخایر موجود دنبال می‌شود. در مقابل، واشنگتن ادعای داشتن دغدغه عدم انحراف برنامه هسته‌ای ایران به سوی مقاصد نظامی را دارد و همین موضوع را محور مطالبات خود قرار داده است. 

تسلیم نمی‌شویم چون ایرانی هستیم
در آستانه دور تازه مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، فضای رسانه‌ای دو سوی ماجرا بار دیگر داغ شده است؛ از گمانه‌زنی درباره متن‌های پیشنهادی گرفته تا موضع‌ گیری‌هایی که بیش از آنکه فنی باشد، رنگ و بوی سیاسی و هویتی دارد. ماجرا از اظهارات «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه رئیس‌جمهوری آمریکا در امور غرب آسیا آغاز شد. او در گفت‌وگو با شبکه «فاکس نیوز» از «کنجکاوی» ترامپ نسبت به رفتار ایران سخن گفت و بیان کرد برای رئیس‌جمهوری آمریکا عجیب است که چرا با وجود تجهیزات و آرایش نظامی در اطراف ایران، جمهوری اسلامی حاضر به تسلیم شدن نیست. این اظهارات خیلی زود با واکنش تهران مواجه شد وعراقچی با انتشار تصویری از پرچم ایران، مستقیماً به این حرف ترامپ پاسخ داد و خطاب به او نوشت: «کنجکاوید بدانید چرا تسلیم نمی‌شویم؟ چون ما ایرانی هستیم.»

پررنگ شدن حمایت‌های جهانی 
از مذاکرات
همزمان با افزایش تحرکات دیپلماتیک تهران و واشنگتن، حمایت بازیگران خارجی از مسیر گفت‌وگو نیز پررنگ‌تر شده است که نشان می‌دهد نگرانی از لغزش اوضاع به سمت تنش نظامی به دغدغه‌ای مشترک در پایتخت‌های مختلف تبدیل شده است. در بروکسل، «کایا کالاس» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش از نشست شورای وزیران خارجه اتحادیه، وضعیت ایران را بسیار حساس توصیف کرد و هشدار داد که منطقه تاب یک جنگ دیگر را ندارد. او با اشاره به تعدد بحران‌های جاری تأکید کرد تنها راه خروج از وضعیت فعلی، راه‌حل دیپلماتیک است و اروپا آماده کمک در این مسیر خواهد بود. همزمان در مسکو، «ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت خارجه روسیه با دفاع از حمایت کشورش از متحدانش از جمله ایران تأکید کرد مسکو سیاست مستقل خود را دنبال می‌کند و این حمایت در قالب چهارچوب‌های معاهداتی، دیپلماسی فعال و حضور در سازمان‌های بین‌المللی ادامه دارد. در سطح منطقه نیز تماس‌های دیپلماتیک ادامه دارد. وزرای خارجه ایران و عمان درباره ترتیبات دور جدید مذاکرات رایزنی کرده‌اند و وزیر خارجه عراق هم در گفت‌وگو با عراقچی، بر حمایت بغداد از روند دیپلماتیک و امید به دستیابی به نتایجی در جهت ثبات منطقه تأکید کرده است.

هشدار دموکرات‌ها به مواضع تند ترامپ
در داخل آمریکا اما همزمان با برخی مواضع تند ترامپ، دموکرات‌های کنگره نسبت به هرگونه اقدام نظامی یک‌جانبه هشدار داده‌اند. «دیبی واسرمن شولتز» در گفت‌وگو با MSNBC تأکید کرد هیچ نشانه‌ای از تهدید فوری وجود ندارد که حمله‌ای گسترده را توجیه کند و رئیس‌جمهوری باید با کنگره مشورت کند. «چاک شومر»، سناتور نیز یادآور شد اعلام جنگ در اختیار کنگره است و دولت نمی‌تواند بدون مجوز نمایندگان مردم دست به اقدام نظامی بزند، در حالی که سناتور «جک رید» جنگ را یک «اشتباه راهبردی» توصیف کرد که می‌تواند به درگیری خارج از کنترل منجر شود.
در همین فضا، «ریچارد هاس» رئیس پیشین شورای روابط خارجی آمریکا نیز با اشاره به آرایش نظامی گسترده ایالات متحده در اطراف ایران، هدف این اقدام را نامشخص دانست و هشدار داد که تشدید تنش می‌تواند به واکنش ایران علیه نیروهای آمریکایی، اسرائیل یا کشتیرانی در تنگه هرمز منجر شود؛ سناریویی که پیامد آن جهش قیمت نفت و فشار بیشتر بر اقتصاد آمریکا خواهد بود. به این ترتیب، در حالی که ژنو آماده میزبانی دور تازه مذاکرات است، صحنه بین‌المللی بیش از هر زمان دیگری بر ضرورت دیپلماسی تأکید می‌کند؛ زیرا هزینه‌های جنگ، هم برای منطقه و هم برای بازیگران فرامنطقه‌ای سنگین‌تر از آن است که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت.