یادداشت محمدعلی طالبی به مناسبت «روز کرمان»
آفتابی در دل زمستان
محمدعلی طالبی
استاندار کرمان
در دل زمستان، روزی از جنس آفتاب در تقویم ایران میدرخشد؛ هفدهم دیماه، روز کرمان.
این روز، بهدرستی با نام خواجوی کرمانی، شاعر بلندآوازه این دیار، گره خورده است. این تقارن، تنها یک همزمانی تقویمی نیست، بلکه نشانهای است از پیوند ژرف میان جغرافیای کرمان و ژرفای فرهنگی آن؛ میان خاک و کلام، میان تاریخ و شعر.
روز کرمان، فرصتی است برای بازخوانی هویتی کهن و چندلایه؛ سرزمینی که از دل کویر، تمدنی از نور، فرهنگ و ایستادگی را پرورانده است.
کرمان، نهفقط یک استان، بلکه روایتی زنده از تاریخ ایران است؛ سرزمینی که در هر گوشهاش، نشانی از شکوه معماری، ژرفای اندیشه و تنوع زیستی و فرهنگی به چشم میخورد.
از ارگ بم، بزرگترین سازه خشتی جهان تا ارگ راین، قلعه دختر، قلعه اردشیر، بازار گنجعلیخان، گنبد جبلیه، باغ شاهزاده ماهان و آتشکده زرتشتیان، کرمان گنجینهای از میراث تاریخی و فرهنگی است که نهتنها شایسته حفاظت، بلکه نیازمند بازشناسی و بازگویی برای نسل امروز است. این آثار، صرفاً بناهای خاموش نیستند؛ بلکه روایتگر روحی زندهاند که در دل تاریخ این سرزمین تپیده است و هنوز در نگاه کودکی که در سایه گنبد جبلیه بازی میکند، ادامه دارد.
در دل این فرهنگ، خواجوی کرمانی چون نگینی میدرخشد. شاعری که در سده هشتم هجری، با آثاری چون همای و همایون، گل و نوروز، دیوان اشعار، کمالنامه و گوهر نامه، کرمان را در قلب ادبیات فارسی جاودانه کرد. خواجو، با زبانی که همزمان لطافت سعدی و عمق عرفانی حافظ را در خود دارد، کرمان را نهفقط در جغرافیای شعر، که در جان آن جای داده است. امروز آشنایی نسل جدید با این میراث، نه یک انتخاب فرهنگی، بلکه ضرورتی تمدنی است.
کرمان، در گذر تاریخ، همواره خاستگاه شخصیتهایی بوده که چون شهابی در آسمان ایران درخشیدهاند و منشأ اثر شدهاند. امروز نام کرمان همنشین نام بزرگانی است که افتخارشان سرداری بر دلهاست و جان بر سر دفاع از این کشور دادند. 17 دیماه، روز کرمان، پایان دهه مقاومت و امتداد دلدادگی و ادای احترام به روح بلند اسطوره ایثار و جانفشانی، سردار شهید قاسم سلیمانی است که این خاک را با حضور خود متبرک ساخت.
کرمان سرزمین نام آورانی است که آنرا ساختند و بر تارک افتخار کشور نشاندند؛ از ابراهیم باستانی پاریزی، آن راوی شیرینسخن تاریخ، تا آیتالله هاشمی رفسنجانی، سیاستمداری دوراندیش و تأثیرگذار و محمدجواد باهنر، آموزگار اخلاق و نخست وزیر شهید؛ همه و همه، برگهایی زرین از دفتر کرماناند که در حافظه ملی ما جاودانهاند.
کرمان امروز، با همه ظرفیتهای انسانی، فرهنگی، طبیعی و اقتصادیاش، استحقاق جایگاهی فراتر از آنچه اکنون دارد را داراست. این استان، با پیشینهای کهن و مردمانی پرتلاش، باید در تراز ملی و جهانی بهتر دیده و شناخته شود؛ نه صرفاً برای معرفی خود، بلکه برای آنکه نسل امروز، ریشههای خویش را بشناسد و به آن ببالد.
ما به توسعهای متوازن و پایدار باور و التزام داریم؛ توسعهای که نهتنها اقتصاد، بلکه فرهنگ، اجتماع و سیاست را در پیوندی همافزا و عادلانه پیش ببرد.
در همین راستا، «سند کرمان برفراز» بهعنوان نقشهراهی برای توسعه هویتمحور، متوازن و آیندهنگر، گامی استوار در جهت تحقق این جایگاه شایسته است. این سند، نهفقط برنامهای اجرایی، بلکه مأموریتی است برای آنکه کرمان، بر بلندای شأن تاریخی و تمدنیاش، بایستد و بدرخشد.
روز کرمان، یادآور این حقیقت است که آینده روشن، از دل شناخت گذشته و پاسداشت فرهنگ میگذرد. باشد که این روز، نه نقطهای برای ایستادن، که آغازی باشد برای حرکت دوباره بهسوی افقهایی برافراشته؛ با هم، برای کرمانی که سزاوار درخشش است.

