علی بیدبو کارشناس مسائل عراق در گفت‌و‌گو با «ایران» عنوان کرد

امنیت منطقه؛ اولویت تهران و بغداد

گروه دیپلماسی - سفر روز گذشته فؤاد حسین وزیر خارجه عراق به تهران در شرایط کنونی دو کشور با توجه ویژه‌ای از سوی ناظران مسائل منطقه مواجه شده است. علی بیدبو کارشناس مسائل عراق در گفت‌و‌گو با «ایران» با اشاره به اینکه تحت تأثیر نبرد اراده‌ها بین تهران و واشنگتن، منطقه در شرایط حساسی قرار گرفته است، گفت: «کشورهای همسایه در تلاشند از التهابات موجود به هر طریق بکاهند.» در این بین وزیر خارجه عراق که گزینه پیشنهادی جریان کردی برای ریاست جمهوری این کشور نیز هست تلاش دارد کشورش را در مقام یک میانجی مؤثر منطقه‌ای معرفی کند.

سفر وزیر امور خارجه عراق به تهران در مقطع کنونی چه معنایی دارد و با چه هدفی صورت گرفته است؟
در مقطع کنونی، دولت عراق مشغول اداره کشور صرفاً برای پیشبرد امور است بنابراین سفر یک روزه و از پیش اعلام نشده وزیر خارجه عراق همزمان با تحرکات دیپلماتیک چند روزه گذشته در منطقه دارای اهمیت است.  وزیر خارجه عراق در حالی که نامزد و گزینه اصلی حزب دموکرات کردستان عراق برای ریاست جمهوری است، به ایران سفر کرد. فؤاد حسین از روابط خوبی با آمریکا و اتحادیه اروپا برخوردار است؛فؤاد حسین علاوه بر اینکه سطح اختلافات داخلی در عراق بر سر تشکیل دولت را می‌داند راهی تهران شده است.، سفر فوری وی به تهران در چهارچوب یافتن روزنه‌ای به منظور کاهش تنش‌ها در منطقه بود.

روابط تهران و بغداد تحت تأثیر دو رویداد تحولات داخلی ایران از زمان جنگ ۱۲ روزه و انتخابات پارلمانی عراق در چه شرایطی قرار دارد؟
روابط دو کشور همچنان در سطوح یکسان به لحاظ امنیتی، سیاسی و اقتصادی است. پس از حوادث 7 اکتبر و حادثه بالگرد و تحولات سیاسی و امنیتی پس از آن  مشغولیت داخلی ایران به شدت افزایش یافت. حاکم شدن جو امنیتی بر منطقه نیز در روابط دو کشور مؤثر بوده است. 
هم طرف عراقی و هم طرف ایرانی اولویت خود را مسائل امنیتی مربوط به منطقه قرار داده‌اند. بنابراین نگاه امنیتی فارغ از اینکه دو دولت چه سطحی از روابط را تجربه می‌‌کنند، بار دیگر به مسأله اصلی دو طرف بازگشته است.  تهران در کنار اینکه تلاش دارد خود را از چالش امنیتی به وجود آمده خارج کند، سعی دارد جلوی ایجاد بحران داخلی در کشورهای همسایه خصوصاً عراق را بگیرد. توصیه‌ای که مقامات ایرانی مکرراً به مقامات عراقی یادآور می‌شوند، این است که تا حد امکان اختلافات داخلی میان عراقی‌ها به رویارویی طرف‌های دعوا منجر نشود.

