سینا حسینی / تیم ملی کشتی آزاد ایران با وجود چالش‌های فراوان، موفق به حضور در اولین مسابقات رنکینگ اتحادیه جهانی در سال ۲۰۲۶ شد؛ حضوری که دستاورد آن برای کشتی آزاد ایران، قرار گرفتن روی سکوی نایب‌قهرمانی بود. شاگردان جوان پژمان درستکار در پایان این رقابت‌ها با کسب دو نشان طلا، دو نقره و شش برنز و مجموع ۱۸۰ امتیاز، پس از آمریکا عنوان نایب‌قهرمانی را به دست آوردند. نکته تأمل‌برانگیز این رقابت‌ها، ایستادن هند در جایگاه سوم بود؛ اتفاقی که می‌تواند نشانه‌ای روشن از پیشرفت حریف آسیایی ایران در این مسابقات باشد. اختلاف ۶۲ امتیازی هند و ایران شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما از دیدگاه فنی و کارشناسی، رشد ساختاری کشتی آزاد هند در سال‌های اخیر، بویژه در اوزان میانی و سبک، نشان می‌دهد که این فاصله امتیازی در صورت تداوم روند جوان‌گرایی و سرمایه‌گذاری این کشور می‌تواند در آینده کاهش یابد. بنابراین پیشرفت هند در رقابت‌های زاگرب را باید هشداری جدی برای کشتی ایران تلقی کرد؛ چرا که آزادکاران هندی با اتکا به کشتی سرعتی، اجرای حملات زودهنگام و دفاع مؤثر در خاک، می‌توانند در بازی‌های آسیایی به رقیبی ترسناک برای کشتی ایران تبدیل شوند.
پژمان درستکار در مسابقات رنکینگ اتحادیه جهانی زاگرب ترجیح داد به سراغ کشتی‌گیران جوان ایرانی برود تا آنان را در جریان این رقابت‌ها به‌صورت جدی محک بزند و توانمندی‌هایشان را برای مسابقات آتی ارزیابی کند. این تصمیم از نگاه فنی، اقدامی قابل دفاع بود؛ چرا که مسابقات رنکینگ اول فصل، بیش از آنکه محل نتیجه‌گرایی صرف باشد، فرصتی برای سنجش ظرفیت بدنی، کیفیت ریکاوری، توان اجرای برنامه‌های تاکتیکی و ارزیابی عملکرد کشتی‌گیران در شرایط فشار بین‌المللی محسوب می‌شود. درخشش «سینا خلیلی» در وزن ۷۰ کیلوگرم با تکیه بر کشتی تهاجمی، تحرک بالا در دست و پا و اجرای مؤثر حملات تک‌پا و زیرگیری‌های سرعتی و همچنین عملکرد «مبین عظیمی» در وزن ۹۲ کیلوگرم با اتکا به فیزیک مناسب، کنترل مرکز تشک و استفاده از باراندازهای قدرتی، بهترین خبر ممکن برای کادر فنی کشتی آزاد ایران بود. این دو کشتی‌گیر نشان دادند که در صورت تقویت تجربه بین‌المللی و ارتقای توان دفاع در برابر کشتی‌گیران صاحب‌سبک اروپایی و آمریکایی، می‌توانند به مهره‌های اصلی تیم ملی در چرخه المپیک آینده تبدیل شوند.
اما در سوی دیگر، ناکامی حسن یزدانی در وزن جدید مقابل کشتی‌گیر آمریکایی در ۹۷ کیلوگرم و ضربه فنی شدن در دیدار فینال برابر این حریف، نشان داد که انتقال از وزن ۸۶ به ۹۷ کیلوگرم همچنان نیازمند تطبیق فنی و بدنی بیشتری است. فاصله قدرت بدنی در کلینچ‌ها، دشواری در کنترل دست‌های حریفان سنگین‌تر و کاهش شتاب اولیه در اجرای زیرگیری‌ها از جمله مواردی بود که در کشتی یزدانی به چشم آمد. مصدومیت‌های ماه‌های اخیر نیز به‌طور محسوسی بر توان انفجاری و استقامت عضلانی او تأثیر گذاشته و باعث شده کیفیت اجرای فنون او در تایم دوم افت کند.
با این وجود، به اعتقاد کارشناسان، رقابت‌های رنکینگ زاگرب می‌تواند دستاوردی مهم برای کادر فنی داشته باشد؛ بویژه در شرایطی که تیم ملی کشتی آزاد باید در سال ۲۰۲۶ در رقابت‌های آسیایی ناگویا و جهانی منامه حضور یابد و از جایگاه خود به‌خوبی دفاع کند. نتیجه به‌دست‌آمده در این مسابقات می‌تواند ذهنیت کادر فنی را نسبت به آینده کشتی کاملاً روشن سازد تا با شناخت دقیق‌تر از سطح آمادگی بدنی، کیفیت اجرای فنون در شرایط مسابقه و توان مدیریت کشتی در دقایق پایانی، اقدام به مهره‌چینی برای حضور در رقابت‌های آسیایی و جهانی کنند. مسابقات زاگرب نشان داد که اکثر کشورهای شرکت‌کننده با ترکیبی جوان پا به میدان گذاشته بودند تا توان فنی استعدادهای نوظهور خود را ارزیابی کنند؛ تیم‌هایی مانند آمریکا با تکیه بر کشتی سرعتی و برنامه‌محور  و برخی کشورهای اروپایی با تأکید بر دفاع مستحکم و مدیریت امتیاز، مسیر مشخصی برای آماده‌سازی نیروهای جوان خود ترسیم کرده‌اند. تیم ملی کشتی ایران نیز با همین رویکرد، ملی‌پوشان خود را به این مسابقات اعزام کرد تا توانمندی‌های فنی آنان به‌صورت جدی محک زده شود و نقاط ضعف در لحظات حساس شناسایی شود.
اکنون باید دید آیا پژمان درستکار با کسب عنوان نایب‌قهرمانی، روند جوان‌گرایی در ترکیب تیم ملی را همچنان ادامه خواهد داد یا برای جلوگیری از ناکامی احتمالی، به سراغ چهره‌های مدال‌آور خواهد رفت تا در ناگویا و منامه شانس دستیابی به سکوی اول مسابقات را برای خود و تیمش  حفظ کند.

