«مسقط» روز گذشته بار دیگر میزبان مذاکره‌ای حساس میان ایران و آمریکا شد که این بار درباره مدیریت یک وضعیت تازه شکل گرفت.
هیأت ایرانی به ریاست سیدعباس عراقچی و با حضور مجید تخت‌ روانچی، کاظم غریب ‌آبادی و حمید قنبری، معاونان وزارت خارجه وارد این دور از مذاکرات شد. در سوی دیگر، ترکیب هیأت آمریکایی متفاوت از دورهای پیشین بود؛ علاوه بر «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا، نام‌هایی چون «جرارد کوشنر»، فرستاده ویژه ترامپ در فهرست اعضا دیده می‌شد. دور تازه گفت‌‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا از صبح دیروز ۱۷ بهمن‌ماه در مسقط آغاز شد و پس از نزدیک به هشت ساعت رایزنی فشرده، عصر همان روز به پایان رسید. این گفت‌وگوها از مسیر انتقال پیام‌ها، خطوط قرمز و ارزیابی‌های متقابل از طریق «بدر البوسعیدی»، وزیر امور خارجه عمان پیش رفت و بار دیگر جایگاه مسقط را به‌عنوان کانال قابل اعتماد میان تهران و واشنگتن تثبیت کرد.
عراقچی در نخستین دیدار رسمی با همتای عمانی خود دیدار کرد و طرح مقدماتی تهران برای مدیریت شرایط جدید میان ایران و آمریکا و مسیر پیش ‌روی مذاکرات را ارائه داد. این طرح، پس از انتقال توسط «بدرالبوسعیدی» در اختیار هیأت آمریکایی قرار گرفت و مورد بررسی قرار گرفت که به‌عنوان چهارچوب اولیه گفت‌وگوها تلقی می‌شود. هیأت ایرانی براساس برنامه‌‌ریزی انجام ‌شده، دور دوم رایزنی‌ها را از ظهر روز گذشته از سر گرفت. هرچند گفت‌وگوها همچنان غیرمستقیم باقی ماند اما فضای حاکم نشان می‌داد دو طرف، دست‌کم در این مرحله ترجیح داده‌اند مسیر دیپلماسی را باز نگه دارند. چه دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا پس از هشت ماه پرتلاطم و رخدادهای منطقه‌ای حساس از جمله حمله تجاوزکارانه اسرائیل و هدف قرار گرفتن برخی تأسیسات هسته‌ای ایران توسط آمریکا انجام شد. وزارت خارجه عمان در پایان مذاکرات روز گذشته تأکید کرد که رایزنی جدید تهران- واشنگتن با هدف فراهم کردن شرایط مناسب برای ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک و فنی برگزار شده و موفقیت گفت‌وگوها در راستای تحقق امنیت و ثبات پایدار منطقه‌ای را نیز مورد توجه قرار داده است.
 
خطوط قرمز تهران
مرحله نخست مذاکرات مسقط عمدتاً بر ارزیابی اراده سیاسی طرف مقابل متمرکز بود. از نگاه تهران، ورود به جزئیات فنی بدون اطمینان از جدیت گفت‌وگوها توجیهی ندارد. هیأت ایرانی با خطوط قرمز مشخص وارد مذاکرات شد که در صدر آنها، تأکید غیرقابل چانه‌زنی بر حفظ اصل «غنی‌سازی» قرار داشت. ایران همزمان با ارائه ابتکارهایی تازه در حوزه راستی‌‌آزمایی، بر ماهیت صلح آمیز برنامه هسته‌ای خود تأکید کرد. یکی از محورهای اصلی این تلاش، ذخایر غنی‌سازی ۶۰ درصد بود که کانون اصلی اختلاف میان طرفین محسوب می‌شود.
این چنین بود که عراقچی در پایان اعلام کرد که در صورت تداوم همین روند و رویکرد، می‌توان به شکل‌گیری یک چهارچوب مورد توافق امیدوار بود؛ چهارچوبی که بتواند دیپلماسی هسته‌ای را وارد مرحله‌ای تازه و کارآمدتر کند و مسیر گفت‌وگوها را به سوی نتایج ملموس هدایت نماید.

