بیش از ۵۰۰ طرح داخلی و خارجی به دبیرخانه مهمترین جشنواره علمی ایران ارسال شده است
تغییر جهت جشنواره خوارزمی به خلق ارزش اقتصادی
میترا جلیلی
دبیر گروه علم و فناوری
علیرضا عشوری، رئیس سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران در نشست خبری سیونهمین «جشنواره بینالمللی خوارزمی» و بیستوهفتمین «جشنواره جوان خوارزمی»، از انتخاب۱۰ طرح به عنوان برگزیدههای این جشنواره از سوی هیأت داوران خبر داد. دبیر جشنواره بینالمللی خوارزمی همچنین با اشاره به ارسال ۱۱۸ طرح خارجی از پژوهشگران ۳۱ کشور دنیا به سیونهمین دوره این جشنواره گفت: «این مشارکت بالا با وجود شرایط تحریمی کنونی، نشانگر اصیل بودن این رویداد علمی بینالمللی و مقبولیت آن در سطح جهان است. او جشنواره خوارزمی را به مثابه قطبنمایی برای جهتگیری فعالیتهای علمی کشور دانست.»
حضور 31 کشور در جشنواره
عشوری با اشاره به اینکه امسال بیش از 500 طرح به دبیرخانه جشنواره خوارزمی ارسال شده، گفت: «از این تعداد، 294 طرح داخلی و 118 طرح بینالمللی پس از تکمیل مستندات، مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت.» به گفته او، طرحهای خارجی از 31 کشور جهان از قارههای آمریکای شمالی، اروپا، آسیا و آفریقا به دبیرخانه جشنواره رسیده است. عشوری با بیان اینکه فراخوان جشنواره از ابتدای هرسال به 6زبان زنده دنیا (انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی، عربی، روسی و آلمانی) برای بخشهای مختلف، سفارتخانهها و مراکز دانشگاهی در کشورهای دیگر ارسال میشود، یادآور شد: «در جشنواره جوان خوارزمی هم حدود 300 طرح به دبیرخانه جشنواره ارسال شد که 242 طرح برای بررسی به کارگروهها ارسال و در نهایت در هیأت داوران، 4 طرح در حوزه فنی مهندسی برق، مکانیک و کامپیوتر برگزیده شدند.»
به گفته او، جشنواره جوان خوارزمی ویژه دانشجویان یا فارغ التحصیلان مقاطع تحصیلی تکمیلی است و شرکتکنندگان باید بین 18 تا 35 سال داشته باشند. اما در جشنواره بینالمللی خوارزمی، پژوهشگران مقیم کشور، ایرانیان مقیم خارج از کشور و پژوهشگران خارجی، بدون محدودیت سنی میتوانند در آن شرکت کنند.
او البته یادآور شد: «شاخص اصلی انتخاب طرحهای داخلی در این جشنواره، اثربخشی آنها در کشور و حل مسائل جاری ایران است. در طرحهای بینالمللی هم میزان اثربخشی طرح در سطح بینالمللی مورد ارزیابی قرار میگیرد و البته یک موضوع مهم دیگر، توان همکاری علمی آنها با ایران، دانشگاهها و پژوهشگران همکاری علمی و انتقال دانش فنی آنها به کشور ماست.»
جمعآوری گاز «فلر»
توسط برگزیده پیشین جشنواره خوارزمی
عشوری در پاسخ به سؤال «ایران» درباره کارکرد طرحهای منتخب این جشنواره که تاکنون گرهی از مشکلات بزرگ کشور باز کردهاند، گفت: «جشنواره خوارزمی برخلاف بسیاری از جشنوارههایی که در کشور رایج شده، بر اساس طرحهایی است که پژوهشگران انجام دادهاند یعنی طرحمحور است و فقط رزومه و سوابق علمی و پژوهشی افراد مورد توجه نیست. این طرحها باید بتوانند مشکلی از مسائل فناوری یا علمی کشور برطرف کنند یا برای ورود به مرحله تجاری، آمادگی داشته باشند.»
علیرضا اللهیاری، دبیر جشنواره جوان خوارزمی هم در پاسخ به این سؤال گفت: «از طرحهای برگزیده جشنوارههای پیشین خوارزمی که در حل مشکلات کشور کاربرد داشتهاند، میتوان به طرح «توسعه فناوری غشایی» اشاره کرد. این طرح در حال رفع مشکل هدررفت گازهای فلر است که سالها با آن دست و پنجه نرم میکردیم. او یکی دیگر از این طرحها را نیز طرح نانوساختارها در صنایع نفت و گاز دانست که حالا دیگر از کشور فراتر رفته و به مرحله صادرات به کشورهای مختلف از جمله آفریقا رسیده است.»