محسن کاوه در گفت‌وگو با «ایران»:  پشتوانه‌سازی برای تیم ملی از نا ن شب واجب‌تر است

پریسا غفاری/ کارنامه آزادکاران ایران در اولین تورنمنت رنکینگ اتحادیه جهانی کشتی با کسب ۱۰ مدال به پایان رسید. محسن کاوه، سرمربی اسبق آزادکاران در بازی‌های المپیک پاریس، با توجه به نایب‌قهرمانی ایران در این مسابقات به «ایران» می‌گوید: «نباید صرفاً به برد و باخت توجه کرد؛ بلکه آورده فنی و پیشرفت تکنیکی کشتی‌گیران باید در اولویت قرار گیرد، به‌نحوی که بتوان نقاط ضعف و قوت را پوشش داد.»
به بهانه بررسی عملکرد آزادکاران ایرانی در این رقابت‌ها با محسن کاوه به گفت‌وگو پرداختیم که در ادامه، متن کامل این گفت‌وگو را می‌خوانید.

مسابقات زاگرب با نایب‌قهرمانی برای ایران به پایان رسید؛ نتایج تیم ملی را چطور ارزیابی می‌کنید؟
نباید بحث نتایج در این تورنمنت‌ها را خیلی جدی گرفت. در زمان باقی‌مانده تا مسابقات جهانی، کادر فنی تصمیم گرفت از ترکیبی جوان استفاده کند تا پشتوانه‌ای برای نفرات اول و دوم هر وزن فراهم شود. حتی حسن یزدانی، پرافتخارترین کشتی‌گیر ایران، پس از تقریباً یک سال و نیم دوری از میادین، خود را در وزن جدید ۹۷ کیلوگرم محک زد و با اینکه در فینال باخت، اما تلاش کرد به شرایط آرمانی نزدیک شود. نکته جالب در زاگرب این بود که والنسیا، قهرمان آمریکایی ۸۶ کیلوگرم جهان نیز شکست خورد. بنابراین بهتر است حسن یزدانی را تخریب نکنیم. مهم این بود که زنگ خطر برای نوجوانان، جوانان و امیدهای کشتی آزاد به صدا درآمده و باید با برنامه‌ریزی سه‌، چهار ساله، این روند را به‌خوبی تقویت کنیم.

