رسانههای بینالمللی ارزیابی میکنند چرا حمله به ایران برای آمریکا و منطقه خطرناکترین سناریو است؟
این بار فرقمیکند
دونالد ترامپ با آرایش نظامی در اطراف مرزهای دریایی ایران اگرچه دوست دارد تصویر اقتدارآمیزی به جهان مخابره کند اما این آرایش هرچقدر که گستردهتر شده، بیش از آنکه مایه آرامش خاطر او شود، به سردرگمی و تردیدهای رئیس جمهوری آمریکا افزوده است. ساکن اتاق بیضی کاخ سفید اگرچه ممکن است با زمزمههای جنگ طلبانی چون لیندسی گراهام و تد کروز برای ماجراجویی جدیدی وسوسه شده باشد اما این را هم میداند اگر اشتباه کند، این آخرین اشتباهش خواهد بود. ریچارد هاس رئیس پیشین شورای روابط خارجی آمریکا در وبلاگ شخصیاش مینویسد خطر اینجاست که ایران تلافی کند؛ چه علیه نیروهای نظامی آمریکا در منطقه، چه علیه اسرائیل، چه علیه کشتیرانی در تنگه هرمز یا تأسیسات نفتی در سراسر خاورمیانه. اگر چنین شود، بهای نفت که در هفته گذشته ۱۰ درصد افزایش یافته اما هنوز پایینتر از سطح سال گذشته است، میتواند جهش کند. در این راستا روز گذشته روزنامه «نیویورک تایمز» و وبگاه تحلیلی منطقهای مشهور و انگلیسی زبان «میدل ایست آی» در مطالبی به خطرات واقعی و آشکار حمله به ایران پرداختند.
نیویورک تایمز در گزارش روز گذشته خود مینویسد: وقتی ترامپ در ماه ژانویه گفت که یک «ناوگان» آمریکایی به سمت ایران در حرکت است، آن را با نوع نیرویی که در عملیات برقآسای اخیر ارتش در ونزوئلا استفاده شد، مقایسه کرد و گفت که این نیرو «قادر است به سرعت و با خشونت مأموریت خود را انجام دهد.»
اکنون، در حالی که ادعا شده او گزینههای مختلفی را علیه دولت ایران، از جمله حملات محدود، بررسی میکند، کارشناسان هشدار میدهند که حمله به ایران به طور قابل توجهی پیچیدهتر از عملیات در ونزوئلا خواهد بود و میتواند به طور بالقوه ایالات متحده را به یک درگیری طولانی مدت بکشاند.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، رهبری ایران بر تواناییهای نظامی گسترده و شبکهای از نیروهای نیابتی منطقهای نظارت دارد که میتوانند به حفظ مقاومت کمک کنند.
علی واعظ از گروه بینالمللی بحران گفت: «در مورد ایران هیچ گزینه نظامی کمهزینه، آسان و بیخطری وجود ندارد.» او گفت: «خطر واقعی از دست رفتن جان آمریکاییها وجود دارد» و افزود که این موضوع «بهویژه در سال انتخابات» در محاسبات آقای ترامپ بسیار مهم خواهد بود.
نیویورک تایمز میافزاید: «در حالی که آسمان ونزوئلا قبل از حمله آمریکا در ژانویه نسبتاً بدون محافظ بود، به گفته کارشناسان منطقهای، ایران یکی از بزرگترین و متنوعترین ذخایر موشکی در خاورمیانه را دارد. زرادخانه آن شامل پهپادها و سلاحهای ضد کشتی است. موشکهای بالستیک میانبرد ایران قادر به طی مسافتی بیش از ۱۲۰۰ مایل هستند که شامل پایگاههای آمریکایی در غرب ترکیه و سراسر خاورمیانه، از جمله اسرائیل و کشورهای خلیج فارس میشود.»
تاکتیکهای «ضدحمله» ایران
ایران برای اولین بار یک موشک دفاع هوایی دریایی با برد بیش از ۹۳ مایل را در جریان رزمایش نظامی هفته گذشته در تنگه هرمز آزمایش کرده است.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در چاتم هاوس، یک مؤسسه سیاستگذاری به نیویورک تایمز گفت: «استراتژی تهران این است که به سرعت تنشها را تشدید کند تا هزینه و درد آن پخش شود.» نویسندگان این روزنامه تحلیل کردند کشورهای حوزه خلیجفارس که میزبان تعدادی از پایگاههای آمریکایی هستند، نگرانند که هرگونه حمله نظامی آمریکا میتواند منجر به واکنش متقابل علیه آنها شود.
