با رونمایی از قلب تپنده مأموریتهای فضایی رقم خورد
هوش مصنوعی در خدمت مریخنورد ناسا
آرزوکیهان
گروه علم و فناوری
ناسا سالهاست که برای اکتشافات ویژه در ماه و مریخ هدفگذاریهای مشخص دارد و به همین دلیل با طراحی و توسعه مریخنورد و ماهنوردهای خودران، روباتها و... به دنبال توانمندتر شدن این محصولات فناورانه بوده است. حالا هم در ادامه همین هدفگذاری، از یک مرکز ویژه عملیات مریخنورد با نامROC رونمایی کرده است. مدیران آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (JPL) این مرکز را قلب تپنده مأموریتهای کنونی و آینده در ماه و مریخ با کمک هوش مصنوعی میدانند.
یکپارچه شدن تجربههای ناسا
در مراسم رونمایی از مرکز ROC، اولین کاربرد رسمی هوش مصنوعی مولد در عملیات مریخنورد ناسا با نام «استقامت» معرفی شد؛ قابلیتی که به تیم مأموریت کمک میکند مسیرهای آینده این روبات کاوشگر را با دقت و ایمنی بیشتری طراحی کنند. این مرکز که با هدف همافزایی و نوآوری در مأموریتهای سطحی سیارهای تأسیس شده، میکوشد با ایجاد مشارکتهای راهبردی با صنعت و دانشگاهها، جایگاه آمریکا را در اقتصاد نوظهور فضا تقویت کند.
«دیو گالاگر»، مدیر JPL گفت: «این مرکز دانش تخصصی دههها را با ابزارهای نوین تلفیق میکند و این دانش را ازطریق مشارکت، توسعه میدهد تا نسل بعدی مأموریتهای سطحی ماه و مریخ شتاب بگیرد. هرچند JPL در مأموریتهای مریخنوردی، توانمندیهای منحصربهفردی در حوزههای مختلف به دست آورده اما این مرکز، ساختاری متمرکز فراهم میکند تا این تجربهها به شکلی منسجم در خدمت مأموریتهای آینده قرار گیرد.»
«مت والاس»، رئیس دفتر سامانههای اکتشافیJPL هم گفت: «امروزه مریخنوردهای ما عمر طولانی و پیچیدگی فنی بالاتر از هر زمان دیگری دارند و اهمیت علمی مأموریتها نیز بسیار بالا رفته است. به عنوان مثال با کشف یک نشانه بالقوه زیستی در دهانه «جزرو» توسط مریخنورد «استقامت»، در آستانه دههای قرار داریم که اکتشافات مدنی و تجاری ماه بهطور بیسابقهای گسترش مییابد؛ اکتشافاتی که به سامانههای روباتیک برای کمک به فضانوردان و پشتیبانی از زیرساختهای ماه نیاز خواهند داشت. وسایل متحرکی مانند مریخنوردها، بالگردها و پهپادها پویاترین و در عین حال چالشبرانگیزترین داراییهایی هستند که ما اداره میکنیم. یکی از محورهای اصلی فعالیت ROC، ایجاد تحولی بنیادین در توانمندیهای علمی و اکتشافی نسل آینده مأموریتهای ناساست.»
استفاده از هوش مصنوعی مولد
«مت والاس» یادآور شد: «ما یک تیم کوچک را مأمور یک چالش سههفتهای کردیم تا از هوش مصنوعی مولد در چند سناریوی عملیاتی استفاده کنند. خیلی زود مشخص شد که فرصتهای فراوانی برای افزایش توانمندیهای ما وجود دارد.» به گفته او، مسیر تکامل خودران شدن وسایل نقلیه فضایی در JPL از دهه ۱۹۹۰ آغاز شد؛ زمانی که مریخنورد «سوجورنر» اولین گامها را برداشت. بدین ترتیب این پیشرفت در طول سالها به بهبود استقلال مریخنوردها در نمونهبرداری، حرکت و انتخاب اهداف علمی انجامید. تازهترین گام در این مسیر، توانایی مریخنورد استقامت برای زمانبندی و اجرای خودکار بسیاری از فعالیتهای پرمصرف انرژی، مانند مدیریت گرمایش شبانه بدون دخالت مستقیم زمین بود که به صرفهجویی در مصرف انرژی و تخصیص هوشمند آن به طی مسیرهای طولانیتر یا فعالیتهای علمی بیشتر منجر میشود. اما حالا هوش مصنوعی میتواند این توانایی را افزایش دهد.
