یاسمن صادق‌شیرازی
گروه خودرو

چند روز قبل بود که خبر رسید سقف واردات با ارز اشخاص و منشأ خارجی رسماً برداشته شد. مدت‌ها بود که واردکنندگان خودرو چشم‌انتظار فراهم شدن امکان استفاده از ارز شخصی بودند. این مصوبه، در عمل مسیر را برای واردکنندگان باز می‌کند تا بدون انتظار برای تخصیص ارز دولتی، فرآیند واردات خودرو را از سر بگیرند. در همین رابطه، ایمان رهنما، عضو انجمن واردکنندگان خودرو، در نشست خبری رونمایی از خودروهای وارداتی با اشاره به اهمیت این مصوبه، گفت: «ورود خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، از منظر اقتصادی به بازار ارز و منابع داخلی کمک می‌کند. این اقدام موجب ورود دارایی دلاری به کشور بدون فشار بر منابع ارزی دولت می‌شود و می‌توان آن را به ‌عنوان ظرفیتی مکمل در کنار صادرات ارزی ارزیابی کرد.»
 
ورود ارز به کشور
بدون فشار به منابع ارزی
بر اساس مصوبه هیأت وزیران و با امضای معاون اول رئیس‌جمهور، عبارت «حساب ارزی خود و دیگران و یا بدون انتقال ارز با رعایت قوانین و مقررات مربوط» به انتهای جزء (۲) بند (۱۰) ماده (۱۰) آیین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات افزوده شد. اکنون بر اساس این مصوبه، دارندگان کارت بازرگانی که از محل ارز خود یا ارز با منشأ خارجی اقدام به واردات می‌کنند، از محدودیت سقف واردات معاف خواهند بود؛ موضوعی که به واردکنندگان امکان می‌دهد بدون اتکا به ارز دولتی، برنامه‌ریزی‌های خود را عملی کرده و سفارش‌های معوق را وارد مرحله اجرا کنند.
 
مصوبه‌ای به نفع مصرف‌کننده
عضو انجمن واردکنندگان خودرو با تأکید بر نقش رقابت در بازار خودرو، گفت: «عرضه خودروهای وارداتی به شکل واقعی، فضای رقابتی را تقویت می‌کند و در چنین شرایطی، قیمت و کیفیت خودروها به نفع مصرف‌کننده بهینه خواهد شد.»
 
بهینه‌سازی زیرساخت شارژ
در شرایطی که بسیاری از کلانشهرهای کشور با بحران آلودگی هوا دست‌وپنجه نرم می‌کنند، توسعه و ترویج استفاده از خودروهای برقی یک ضرورت است. با این حال، واردات خودروی برقی به‌تنهایی چاره‌ساز نیست، چون نبود زیرساخت‌های مناسب و کمبود ایستگاه‌های شارژ در سطح کشور، همواره یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌های خریداران این خودروهاست. رهنما با اشاره به چالش‌های صنعت خودرو، گفت: «آلودگی هوا امروز به یکی از مهم‌ترین پیامدهای مشکلات این صنعت تبدیل شده و سلامت جامعه را به دغدغه‌ای جدی بدل کرده است. این مسأله ریشه در استفاده نادرست از فناوری دارد، در حالی که نبوغ تکنولوژیک باید در خدمت حل ابرچالش‌ها قرار گیرد.» او افزود: «کشور از ظرفیت‌های قابل‌توجهی، بویژه در مناطق بیابانی، برای تولید برق برخوردار است و می‌توان از این پتانسیل در مسیر توسعه خودروهای برقی استفاده کرد. در همین راستا، دو نیروگاه تجدیدپذیر با ظرفیت مجموع ۱۷۰ مگاوات توسط یک شرکت خارجی تولیدکننده خودروهای برقی در کشور در حال راه‌اندازی است که هدف اصلی آن، تسهیل ورود خودروهای برقی به بازار ایران است.»
رهنما در ادامه با اشاره به مصرف روزانه حدود ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین در کشور تأکید کرد: «اگر بخشی از یارانه‌ای که امروز به سوخت‌های فسیلی اختصاص داده می‌شود به توسعه زیرساخت‌هایی مانند انرژی خورشیدی و ایجاد ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی هدایت شود، هم مصرف بالای سوخت کاهش می‌یابد و هم می‌توان به سمت شهری پاک و سالم حرکت کرد.»
این عضو انجمن واردکنندگان خودرو در مقایسه خودروهای بنزینی و برقی، گفت: «خودروهای بنزینی و حتی هیبریدی دارای پیچیدگی‌های فنی فراوان و هزینه‌های بالای نگهداری هستند، در حالی که خودروهای برقی از نظر کیفیت، شتاب و توان عملکردی در سطح بالاتری قرار دارند و هزینه‌های سرویس و نگهداری آنها حدود یک‌پنجم خودروهای بنزینی است.»
 