در ماه ژانویه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی که هر دو از متحدان نزدیک ایالات متحده هستند، اعلام کردند که به ایالات متحده اجازه استفاده از حریم هوایی خود برای حملات را نخواهند داد. کارشناسان میگویند این موضع ممکن است در نهایت آنها را از انتقام ایران محافظت نکند.
به اعتقاد نیویورک تایمز، ضدحمله ایران میتواند شهرهای بزرگ اسرائیل را هدف قرار دهد. ارتش اسرائیل در طول جنگ ماه ژوئن از موشکهای رهگیر برای سرنگونی موشکهای ایران استفاده کرد. با این حال، مقامات اطلاعاتی میگویند که ذخایر موشکهای رهگیر آن رو به کاهش است.
ایران یک «محور مقاومت» را اداره میکند که متحدانی در سراسر خاورمیانه، از جمله انصارالله در یمن و حزبالله در لبنان را شامل میشود. اگرچه بسیاری از آنها بشدت تضعیف شدهاند، اما میتوانند علیه نیروهای آمریکایی و متحدانشان دست به تلافی بزنند، جبهههای متعددی ایجاد کنند و درگیری را فراتر از مرزهای ایران گسترش دهند.
گروههای متحد ایران در عراق، در صورت حمله آمریکا، حمایت خود را از تهران اعلام کرده و رهبران آن هشدار دادهاند که ممکن است به عنوان بخشی از یک درگیری گستردهتر، دستور «عملیات شهادتطلبانه» را صادر کنند. کارشناسان همچنین میگویند که یمنیها میتوانند هدف قرار دادن کشتیها در دریای سرخ را از سر بگیرند. علی واعظ گفت گروههای تحت حمایت ایران میدانند که بهتر است با هم باشند تا اینکه جداگانه باشند.
نیویورک تایمز همچنین با اشاره به تبعات حمله به ایران برای اقتصاد جهانی یادآوری کرد که ایران پیش از این تهدید به بستن تنگه هرمز کرده بود. حدود یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از طریق این کانال عبور میکند. کلر جونگمن، مدیر ریسک و اطلاعات دریایی در شرکت ورتکسا، شرکتی که تجارت نفت و انرژی را ردیابی میکند، گفت هرگونه اختلال در این تنگه باعث افزایش شدید قیمت انرژی خواهد شد. نیروهای ایرانی در روزهای اخیر رزمایشهای نظامی در این تنگه انجام دادهاند که برخی از کارشناسان میگویند نشانهای از احتمال بستن این آبراه ۹۰ مایلی در صورت وقوع جنگ است.
کارتهای زیاد ایران
از سویی دیگر، «دیوید هرست»، سردبیر «میدل ایست آی» به واشنگتن درباره ماجراجویی نظامی علیه ایران این هشدار را داد که: «ایران کارتهای زیادی برای بازی کردن دارد و این کارتها بسیار ویرانگر هستند.»
به نوشته این وبگاه انگلیسی زبان ایران علاوه بر آنکه میتواند پایگاههای آمریکا در تمامی کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دهد، قادر است تنگه هرمز را مسدود کرده و حتی حملات موشکی شدیدتری علیه اسرائیل انجام دهد.
دیوید هرست با اشاره به واکنشهای تند سناتور «لیندسی گراهام» (از متحدان ترامپ) علیه عربستان در کنفرانس امنیتی مونیخ نتیجه میگیرد که واشنگتن باید «در شرایطی که خود را با دنبالهروی از نتانیاهو به سمت جنگی جدید میکشاند، صدای مخالف یکی از مهمترین متحدان عرب خود را بشنود.»
سردبیر رسانه خبری-تحلیلی ویژه امور غرب آسیا در بخش دیگر مطلبش با تأکید بر اینکه امارات متحده عربی در این منطقه حکم «اسب تروای صهیونیسم» را دارد، معتقد است عربستان به تدریج در حال فاصله گرفتن از ابوظبی و متحدان غربی-صهیونیستی آن است. «دیوید هرست» در این بخش به بررسی تغییر بزرگ عربستان در راهبرد خود در قبال امور غرب آسیا پرداخته و گفته است که ریاض به دنبال ایستادگی در برابر محور امارات-رژیم صهیونیستی است.