برش

مذاکرات دیروز «مسقط» با آنچه سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه «شروع خوبی بود» توصیف کرد، به پایان رسید. عراقچی با اشاره به اینکه در این گفت‌و‌گوهای جدید چندین دور جلسات برگزار شد، گفت: «صحبت‌هایی که ما با آقای «بدرالبوسعیدی» داشتیم و سپس ایشان با طرف مقابل مطرح کردند، موجب شد پس از این مدت طولانی که گفت‌و‌گویی نداشتیم، نقطه ‌نظرات به یکدیگر منتقل شود. این موضوع بسیار مهم بود. نگرانی‌های ما منتقل شد و منافع ما، حقوقی که مردم ایران دارند و همه مواردی که باید گفته می‌شد، به‌ نظر من در فضایی بسیار خوب منتقل شد و در عین حال دیدگاه‌های طرف مقابل نیز شنیده شد.
سیدعباس عراقچی با تأکید بر اینکه می‌توانم بگویم که شروع خوبی بود، ادامه داد: «اما ادامه‌ آن منوط به این است که ما در پایتخت‌ها مشورت‌هایی انجام دهیم و درباره چگونگی ادامه روند تصمیم‌گیری کنیم. در مورد نفسِ ادامه گفت‌وگوها تقریباً توافق نظر وجود داشت و قرار شد این روند ادامه پیدا کند؛ اما اینکه زمان، چگونگی و تاریخ آن چگونه باشد، در مشورت‌های بعدی و از طریق آقای بدر البوسعیدی انجام خواهد شد. به نظر من فضای خوبی حاکم بود و در یک جمله می‌توانم بگویم که شروع خوبی بود.»
وی ادامه داد که ایران اکنون پس از هشت ماه پرتلاطم، شامل یک جنگ و دیگر مسائل متعدد وارد مرحله جدیدی از مذاکرات می‌شود. بی‌اعتمادی گسترده‌ای که در این مدت ایجاد شده و بر بی‌اعتمادی‌های پیشین افزوده است، چالشی سنگین بر سر راه گفت‌وگوهاست و ابتدا باید بر این فضای بی‌اعتمادی غلبه شود تا بتوان چهارچوب گفت‌وگوی جدیدی را طراحی کرد که منافع مردم ایران را تأمین کند.
عراقچی درباره چشم‌انداز ادامه مذاکرات گفت: «امروز بحث‌های خوبی انجام شد و دیدگاه‌های دو طرف شنیده شد. تصور من این است که اگر همین روند و دیدگاه‌ها از سوی طرف مقابل ادامه یابد، می‌توان در جلسات بعدی به یک چهارچوب مورد توافق برای ادامه گفت‌وگوها و موضوعات مطرح شده رسید.» او در توضیح بیشتر افزود: «نمی‌خواهم از اکنون قضاوت کنم. به نظر من شروع خوبی بود و می‌تواند ادامه ‌خوبی هم داشته باشد، اما این موضوع به طرف مقابل و البته به تصمیم ‌گیری‌هایی که در تهران انجام خواهد شد، بستگی دارد.» عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره نگرانی‌های کشورهای منطقه و موضوع امنیت در جغرافیای اطراف، تصریح کرد که گفت‌وگوهای ایران با آمریکا صرفاً هسته‌ای است و هیچ موضوع دیگری در دستور کار مذاکرات نیست. وی افزود که حل مسائل هسته‌ای باید در فضایی آرام، بدون تنش و تهدید صورت گیرد و خودداری از تهدید و فشار، لازمه هر گفت‌وگویی است. او افزود: «این نکته امروز به‌ صراحت مطرح شد و انتظار می‌رود رعایت شود تا امکان ادامه مذاکرات فراهم گردد.»
 اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در پایان دور جدید مذاکرات در حساب ایکس خود نوشت: «مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط با تفاهم طرفین برای ادامه گفت‌و‌گوها خاتمه یافت. طرفین با تبیین دیدگاه‌ها و مطالبات خود، تفاهم کردند که در مشورت با پایتخت‌ها راجع به دور بعدی گفت‌و‌گوها تصمیم‌گیری نمایند.»