سهیلا یادگاری
گروه اقتصادی

 
اتصال تنها بندر اقیانوسی ایران به شبکه ریلی کشور در آستانه تکمیل است. بنا بر اعلام مسئولان، فاز اول پروژه راه‌آهن استراتژیک چابهار-زاهدان با شتابی بی‌سابقه در حال ریل‌گذاری است و قرار است تا پایان سال جاری، چابهار را به شبکه سراسری ریلی متصل کند. این پروژه کلید توسعه کریدور ترانزیتی شمال-جنوب و تحول اقتصادی در منطقه مکران است.
عباس خطیبی، معاون ساخت راه‌آهن شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقلی کشور، در گفت‌وگو با «ایران» از نزدیکی به پایان فاز اول یکی از مهم‌ترین پروژه‌های ریلی کشور خبر داد. به گفته وی، راه‌آهن چابهار-زاهدان که حلقه اتصال بندر اقیانوسی چابهار به شبکه سراسری است، با پیشرفتی چشمگیر در مسیر بهره‌برداری قرار گرفته است.
به گفته خطیبی، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های در دست احداث، در کریدور شمال - جنوب و در شرق کشور راه آهن چابهار- زاهدان- یونسی با بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر طول خط است. این مسیر ریلی به دو بخش چابهار - زاهدان و زاهدان - یونسی تفکیک شده است.
خطیبی با اشاره به ویژگی‌های این خط ریلی استراتژیک گفت: بخش مهم این خط محدوده چابهار تا زاهدان به طول ۶۳۵ کیلومتر، جزو اهداف جدی احداث ریلی بوده که محدوده خاش به زاهدان در سنوات قبل ساخته و به بهره‌برداری رسیده است، محدوده چابهار به خاش نیز با پیشرفت فیزیکی 88  درصد در حال ساخت است. ساخت این بخش رکورد ریل‌گذاری را شکسته و در چهار ماه گذشته ۲۰۰ کیلومتر عملیات ریل‌گذاری در این پروژه انجام گرفته است، سال گذشته حدود ۳۵۳ کیلومتر در این پروژه ریل‌گذاری شده است، این در حالی است که متوسط عملیات ریل‌گذاری به صورت سالیانه معمولاً ۲۰۰ و پایین‌تر از ۲۰۰ کیلومتر بوده اما ظرف چهار ماه ۲۰۰ کیلومتر عملیات ریل‌گذاری در این پروژه انجام شده است. وی افزود: در محدوده خاش تا ایرانشهر، پیشرفت فیزیکی به بیش از ۹۵ درصد و ایستگاه ایرانشهر به ۹۸ درصد رسیده است. معاون شرکت ساخت افزود: ریل‌گذاری در محورهای خاش-ایرانشهر و چابهار-نیکشهر به پایان رسیده و هم‌اکنون عملیات در فاصله نیکشهر تا ایرانشهر متمرکز است که کمتر از ۱۲۵ کیلومتر از آن باقی مانده و انتظار داریم با تزریق منابع و تأمین ریل از ذوب آهن اصفهان، تا قبل از پایان سال عملاً مسیر چابهار - نیکشهر به مسیر ایرانشهر - خاش متصل و به این ترتیب  چابهار به شبکه ریلی کشور متصل شود. کارهای باقیمانده عمدتاً متمرکز بر ایستگاه‌های چابهار و نیکشهر است و تلاش می‌کنیم که این دو ایستگاه به پیشرفت بالاتری برسند، ایستگاه نیکشهر ۴۰ درصد و ایستگاه چابهار حدوداً ۴۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
 
هزینه‌ها و گردش مالی پروژه
 خطیبی با اشاره به هزینه ها و نحوه تامین مالی ساخت راه آهن چابهار -زاهدان خاطرنشان کرد: از ابتدای ساخت این مسیر ریلی، ۳۰۰ میلیون دلار از منابع صندوق توسعه هزینه شده و با این هزینه ،پروژه به پیشرفت 60 درصدی رسید، الان با تاکید دولت برای تامین منابع، ازابتدای سال ۱۴۰۴ تا به امروز 12.5 همت و در یکسال و نیم گذشته ۲۲ همت از طریق استجازه مقام معظم رهبری ( تهاتر نفت) منابع برای پروژه تامین شده است. از ابتدای این پروژه تا کنون حدودا ۳۴ همت منابع در راه آهن چابهار زاهدان هزینه شده که ارزش روز آن بیش از 100 همت است. برای تکمیل فاز اول راه آهن چابهار زاهدان، در توافق با سازمان برنامه و بودجه مقرر است در اسرع وقت حداقل 4 همت به پروژه تخصیص یابد تا برنامه ریزی و هدف گذاری اشاره شده به نتیجه نهایی برسد.
وی گفت: راه آهن چابهار- زاهدان ظرفیت ۸ میلیون تن جابه‌جایی بار دارد و در سال افق طرح، دو میلیون مسافر در این راه آهن  جابه‌جا می‌شود. این خط تنها بندر اقیانوسی کشور را به شبکه سراسری ریلی متصل می‌کند. علاوه بر آن، با جذب توریست، گردشگر و ارتباط شهرهای استان و شهرهای متعدد و مختلف در مسیر این ریل، سیستان و بلوچستان به ریل سراسری متصل و استان به منطقه ترانزیتی بار و گردشگری تبدیل خواهد شد و توسعه مکران رقم می‌خورد.
 
رسیدن ریل به اردبیل
 معاون شرکت ساخت با اشاره به پروژه مهم دیگری که تا پایان سال به اتمام میرسد، گفت: یکی از پروژه های ریلی دیگر که تا پایان امسال به بهره برداری میرسد، راه آهن میانه و اردبیل است که سنوات زیادی از احداث آن گذشته، پروژه بسیار سخت، فنی و پیچیده بوده و بیش از 62 دستگاه تونل به طول 22 کیلومتر و ۸ کیلومتر گالری و 4.3 کیلومتر پل های خاص در این خط احداث شده است. وی افزود: پیشرفت راه آهن ۱۷۵ کیلومتری میانه-اردبیل به حدود ۹۸ درصد رسیده و تمام تلاش این است که قبل از پایان سال بتوانیم این پروژه ریلی را افتتاح کنیم و با بهره بردری از آن ، بیست و چهارمین استان به شبکه ریل سراسری وصل شود.