در نشست چشمانداز بخش مسکن اعلام شد
مسکن در وضعیت تعلیق؛ سه سناریوی پیشرو
نشست بررسی چشمانداز بازار مسکن در سال آینده، به صحنه ترسیم سناریوهای متفاوت برای این بازار تبدیل شد؛ از رکود مطلق در صورت وقوع جنگ تا هجوم سرمایهها به بخش مسکن در صورت توافق. همزمان، مسئولان اتحادیه تعاونیهای عمرانی و شهرداری تهران از آغاز طرح «مسکن مشارکتی» با هدف رونق ساختوساز و افزایش عرضه مسکن خبر دادند.
خشایار باقرپور، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی تهران، با ارائه گزارشی از تحولات ماههای اخیر بازار مسکن گفت: «بعد از جنگ 12روزه، خرید و فروش در بازار مسکن انجام نمیشد تا اینکه از اواسط پاییز تا دیماه هجوم خرید سرمایهای وارد بازار مسکن شد اما با افزایش قیمت طلا و ارز، شاهد انصراف فروشندگان بودیم، بهطوریکه قرارداد و انجام معامله به خاطر انعطاف فروشندگان لغو میشد. تردید در انجام معامله مسکن، ناشی از افزایش قیمتها در بازارهای موازی مانند ارز و طلا بود و بسیاری از قراردادهایی که پتانسیل انعقاد داشت، به ثبت نرسید.
قفل شدن بازار بعد از دیماه
وی افزود: «بعد از آن نیز به خاطر حوادث دیماه، در عمل بازار مسکن قفل شده و در عین حال قیمتهای اسمی در حال افزایش است. انتظارات تورمی فروشندگان و قیمتهای بالای قبل از نیمه دیماه هنوز پابرجاست.»
باقرپور ادامه داد: «از سوی دیگر، خریداران نیز به دلیل تهدیدهای جنگی دچار تردید شدهاند. ترکیب این دو عامل باعث شد بازار مسکن پس از دیماه در عمل متوقف شود.»
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی تهران یادآور شد: «بخشی از جمعیت مستأجر کشور در ذهن و برنامههای خود قید خانهدار شدن را زدهاند و طبق برآورد مرکز پژوهشهای مجلس، حدود 84 درصد از مستأجران دیگر امیدی به خانهدار شدن ندارند.»
سه سناریو بر ای آینده بازار مسکن
باقرپور سه سناریو را برای بازار مسکن محتمل دانست و گفت: «این سه سناریو شامل درگیر شدن کشور با جنگ، تداوم شرایط «نه جنگ و نه صلح» و توافق در مذاکرات است. در سناریوی اول، بازار مسکن اولین بازار است که به رکود محض میرسد، هرچند که احتمال جنگ را ضعیف میدانم. همچنین در سناریوی دوم، بازار طی زمان مسیر خود را پیدا میکند اما در سناریوی سوم، با توجه به اینکه شاهد کاهش شدید قیمت ارز و طلا خواهیم بود، پیشبینی میشود شاهد هجوم سرمایه به سمت مسکن باشیم.»
وی با بیان اینکه سال ١۴٠۵ سال مسکن و املاک است، گفت: «قیمت مسکن در سال آینده به قیمت ارز و میزان صادرات نفت و اونس جهانی بستگی دارد، اما پیشبینی میشود شاهد افزایش قیمت در بازار باشیم.»
قیمتها و بحران ساختوساز
به گفته مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی تهران، «قیمت هر متر واحد مسکونی در حال حاضر به طور متوسط در شهر تهران به حدود 130 میلیون تومان رسیده است. قیمت دلاری هر متر مسکن در حال حاضر کمتر از 800 دلار (حدود 795 دلار) است، این در حالی است که این قیمت همواره معادل هزار تا 1200 دلار بوده است.»