چالش همیشگی 
خدمات پس از فروش وارداتی‌ها
در ماه‌های اخیر، یکی از چالش‌های اصلی بازار خودرو، موضوع خدمات پس از فروش خودروهای وارداتی بوده است. ابلاغ سیاست‌های تعرفه‌ای جدید و همچنین امکان واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج، نگرانی‌هایی را درباره آینده خدمات پس از فروش برای مصرف‌کنندگان ایجاد کرده است. رهنما در این باره نیز گفت: «برندهای معتبر و دارای پشتوانه قوی مانند هوندا یا هیوندای، به‌طور طبیعی خدمات پس از فروش محصولات خود را ارائه می‌دهند، اما در مورد خودروهای ناشناخته و فاقد برند معتبر، چالش‌های جدی وجود دارد.» به گفته رهنما، «سرعت بالای تغییر فناوری در صنعت خودرو به ‌گونه‌ای است که بدون پشتیبانی مستقیم شرکت مادر، تأمین قطعات و ارائه خدمات مناسب در عمل امکان‌پذیر نیست. بویژه آنکه خودروهای مدل‌های جدید، مانند مدل‌های ۲۰۲۵، تفاوت‌های اساسی با نسل‌های قبلی دارند.»
 
راهی جز ارتباط
با شرکت‌های مادر نداریم
کارشناسان همواره نسبت به واردات خودرو بدون ارتباط مستقیم با شرکت‌های مادر هشدار داده‌اند. در شرایطی که خودروها توسط اشخاص وارد می‌شوند و نمایندگی رسمی شرکت مادر نقشی در این فرآیند ندارد، سرنوشت خدمات پس از فروش این خودروها در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد. رهنما در این زمینه، توضیح داد: «تنها راهکار پایدار در واردات خودرو، بویژه خودروهای جدید، برخورداری از پشتیبانی مستقیم شرکت مادر است و در غیر این صورت، واردات و ارائه خدمات پس از فروش استاندارد با دشواری‌های جدی مواجه خواهد شد.» به گفته او، «تجربه نشان داده است که مشتریان با یک بار استفاده از خودروهای برقی، تمایل بیشتری به خرید این خودروها پیدا می‌کنند و کاهش هزینه‌ها و دسترسی حضوری به خدمات، از اولویت‌های اصلی در این مسیر است.»

برش

کاهش فشار قیمتی بر بازار خودرو

کارشناسان بازار خودرو معتقدند، این مصوبه می‌تواند فشار تقاضا در بخش خودروهای وارداتی را کاهش دهد و به روند تثبیت قیمت‌ها کمک کند. از سوی دیگر، واردکنندگان اکنون قادر خواهند بود خودروهایی را که مدت‌ها سفارش داده شده‌اند به بازار عرضه کنند؛ اتفاقی که در صورت تداوم، می‌تواند با افزایش واردات و تنوع مدل‌های خارجی، از فشار قیمتی در بازار خودرو بکاهد.