یعنی تا پیش از این در پشتوانه‌سازی عملکرد قابل قبولی نداشتیم؟
خیر؛ مثلاً رحمان عموزاد با اقتدار در قهرمانی جهان اول می‌شود، اما نفر بعدی ما در رده‌های جوانان و امیدها حذف می‌شود؛ این خوب نیست. ما باید خودمان را به سطح اول برسانیم. مثلاً می‌آییم می‌گوییم چند سال است روی یونس امامی سرمایه‌گذاری می‌کنیم. من یونس را خیلی دوست دارم، اما او به‌جز برنز جهان، مدال دیگری نگرفته است. فکر می‌کنم خوب کار نکردیم. این تفکر که مثلاً یونس را در پر قو بخوابانیم و معتقد باشیم ۱۰ امتیاز او به‌خاطر پنجمی دنیا برای جایگاه تیمی ما مفید است، قابل تأمل است؛ چرا که سه سال دیگر چشم به هم بزنیم، المپیک فرا می‌رسد.

اما برخی منتقدان، نایب‌قهرمانی در زاگرب را یک زنگ خطر برای کشتی ما توصیف می‌کنند.
به نظرم تیمی که انتخاب شد، دنبال رنکینگ نبود و بدنه اصلی کشتی آزاد را در آن شرکت ندادیم. بهتر است به این مسابقات به‌عنوان تجربه‌اندوزی نگاه کنیم؛ چرا که کادر فنی به‌دنبال پوشش نقاط ضعف بود.

در رقابت‌های زاگرب، آسیایی‌ها عملکرد خوبی داشتند؛ این کاهش اختلاف سطح میان آسیایی‌ها و تیم ملی ایران نگران‌کننده نیست؟
اولاً تعداد تیم‌هایی که در این تورنمنت شرکت کرده بودند کم بود. با اینکه بحرینی‌ها هم با جذب کشتی‌گیران روسی مدال گرفتند. همچنین سکوی تیمی این رقابت‌ها را نمی‌توان سکوی واقعی جهان دانست.

گفته می‌شود جوانان را به بازی‌های آسیایی ناگویا می‌فرستند؟
روی این مسأله تردید دارم؛ چون همیشه کمیته ملی المپیک روی مدال‌آوری کشتی حساب ویژه‌ای دارد و فدراسیون نیز این موضوع را جدی می‌گیرد، بنابراین شاید تیم با ترکیب اصلی اعزام شود.

عملکرد حسن یزدانی در وزن جدید چطور بود؟
حسن یزدانی سالیان سال سردمدار کشتی ایران بوده است. او با وجود دوری یک‌سال و نیمه از تشک، باز هم بسیار خوب کار کرد. یزدانی در اولین مسابقه برون‌مرزی‌اش در وزن ۹۷ کیلوگرم، ۴۲ امتیاز گرفت و البته ۱۹ امتیاز هم از دست داد. حسن نشان داده هرجا رفته موفق بوده است. او در ۷۰ کیلوگرم تنها به یک روس در جهانی ۲۰۱۵ یعنی، ماگمدوف باخت؛ اما بعد در ۷۴ کیلوگرم همه روس‌ها را شکست داد. در ۸۶ کیلوگرم نیز مشکل او در سال‌های پایانی فقط با دیوید تیلور بود، اما همواره عملکرد خوبی داشت و اکنون هم خوب است. حسن در ایران هم یک حریف دارد. ای‌کاش مردم از کشتی‌های او مقابل آذرپیرا یا رقابت آذرپیرا با گلیج و بابالو محروم نشوند.

