ترامپ چگونه قمار بزرگ را می بازد؟
علیرضا حجتی
روزنامه نگار
دونالد ترامپ قمار خطرناکی را با تأیید احتمالی حمله به ایران مرتکب خواهد شد. فراتر از قماری که شواهد میدانی بیانگر باخت آن هستند او مرتکب اشتباهی خواهد شد که در تاریخ سیاست بینالملل در نوع خود بیسابقه است.
رئیسجمهوری آمریکا این روزها با سرگیجهای مزمن گرفتار شده است. این خودشیفته آمریکایی برخلاف تمامی ناسزاهایی که روانه نتانیاهو کرد، باز هم در نهایت فریب سیاستمدار به تهخطرسیدهای چون نخستوزیر اسرائیل را خورد.
ترامپ قبل از استقرار در کاخ سفید در شبکه اجتماعی محبوبش، تروث سوشیال، پستی از جفری ساکس اقتصاددان آمریکایی را بازنشر کرد که در آن ساکس نتانیاهو را حرامزادهای خوانده بود که میخواهد پای آمریکا را به جنگ با ایران بکشاند. اما مرد مو نارنجی باز هم رکب خورد و اسیر تحلیلهای خطایی شد که در گوش او زمزمه کردند ایران به قدری تضعیف شده که زمینه برای وارد آوردن ضربه نهایی به کشورمان فراهم شده است. مالک مارالاگو حالا با یک بنبست روبهروست: یا باید اجازه دهد اسرائیل زیر ضربات خردکننده ایران له شود یا خود وارد معرکه شود. اتفاقی که در صورت وقوع، شبیه به هیچیک از جنگهای خاورمیانه نخواهد بود.
۹ روز از حمله احمقانه جانی بزرگ اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو به سرزمین ایران گذشته است. اسرائیلیها با طراحی یک عملیات نظامی برقآسا موسوم به «نارنیا» تصور میکردند با حذف کادر رده اول فرماندهی نظامی، ایران دچار فروپاشی نظامی میشود و مسیر برای انهدام جمهوری اسلامی ایران فراهم میشود.
در این مسیر، بیبی و ترامپ روی یک ناآرامی گسترده در ایران همزمان با عملیات نظامی اسرائیل حساب باز کرده بودند، اما این طراحی به طرز فاجعهباری شکست خورد تا جایی که نخستوزیر درمانده اسرائیل مجبور شد بعد از چند شب به یکی از شبکههای معاند فارسیزبان آمده و از مردم ایران بخواهد نافرمانی کنند.
همانطور که سیمور هرش، خبرنگار تحقیقی آمریکایی در تازهترین مقاله خود نوشته: عملیات اسرائیل با هماهنگی ایالات متحده، فراتر از هدف قرار دادن توانمندیهای هستهای ایران، بیثبات کردن ایران بوده است.
به گفته این روزنامهنگار باسابقه آمریکایی، برنامهریزان آمریکایی و اسرائیلی روی بروز ناآرامیهای داخلی حساب باز کردهاند، به این امید که حمله به پایگاههای نظامی، کلانتریها و مراکز اداری، موجی از مخالفت عمومی را برانگیزد. محافل اطلاعاتی نیز به اقلیتهای قومی ایران به عنوان ابزارهایی برای تحریک نارضایتی گستردهتر مینگرند.
به نوشته سیمور هرش، این طرح شباهتهایی به مداخلات پیشین غرب در لیبی و سوریه دارد. او هشدار میدهد که حمله به ایران نیز میتواند پیامدهایی از جمله شعلهور شدن کل منطقه داشته باشد.
بعد از ۹ روز حالا، مردم ایران به جای خیزش مورد نظر نتانیاهو، با همکاری نهادهای امنیتی ایران، در حال ضربه به شبکه خرابکاران موساد در ایران هستند، بر اساس تصاویر ماهوارهای و همچنین گزارشهای دبیرکل آژانس، تأسیسات هستهای ایران آسیب زیادی ندیدهاند، به جای آسمان تهران، آسمان تلآویو و حیفا در اختیار ایران قرار گرفته است، دفاع چندلایه و میلیارددلاری اسرائیل در آستانه فروپاشی قرار گرفته و ایران هنوز از موشکهای نسل جدیدش رونمایی نکرده است.
