ابراهیم قاسمپور
 کارشناس فوتبال

شرایط و نتایج تیم ملی در تورنمنت کافا و مسابقات امارات، چندان امیدی برای درخشش در جام جهانی باقی نمی‌گذارد. حتی اگر تیم ملی از گروه خود در مرحله مقدماتی صعود کند، اتفاق بزرگی رخ نداده است؛ چراکه فیفا به‌جای فوتبال، بیشتر در پی تجارت است و با حضور ۴۸ تیم در جام جهانی، صعود به دور دوم چندان دشوار نیست.
از سوی دیگر، فوتبال در عین سختی، ورزشی آسان نیز هست و پیچیدگی خاصی ندارد. بضاعت فوتبال ما نیز دقیقاً همین است که می‌بینیم. فرصت‌سوزی‌ها و کج‌سلیقگی‌ها باعث شده تا فوتبال ایران به این وضعیت دچار شود؛ به گونه‌ای که نه‌تنها در کافا و تورنمنت امارات نتیجه مطلوبی نگرفته، بلکه بازی‌های زیبایی هم ارائه نکرده است. هرچند تیم ملی ایران در رده بیستم رنکینگ جهانی قرار دارد، اما از نظر سطح کیفی از بسیاری از تیم‌های اروپایی پایین‌تر است. در فوتبال دنیا، بازیکنان ملی‌پوش در لیگ‌های معتبر به آمادگی کامل می‌رسند، اما این شرایط در ایران برقرار نیست.
از سوی دیگر، بسیاری از مربیان ایرانی نیز هنوز به سطح حرفه‌ای لازم دست نیافته‌اند. همچنین با وجود آغاز نیم‌فصل دوم لیگ، مربیان نتوانسته‌اند آمادگی تیم‌های خود را حفظ کنند که این مشکل به تیم ملی نیز سرایت کرده است. یکی از مهم‌ترین چالش‌های تیم ملی، نداشتن زمان کافی برای حفظ آمادگی بازیکنان است. با وجود آنکه بسیاری از ملی‌پوشان سال‌هاست در ترکیب تیم ملی بازی می‌کنند، اما در شرایط آرمانی نیستند و متأسفانه هیچ بازیکن جوانی نیز جایگزین آنان نشده است.
در لیگ برتر ایران نیز نه خط حمله و نه خط دفاع عملکرد درخشانی ندارند. گل‌های اندک لیگ نه به‌خاطر قدرت دفاعی تیم‌ها، بلکه ناشی از ضعف خط حمله است؛ تیم‌ها برنامه مشخصی برای گلزنی ندارند و اغلب گل‌ها، اتفاقی وارد دروازه حریف می‌شوند؛ نه حاصل کار گروهی یا نقشه تاکتیکی. فوتبال ما فاقد قدرت سرزنی، شوت‌زنی، کار ترکیبی و خلاقیت است. مهدی طارمی و سردار آزمون پیش‌تر عملکرد بهتری داشتند، اما اکنون با افزایش سن، آنها نیز از آمادگی و خلاقیت سابق فاصله گرفته‌اند.
سرمربی تیم ملی می‌توانست در میدان دادن به بازیکنان جوان، عملکرد قوی‌تری داشته باشد، اما ترجیح داده بر تجربه بازیکنان مسن تکیه کند. تیم ملی در حال حاضر بیش از هر چیز به یک مدافع میانی بازی‌ساز نیاز دارد؛ مدافعی که بتواند با هر دو پا کار کند، توان حمل توپ داشته باشد و در ضدحملات پاس مؤثر بدهد. چنین بازیکنی در تیم ملی کمیاب است و فرصت پرورش او نیز رو به پایان. حتی لژیونرهای ایران نیز اگر از کوران مسابقات دور بمانند، به‌طور حتم بازدهی مطلوبی نخواهند داشت.
در لیگ ایران نیز، حتی از دو تیم بزرگ کشور چیز خاص و متفاوتی نمی‌بینیم و این در حالی است که لیگ‌های حوزه خلیج فارس، بویژه لیگ عربستان، سرشار از جذابیت و نمایش واقعی فوتبال‌ شده‌اند. تیم ملی برای آمادگی هرچه بیشتر تا جام جهانی، به بازی‌های تدارکاتی قدرتمند نیاز دارد. اما یا برنامه تیم‌های بزرگ پر است و امکان بازی با ایران را ندارند، یا دیدارهای ضعیفی برای تیم ملی‌مان در نظر گرفته می‌شود. شاید بهتر باشد کادر فنی از همین حالا اطلاعات دقیق درباره رقبای مرحله مقدماتی جمع‌آوری کند؛ زیرا مانند گذشته نیست که آمار و فیلم بازی‌های تیم‌ها به‌آسانی در دسترس نباشد.
یکی از بهترین راه‌ها این است که کادر فنی، دو یا سه روز در هفته ملی‌پوشان شاغل در لیگ ایران را به اردوی کوتاه‌مدت دعوت کنند تا تمرین‌های تاکتیکی را مرور کنند. هرچند این کار آسان نیست و ممکن است تیم‌های باشگاهی به‌دلیل فشردگی مسابقات بازیکن ندهند و جای لژیونرها هم خالی باشد، اما در ۱۳۶ روز باقی‌مانده تا جام جهانی، همکاری باشگاه‌ها با تیم ملی، ضروری‌ترین اقدام برای بهبود شرایط خواهد بود.