تقدیر از دو نخبه شهید جنگ 12روزه
دبیر جشنواره بینالمللی خوارزمی همچنین با اشاره به برگزاری مراسم جشنواره خوارزمی در روز دوشنبه 27 بهمن ماه در محل وزارت علوم، یادآورشد: «در این مراسم، از دو شهید نخبه جنگ ۱۲روزه، دکتر محمدمهدی طهرانچی و دکتر امیرحسین فقهی از دانشمندان هستهای کشور تجلیل خواهد شد. دانشمند شهید، محمدمهدی طهرانچی، عضو هیأت داوران خوارزمی هم بوده است و شهید دکتر امیرحسین فقهی نیز در دو دوره جشنواره جوان و خوارزمی در سالهای گذشته برگزیده شده بود.»
بــــرش
جشنواره بینالمللی خوارزمی بهعنوان یکی از باسابقهترین و معتبرترین رویدادهای علمی کشور، نقشی متمایز و اثرگذار ایفا کرده است. این جشنواره طی نزدیک به چهار دهه، همواره کوشیده است حلقه اتصال میان پژوهش، فناوری و نیازهای واقعی کشور باشد. این جشنواره صرفاً محفلی برای معرفی و تقدیر از دستاوردهای علمی و فناورانه کشور نیست، بلکه سازوکاری نهادمند برای شناسایی و معرفی پژوهشهای اثربخش، جهتدهی به تحقیقات کاربردی و تقویت پیوند دانشگاه، صنعت و جامعه محسوب میشود. ویژگی «بینالمللی» این جشنواره، بستری برای دیپلماسی علمی و فناوری، تبادل دانش نوین با پژوهشگران برجسته جهان و معیارسنجی پیشرفتهای کشور در تراز جهانی فراهم آورده و زمینهساز جذب یا همکاری با نخبگان ایرانی خارج از کشور نیز هست.
سی و نهمین جشنواره بینالمللی خوارزمی در شرایطی برگزار میشود که کشور با چالشهای چندبعدی مواجه است؛ چالشهایی که حل آنها بدون تکیه بر دانش بومی، فناوریهای پیشرفته و نوآوریهای خلاقانه امکانپذیر نخواهد بود. این دوره از جشنواره با تمرکز ویژه بر حوزههای راهبردی و ابرچالشهای ملی نظیر مدیریت بهینه منابع آب، توسعه بهرهوری انرژی و منابع تجدیدپذیر، امنیت غذایی و کشاورزی دانشبنیان، سلامت دیجیتال و پیشرفت در فناوریهای همگرا، نشاندهنده ظرفیت بالای جامعه علمی و فناور کشور برای پاسخگویی به مسائل کلیدی است. طرحهای برگزیده در این حوزهها نه تنها نوآوریهای علمی را به نمایش میگذارند، بلکه قابلیت تبدیل شدن به «فناوریهای عمیق» (Deep Tech) و زیربنای تحولات صنعتی و اقتصادی آینده را دارا هستند.
تأکید سی و نهمین جشنواره بینالمللی خوارزمی بر پژوهشهای دارای قابلیت تجاریسازی بالا و تولید ثروت و اشتغال پایدار، نشاندهنده تغییر جهت از صرف تولید علم به خلق ارزش اقتصادی و افزایش اقتدار ملی است. این رویداد، موتور محرکهای برای جهش اقتصاد دانشبنیان و ایجاد اشتغال تخصصی برای جوانان نخبه کشور به شمار میآید؛ هدفی که بدون آن، هیچ راهکاری برای رفع چالشهای کلان ملی به ثمر نخواهد نشست. پیام روشن برگزاری مستمر جشنواره خوارزمی، تأکید بر این حقیقت است که پژوهش و نوآوری باید در متن سیاستگذاری و حکمرانی کشور قرار گیرد. حمایت از پژوهشگران، ایجاد انگیزه برای جوانان و تبدیل علم به ثروت و قدرت ملی، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای آینده ایران عزیز است.
امید است سی و نهمین جشنواره بینالمللی خوارزمی، افزون بر پاسداشت تلاشهای علمی و فناورانه برجسته، گامی مؤثر در جهت نهادینهسازی حکمرانی مبتنی بر دانش، تعمیق اعتماد به توان داخلی، الگوسازی برای جوانان و تزریق خودباوری و امید در جامعه علمی و عمومی کشور باشد.