روند جنگ بهوضوح به سمت ایران چرخیده است و دونالد ترامپ که از «تسلیم بیقید و شرط» صحبت میکرد حالا میگوید دو هفته دیگر تصمیم میگیرد و وزیرخارجه انگلستان را با پیام کاخ سفید نزد وزیر امور خارجه ایران در ژنو فرستاده است.
هر چند ممکن است این اقدامات ترامپ تنها یک «پرچم دروغین» باشد و تهران کاملاً به آن بیاعتناست، اما ورود آمریکا به صحنه تقابل با ایران تصمیم سادهای نیست.
ترامپ که بعد از چند هفته حمله به یمن موفقیتی به دست نیاورد میتواند بهراحتی در یک باتلاق بزرگ وارد شود که همه دستاوردهای نیمبندش را به باد خواهد داد، تمام چیزهایی که ترامپ فوبیای آن را دارد؛ از افزایش قیمت نفت تا گسترش جنگ در خاورمیانه در بکگراند درگیری احتمالی با ایران قابل مشاهده است.
در چنین شرایطی است که لوموند چاپ فرانسه مینویسد: «رفاهی که دونالد ترامپ در ریاض در اولین سفر خارجی خود در مورد آن خیالپردازی کرده بود، اگر شدت درگیریها افزایش یابد و در واقع، اگر در سطح فعلی خود ادامه یابد، دیگر در دستورکار نیست. هزینه جنگهای جاری بسیار زیاد است: هزینه عملیات نظامی، ویرانی (بازسازی سوریه به تنهایی به چند صد میلیارد دلار نیاز دارد) و مسابقه تسلیحاتی که بخش بزرگی از خزانههای عظیم خلیجفارس را منحرف میکند.»
این نشریه فرانسوی مینویسد: «توسعه منطقه در معرض تهدید جنگ است: هزینههای عملیاتی تأسیسات انرژی خلیجفارس با ناامنی افزایش مییابد و تأثیر آن بر لجستیک حملونقل (بهویژه حملونقل دریایی) نیز بیشتر میشود. اگر خاورمیانه همچنان از نظر اقتصادی با مشکل مواجه شود، رشد جهانی به طور کلی تحت تأثیر قرار خواهد گرفت، از جمله به این دلیل که صندوقهای ثروت ملی پادشاهیها در نهایت بر ثبات داخلی خود تمرکز خواهند کرد.»
تصویر تجملی و باشکوهی که ماه قبل از سفر ترامپ به خاورمیانه منعکس شد، بهسرعت میتواند با آتش زبانهکشیده جنگ جایگزین شود. این تاوان حماقتی است که ترامپ با بازی در زمین نتانیاهویی که شهوت جنگ دارد، بهای سنگین آن را خواهد پرداخت.
ترامپ که همیشه سعی کرده مسأله ایران را با استانداردهای ذهنیاش ساده سازی کند جز به پیچیدهتر شدن مسأله کمک نکرده است. حتی اقدامات تهاجمی او همیشه در نهایت به نفع تهران تمام شده است. او در سال ۲۰۱۸ به توافق هستهای برجام پشت کرده و آن را پاره کرد اما امضایش در بیرون از آمدن از برنامه جامع اقدام مشترک، ایران را به یک کشور در آستانه هستهای رساند.
ترامپ دوباره با اشتباه بزرگ خود در حمله نظامی به دیپلماسی، چه بسا این بار ناخواسته به تهران کمک کند تا نظم منطقه ای جدیدی را با محوریت ایران تکمیل و تثبیت کند.
رئیسجمهوری آمریکا حالا فهمیده با جنگطلبی بیهودهای که نتانیاهو به راه انداخت در حال خیانت به «ماگا» است. ترامپ کمی زودتر باید «استیو بنن» را به ناهار در کاخ سفید دعوت میکرد!