آرزو کیهان
گروه علم و فناوری

در رویدادی تاریخی چین از اولین تراشه نسل ششم ارتباطات (6G) جهان رونمایی کرد؛ دستاوردی که نه‌تنها صنعت مخابرات، بلکه آینده‌ ارتباطات جهانی را متحول خواهد کرد. رونمایی از این تراشه توسط چین در حالی صورت گرفت که بسیاری از کشورهای غربی هنوز در مراحل آزمایش این فناوری قرار دارند. به همین دلیل، از نگاه برخی تحلیلگران، این اقدام چین پیام روشنی دارد؛ آینده ارتباطات در دست شرق و چین است. این دستاورد، می‌تواند به ابزاری راهبردی در رقابت‌های ژئوپلیتیک بدل شود و موازنه قدرت در حوزه زیرساخت‌های دیجیتال، امنیت سایبری و استانداردهای جهانی فناوری را تغییر دهد. چین برای تولید انبوه این تراشه با اندازه‌ای کوچک‌تر از یک فلش مموری تا سال ۲۰۲۷، برنامه‌ریزی کرده است.

بستری برای خدمات نوآورانه
این تراشه که حاصل همکاری تیمی از دانشمندان دانشگاه فودان چین و شرکت‌های پیشرو فناوری اطلاعات است، قادر به پوشش کامل طیف فرکانسی از ۰.۵ گیگاهرتز تا ۱۱۵ گیگاهرتز است؛ قابلیتی که پیش از این دیده نشده بود. گفته می‌شود نسل ششم شبکه‌های ارتباطی که تا سال 2030 به مرحله بهره‌برداری می‌رسد، تحولی فراتر از 5G رقم خواهد زد و علاوه بر سرعت بالاتر، بستری برای خدمات کاملاً نوآورانه فراهم می‌آورد و از حوزه سلامت و جراحی از راه دور گرفته تا حمل‌ونقل هوشمند، امنیت و صنایع فضایی می‌توانند از این فناوری بهره‌مند شوند. این فناوری در میدان نبرد نیز می‌تواند نیاز به کابل‌های سنگین را از میان بردارد، تحرک نیروهای نظامی را افزایش دهد و ارتباطات بی‌سیم فوق‌سریع میان یگان‌های نظامی را فراهم آورد که به این ترتیب، آمادگی عملیاتی را به طور چشمگیری ارتقا می‌بخشد.

دانلود فایل 50گیگابایتی در 1.4ثانیه
از نگاه محققان چینی، 6G که سنگ‌بنای شبکه‌های بی‌سیم مبتنی بر هوش مصنوعی در آینده خواهد بود، می‌تواند شکاف دیجیتال را در مناطق شهری و روستایی کاهش دهد. عملکرد تراشه مبتنی بر فناوری فوتونیک است و توانسته سرعتی فراتر از ۱۰۰ گیگابیت بر ثانیه را در اینترنت موبایل به ثبت برساند. درواقع با استفاده از این تراشه می‌توان یک فایل ۵۰ گیگابایتی را تنها در ۱.۴ ثانیه دانلود کرد؛ رقمی خیره‌کننده که سرعت اتصال را به ۲۸۰ گیگابیت بر ثانیه می‌رساند.
اینترنت 6G در حوزه واقعیت ترکیبی یا Mixed Reality  (MR) یعنی ترکیب دنیای فیزیکی با دنیای دیجیتال هم کاربرد دارد. درحالی که امروزه پردازش روی عینک‌های واقعیت افزوده حدود 100 میلی‌ثانیه زمان می‌برد، در آینده این میزان به حدود 20 میلی‌ثانیه کاهش می‌یابد. البته این فناوری، نیاز پهنای باند برای هر کاربر را از 20 مگابیت بر ثانیه امروز به 50 مگابیت بر ثانیه در سناریوهای پیشرفته افزایش خواهد داد.
6G می‌تواند اینترنت پرسرعت را به هر نقطه دنیا برساند و حتی در مناطق روستایی بسیار دورافتاده، امکان دسترسی با سرعتی حدود 50 کیلوبیت بر ثانیه در هر کیلومتر مربع را فراهم کند. علاوه بر این، درحال حاضر سیستم‌های موقعیت‌یابی مانند GPS در برابرجعل سیگنال (spoofing) آسیب‌پذیر هستند و کارشناسان معتقدند با ورود 6G، اوضاع به گونه‌ای دیگر رقم می‌خورد. این فناوری، با موقعیت‌یابی دقیق و قابل اتکا، سطح ایمنی حمل‌ونقل زمینی و هوایی را به‌طور چشمگیری افزایش خواهد داد و این تحول، بویژه برای پهپادها و خودروهای خودران، حیاتی خواهد بود.

چالش‌های پیش رو
با وجود ظرفیت‌های گسترده، اما توسعه و پیاده‌سازی 6G از نیاز به زیرساخت‌های نوین گرفته تا تنظیمات قانونی و تربیت نیروی انسانی متخصص، با چالش‌هایی جدی نیز همراه است. برخی کارشناسان هم نسبت به افزایش تشعشعات الکترومغناطیسی در باندهای فرکانسی بالا، گسترش خطر حملات سایبری با افزایش تعداد دستگاه‌های متصل و فشار بر محیط‌‌زیست به دلیل توسعه زیرساخت‌ها هشدار داده‌اند. برخی نیز نگران نقض حریم خصوصی هستند. با وجود تمام چالش‌ها، چین تنها یک تراشه نساخته، بلکه آینده‌ای را طراحی کرده که در آن هیچ نقطه‌ای از جهان بدون ارتباط باقی نخواهد ماند.