باقرپور با اشاره به کاهش ۲۲.۵ درصدی صدور پروانههای ساختمانی در بهار امسال گفت: «صنعت ساختمان در عمل به ورشکستگی کشیده شده و هزینه تولید، گرانتر از قیمتهای بازار و استطاعت خرید مسکن از بین رفته است. در ماههای قبل تورم نهادههای ساختمانی حدود دو برابر تورم عمومی بود که این به کاهش سرمایهگذاری بخش خصوصی در ساختوساز منجر میشود.»
هشدار درباره تعاونیهای متخلف
باقرپور با اشاره به تخلفات تعاونیها و عدم اعتماد مردم به این تعاونیها در بخش مسکن، گفت: «منطقه 22 شهر تهران کانون تمرکز تعاونیهای متخلف است، این تعاونیها با نیت کلاهبرداری وارد بازار مسکن شدهاند و قیمتهایی بسیار پایینتر از قیمت بازار برای فروش زمین یا واحد در منطقه 22 ارائه میشود که نشان میدهد معاملات از همان ابتدا مشکل دارد.»
ساخت مسکن مشارکتی
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران با اشاره به برنامه افزایش ساخت مسکن با قیمت تمامشده توسط بخش خصوصی، گفت: «شهرداری تهران قصد دارد طرح «خانهریز» را با مشارکت بخش خصوصی و تعاونیها از هفته آینده اجرا کند که اجرای این طرح میتواند به بخش ساختوساز رونق دهد. تعاونیها نشان دادهاند در گذشته عملکرد خوبی داشتهاند و نقاط ضعف آنها نیز ناشی از عملکرد دولتها بوده است.»
«خانهریز»؛ ابزار جدید سرمایهگذاری مسکن
در ادامه این نشست، نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، با اشاره به برنامه ساخت مسکن با مشارکت مردم گفت: «شهرداری مانند گذشته مالک املاک گسترده نیست و تملک زمین برای واگذاری مستقیم بسیار پیچیده شده است. به همین دلیل، الگوهای مشارکتی در دستورکار قرار گرفتهاند.»
وی طرح «خانهریز» را یکی از این الگوها معرفی کرد و افزود: «خانهریز معادل یکصدم سانتیمتر از یک مترمربع مسکن است و به عنوان یک ابزار سرمایهگذاری قابل انتقال طراحی شده است. اگر خریداری برای این سهم وجود نداشته باشد، شهرداری تعهد میکند آن را از سرمایهگذار بازخرید کند. بهای تمامشده امروز این آپارتمان مثلاً ۱۲۰ تا ۱۷۰ میلیون تومان است. فاصله ۱۲۰ تا ۱۷۰ میلیون تومان میشود سود مشارکت پروژه.»
خاصهباف تأکید کرد: «هدف این طرح، خانهدار کردن اقشار ضعیف است و در همین راستا، تفاهمنامهای با اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران منعقد شده است.»
پایلوت در منطقه ۵
مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران با بیان اینکه منطقه ۵ به عنوان پایلوت طرح «خانهریز» انتخاب شده است، گفت: «در آینده پروژههای مشابهی در سایر مناطق نیز تعریف خواهد شد. قیمتها در این طرح باید واقعی باشد و مصرفکننده نهایی مسکن در اولویت قرار دارد.»
خاصهباف افزود: «پیشبینی ما این است، سودی که مردم در سال ۱۴۰۴ از بازار طلا و ارز به دست آوردند، در سال ۱۴۰۵ به سمت بازار املاک حرکت کند و شرایط این بخش بهبود یابد.»
واحدهای آسیبدیده از جنگ
معاونت سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، در پاسخ به «ایران» در خصوص آخرین آمار تعمیرات و ساخت واحدهای آسیبدیده در جنگ توسط شهرداری، گفت: «تمام واحدهایی که به تعمیرات نیاز داشتند، تعمیر شدهاند و اجرای تمام واحدهایی که کاملاً تخریب شده و دوباره باید ساخته شوند نیز شروع شده است.»