چقدر می‌توان به نتایج تیم ملی در مسابقات جهانی بحرین امیدوار بود؟
مسلماً بدنه اصلی تیم ملی، مانند حسن یزدانی، کامران قاسم‌پور، رحمان عموزاد، امیرحسین زارع و آذرپیرا به بحرین اعزام می‌شوند. در کنار آن، پژمان درستکار، سرمربی تیم ملی، به پشتوانه‌ها نیز فکر می‌کند و برنامه‌ریزی خوبی برای آنان دارد تا در صورت لزوم، برخی از این نفرات را حفظ کرده و به بحرین اعزام کند.

در زاگرب، به نظر شما عملکرد کدام‌یک از کشتی‌گیران بهتر بود؟
نباید فقط برد و باخت‌ها را دید، بلکه باید نتیجه‌ای را که از عملکرد کشتی‌گیران به دست می‌آید، بررسی کرد. برای مثال، سبحان اسمی در وزن ۷۹ کیلوگرم در همان دور اول باخت، در حالی که تاکنون تورنمنت رسمی را تجربه نکرده بود؛ یا مرتضی جان‌محمد در سنگین‌وزن. البته ابوالفضل رحمانی و سینا خلیلی جرقه‌هایی از توانایی خود نشان دادند. باید بررسی کنیم والی‌زاده چه اشتباهی داشت که باخت، یا رحمانی با وجود برتری امتیازی، در نهایت به هیدلای، قهرمان جهان از آمریکا باخت و حذف شد. کادر فنی باید روی همه اشتباهات فنی کار کند و مطمئن باشید ستاره‌های خوبی از این ترکیب در آینده متولد 
خواهند شد.

ایران ۹ باخت را مقابل حریفان آمریکایی تجربه کرد که سه شکست آن با ضربه فنی بود؛ قهرمانی آمریکا را چطور ارزیابی می‌کنید؟
آمریکایی‌ها با یک لشکر کامل به زاگرب آمده بودند. آنها در هر وزن دو تا سه کشتی‌گیر همراه داشتند. این نشان می‌دهد برای المپیک دارند خود را به‌طور جدی تجهیز می‌کنند. باید پذیرفت که پشتوانه‌سازی آمریکا در رده‌های مختلف نوجوانان و جوانان از ما بهتر است. آنها کشتی‌گیران ۱۸ ساله را به میدان می‌آورند تا در ۲۲ سالگی، با تجربه کافی، روی سکوی المپیک بایستند. بنابراین بهتر است ما هم آسیب‌شناسی کنیم و هرچه زودتر بحث پشتوانه‌سازی برای نسل‌های اول و دوم را جدی بگیریم. به اعتقاد من، پشتوانه‌سازی برای کشتی ما از نان شب واجب‌تر 
است.

هند با سومی نشان داد به سطح بالای کشتی آزاد نزدیک شده است؟
فکر نمی‌کنم هندی‌ها از نظر تیمی خطرناک باشند. آنها در اوزان سبک عملکرد خوبی دارند و کشتی این کشور بیشتر نگاهش به ناگویاست.

لیگ کشتی ما چقدر به سطح فنی تیم ملی کمک می‌کند؟
لیگ کمک چندانی به تیم ملی نکرد. فصل جدید لیگ را در سه بخش می‌توان تعریف کرد. اول اینکه تیم‌هایی که وارد شدند بویژه بانک شهر و استقلال بار مالی خوبی داشتند. حتی خیبر و ستارگان نیز نسبت به گذشته بودجه بهتری داشتند و این ورود منابع مالی به کشتی، اتفاق مثبتی است. اما بحث دیگر این است که لیگ از نظر فنی کمک چندانی به کشتی ما نکرد. ما نیروهایی داشتیم که می‌توانستند بدون هزینه، مقابل نخبگان کشتی بگیرند، اما این اتفاق کمتر رخ داد. حتی کشتی‌گیران داخلی هم آن‌گونه که باید رودرروی یکدیگر قرار نگرفتند. شاید برخی دوستان ناراحت شوند، اما باید واقعیت‌ها را گفت.