تأمین هزینه‌های جاری و زیرساخت‌های عمومی مورد نیاز جامعه از طریق درآمدهای مالیاتی پایدار یکی از کارآمدترین راهکارها برای کاهش آسیب‌های ناشی از اقتصاد تک محصولی و تلاطمات ناشی از عوامل خارجی است.تأمین درآمدهای مالیاتی زمانی قادر به تحقق این مهم خواهدبود که به شیوه هوشمند و براساس اطلاعات و داده‌های متقن محاسبه و مطالبه شده باشد تا ضمن رعایت عدالت مالیاتی، مانع از هدر رفت منابع مالی و انسانی در فرآیند وصل مالیات شود.  سازمان امور مالیاتی کشور نیز ضمن انجام تکلیف قانونی خود برای تأمین درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده، در تلاش است با حرکت به سمت یک نظام مالیاتی هوشمند و داده محور ضمن کاهش هزینه وصول مالیات،گام‌های مؤثری برای تسهیل امور مودیان مالیاتی و ارتقای رویکرد خدمت رسانی خود بردارد.   سازمان امور مالیاتی با رویکرد فوق گام‌های ارزشمندی را برای اولین بار در سال 1403 برداشته و دستاوردهای قابل توجهی را در بخش‌های زیر داشته است:
* توسعه فرهنگ مالیاتی
* استفاده از تکنولوژی‌های جدید در مالیات ستانی 
* حمایت از کسب و کارهای خرد

توسعه فرهنگ مالیاتی
مالیات به‌عنوان یک درآمد ملی، حاصل مشارکت مردم در تأمین آن بوده و مستقیما تحت تأثیر فرهنگ مالیاتی جامعه می‌باشد. توسعه فرهنگ مالیاتی می‌تواند با بسترسازی و همراه‌سازی مردم برای تحقق اهداف مالیاتی، اقدام‌های لازم را با کمترین هزینه و بیشترین تمکین محقق کرده و کشور را به سمت پایدارسازی منابع درآمدی و پیشرفت اقتصادی پیش برد.

طرح نشان دار کردن 
در سال جاری با اجرای پروژه «نشان‌دار کردن مالیات‌ها» برای اولین بار در کشور، یک درصد از مالیات بر درآمد مشاغل (مشمولین تبصره ماده 100 ق.م.م) صرف تأمین مالی پروژه‌های زیر ساختی سراسر کشور شد.
در این طرح سازمان امور مالیاتی این امکان را فراهم ساخت تا مؤدیان بتوانند در زمان پرداخت مالیات خود در جریان ارائه فرم تبصره ماده (100) و پرداخت اقساط مالیات، محل مصرف مالیات‌های پرداختی خود را تعیین کنند. 
بدین ترتیب 350 هزار نفر از اصناف در این طرح ابتکاری سازمان امور مالیاتی کشور شرکت کرده و محل هزینه کرد مالیات خود را مشخص کردند و حدود ۲۰۰۰ پروژه در کشور با طرح نشان‏دار کردن مالیات به میزان 12‌همت تأمین مالی شد. 
اقدام فوق منجر به دستاوردهای زیر گردید: 
• هدایت منابع مالیاتی به سمت توسعه زیرساخت‌های ضروری 
 این اقدام ارزشمند در راستای فرهنگ‌سازی مالیاتی منجر به مشارکت بیشتر در توسعه کشور خواهد شد به‌طوری‌که ۳۶۴ پروژه آب‌رسانی، ساخت و تجهیز ۳۲۴ مدرسه و ۲۰۳ بیمارستان، اورژانس و خانه بهداشت همچنین، 187 پروژه در حوزه راه‌سازی، 131 پروژه در حوزه فرهنگ و هنر و گردشگری و 90‌پروژه در حوزه طرح‌های روستایی از جمله پروژه‌هایی هستند که از طریق این طرح تأمین مالی شدند.
• امکان تعیین محل مصرف مالیات پرداختی توسط اصناف منجر به افزایش شفافیت مالیاتی و اعتماد مردم به نظام مالیاتی و افزایش تمکین مودیان مالیاتی می‌گردد.
• طرح نشان‌دار کردن مالیات، یک مدل موفق برای توزیع عادلانه‌تر منابع مالیاتی در کشور است.
سند فرهنگ‌سازی مالیاتی
در سال جاری از سند راهبردی فرهنگ‌سازی مالیاتی نیز رونمایی شد. هدف اصلی سند راهبردی فرهنگ‏‌سازی مالیاتی، تحول و ارتقای فرهنگ مالیاتی جامعه با تمرکز بر مسؤولیت اجتماعی به‌منظور تحقق آرمان پایدارسازی درآمدهای کشور است. جایگزین شدن فرهنگ مالیات ‏دهی به جای مالیات‏ ستانی، شکل‌گیری نگرش مثبت نسبت به مالیات در اذهان عمومی و شناخت اقشار مختلف جامعه در تمامی رده‌های سنی نسبت به موضوع مالیات، از دیگر اهداف این سند راهبردی است.

