کاوشهای تازه در تپه قلعه فلکالافلاک، نه تنها خاک، که باورهای پیشین باستانشناسی را جابهجا کرد. این دژ ساسانی حالا با کشف معماری برجامانده از دوره «مسوسنگ جدید»، ثابت کرده که فراتر از یک اردوگاه، سکونتگاهی دائمی و استوار در قلب دره خرمآباد بوده است.
تیم باستانشناسی به سرپرستی دکتر قبادیزاده با شناسایی سفالهای نوسنگی متأخر، شناسنامه این تپه را به ۷ هزار سال پیش بازگرداندند؛ یافتههایی که با پیوند به سفالهای آغاز ایلامی، خرمآباد را به شبکههای کهن ارتباطی غرب ایران متصل میکند. اما شگفتی اصلی در کلام عطا حسنپور، مدیرکل میراث استان نهفته است؛ او از تداوم حیات انسان در این صخره آهکی و حریم چشمه گوارای «گلستان» از ۵۰ هزار سال پیش (عصر پارینهسنگی) سخن میگوید.
این کشفیات، قطعه گمشده پازل یونسکو برای ثبت جهانی «مکانهای پیشازتاریخ دره خرمآباد» است. حالا فلکالافلاک دیگر تنها یک دژ تاریخی نیست، بلکه حلقه واسط غارهای باستانی و بافت شهری است. با اجرای طرح آزادسازی حریم بصری، این پرونده در اوج دیپلماسی فرهنگی، هویت لرستان را به عنوان گهواره تمدن زاگرس در جهان تثبیت خواهد کرد.