خروج نظامیان آمریکا از پایگاه عین الاسد را در پازل کلی روابط دو کشور چگونه باید تحلیل کرد؟
آمریکایی‌ها علاوه بر اینکه از عین الاسد خارج شدند در حال تخلیه تجهیزات نظامی خود از پایگاه الحریر به سمت سوریه هستند. علی‌رغم اینکه تهران هشدارهای فراوانی را نسبت به پیچیدگی پرونده سوریه داده بود اما آمریکا بر دخالت در امور این کشور اصرار دارد. بنابراین آمریکایی‌ها مواضع خود را در جایی در دسترس، یعنی مثلث مرزی سه کشور اردن، سوریه و عراق قرار دادند تا همچنان بر حضورشان در منطقه اصرار ورزند. به نظر می‌‌آید دولت عراق در تمام سطوح سعی دارد دیپلماسی را بازوی اصلی خود و مقاومت را بازوی دیگر خود معرفی کند تا زمانی که از مرحله انتقالی یعنی ثبات جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی کشور خود محقق شود. این تجربه تقریباً به عنوان سیاست اصلی فؤاد حسین وزیر خارجه کنونی عراق بارها استفاده شده است و تاکنون نیز موفقیت‌آمیز بوده است. عراق در حال خروج از نظامی‌گری تاریخی حاکم بر کشورش است اما نباید فراغی که به وجود خواهد آمد، به حال خود رها شود. تجربه‌هایی که ایران از جنگ 12 روزه به دست آورده حتماً برای کشورهای منطقه و به‌خصوص کشور عراق حائز اهمیت خواهد بود.  دولت عراق در طول جنگ 12 روزه فشارهای مضاعفی را از سمت آمریکا و اسرائیل متحمل شد. 
حتی پس از توقف درگیری‌ها نیز این فشارها شدت بیشتری به خود گرفته است و تا الان هم ادامه دارد. دولت عراق صرف نظر از اختلافات داخلی در سطوح نظامی چه بهتر که رشد و ارتقای ارتش را در کنار حشد الشعبی در نظر گیرد راهبردی که بدون دخالت هیچ کشور خارجی و با ابتکار فرمانده کل نیروهای مسلح این کشور پس از سقوط نظام اسد در مرز با سوریه به کار گرفته شد و تاکنون تجربه بسیار موفقی بوده است.

نقش عراق در تسهیل‌گری سیاسی برای ایران به عنوان کانال منطقه‌ای که ارتباطات مثبتی با فرانسه و کشورهای منطقه دارد تا چه حد عملیاتی و منتج به نتیجه خواهد بود؟
به یاد دارید در مصاحبه محمد شیاع السودانی نخست وزیر عراق، پیش از حوادثی که ایران تجربه کرده بود از تلاش خود برای دیدار مقامات آمریکایی و ایرانی در بغداد پرده برداشت. یکی دیگر از زوایای سفر فؤاد حسین به تهران نیز احتمالاً همین مسأله است. عراق، تجربه بسیار موفقی درخصوص نزدیکی دیدگاه سعودی- ایرانی از خود به جای گذاشت که نخست وزیر سابق عراق و شخص فؤاد حسین به دلیل روابط عمیقی که با پادشاهی عربستان سعودی داشت توانستند اختلاف چندین ساله را از طریق گفت‌وگو پایان دهند و می‌‌بینید که در حال حاضر عربستان سعودی و ایران از متحدان یکدیگر در پرونده‌های منطقه به شمار می‌‌روند. بنابراین دولت عراق وظیفه خود می‌‌داند که همچون دولت عمان به عنوان یکی از شرکای قدیمی ایران از طریق کانال‌هایی که با دیگر کشورها دارد تا جایی که روزنه‌ای وجود داشته باشد منطقه را از التهاب خارج کند. جنگ در این منطقه به سود هیچ کشوری نخواهد بود.

روندهای داخلی کشور عراق در ارتباط با ایران به کدام سمت و سو در حرکت است؟
خوشبختانه نتایج انتخابات عراق به گونه‌ای رقم خورد که علاوه پیروزی ملی‌گرایان، احزابی که شاخه مقاومت نیز دارند آرا و کرسی‌های خوبی به دست آوردند. امیدواری تهران بر این است تا نتایج به دست آمده باعث نزدیکی دیدگاه‌های سیاسی عراقی – عراقی و عراقی – کردی شود و از درگیری داخلی تا حد امکان جلوگیری شود.

صفحات
  • صفحه اول
  • سیاسی
  • دیپلماسی
  • جهان
  • اجتماعی
  • اقتصادی
  • بورس
  • خودرو
  • حوادث
  • ورزشی
  • علم و فناوری
  • ایران زمین
  • گفت و گو
  • صفحه آخر
آرشیو تاریخی
شماره هشت هزار و نهصد و سی و نه
 - شماره هشت هزار و نهصد و سی و نه - ۲۹ دی ۱۴۰۴