استفاده از تکنولوژی‌های جدید 
در مالیات ستانی 
استفاده از تکنولوژی‌های جدید در مالیات ستانی می‌تواند به بهبود فرآیندها، افزایش دقت و جلوگیری از فرار مالیاتی کمک کند. پیاده‌سازی سیستم‌های آنلاین برای فرآیندهای مالیاتی، استفاده از تحلیل‌های داده‌ای برای شناسایی الگوها و رفتارهای مالیاتی، شناسایی ریسک‌های احتمالی از جمله تکنولـــــــــــــوژی‌های جــدید برای سیاست‌گذاری مالیاتی محسوب می‌شود.

  الف) توسعه حسابرسی سیستمی
حسابرسی سیستمی به‌عنوان فرآیندی سیستماتیک و منظم تعریف می‌شود که هدف آن ارزیابی، تضمین و بهبود امنیت، کارایی و مؤثر بودن سیستم‌های اطلاعاتی است. این فرآیند نه تنها به اطمینان از اطلاعاتی که در دسترس است، بلکه به تجزیه و تحلیل ریسک‌ها و بهبود فرآیندهای کلان سازمان نیز می‌پردازد. با ارزیابی و بهینه‌سازی فرآیندها و سیستم‌های اطلاعاتی، حسابرسی سیستمی به سازمان‌ها کمک می‌کند تا عملکرد خود را بهبود بخشند و به سرعت به تغییرات پاسخ دهند.

دستاوردها:
• حسابرسی و قطعی‌سازی 100 درصدی اظهارنامه‌های مالیات بر درآمد مستغلات اجاری در حالی که پیش از این یک میلیون اظهارنامه به‌صورت ممیز محور مورد رسیدگی قرار می‌گرفت.
• افزایش استفاده از ظرفیت ماده 97 قانون مالیات‏های مستقیم با استفاده از دیتاهای دریافتی مودیان در اجرای ماده 169 مکرر که منتج به کاهش انتخاب اظهارنامه‌های اشخاص حقوقی جهت حسابرسی توسط ادارات امور مالیاتی به حدود 30 درصد و صاحبان مشاغل به حدود 20 درصد گردید.
• محاسبه سیستمی مالیات ساخت و فروش املاک.
• حداکثر 4 درصد از پرونده‌های دارای اظهارنامه ابرازی، توسط ماموران مالیاتی رسیدگی می‌شود.
• به کارگیری رویکرد حسابرسی سیستمی و کاهش ارجاع پرونده‌ها به ماموران مالیاتی، ضمن کاهش هزینه وصول و افزایش سرعت رسیدگی‌ها و به‌تبع آن افزایش رضایتمندی مودیان مالیاتی، باعث شده است از ظرفیت زمان ماموران مالیاتی برای رسیدگی مؤثرتر به پرونده‌های بزرگ و یا پرونده‌های مشکوک به فرار مالیاتی و همچنین اجرای قرارهای رسیدگی استفاده شود. 

ب‌) تولید اظهارنامه پیش فرض مالیات عملکرد صاحبان مشاغل و مالیات بر ارزش افزوده اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل 
1- مالیات عملکرد صاحبان مشاغل:
سازمان امور مالیاتی برای اولین بار در نظام مالیاتی ایران، برای بالغ بر 35 هزار مودی با میزان فروش و درآمد خالص بالای 18‌میلیارد تومان که طبق قانون امکان استفاده از ظرفیت محاسبه سیستمی مالیات مقطوع را  نداشته‌اند، اظهارنامه پیش‌فرض بر مبنای داده‌های در اختیار سازمان تهیه نموده که در نهایت بیش از 5/13 هزار نفر از این تعداد، اظهارنامه پیش فرض خود را تأیید و تسلیم و مبلغ 8/5 هزار میلیارد تومان مالیات توسط مودیان موصوف ابراز گردید که در اجرای ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم، اظهارنامه تسلیمی آنها به‌عنوان اظهارنامه کم‌ریسک تلقی شده و بدون نیاز به‌حسابرسی توسط ماموران مالیاتی مورد پذیرش واقع و مالیات ابرازی آن قطعی گردیده است.
این اقدام ضمن افزایش رضایتمندی مؤدیان مالیاتی و ارتقای سطح تمکین داوطلبانه آنان مزایایی را جهت صاحبان مشاغل به‌شرح ذیل فراهم نمود:
• سهولت انجام تکالیف مالیاتی وعدم نیاز به ارائه مدارک و اسناد لازم به سازمان امور مالیاتی جهت تشخیص درآمد مشمول مالیات 
• اظهارنامه مالیاتی آنها در اجرای ماده (۹۷) قانون مالیات‌های مستقیم به‌عنوان اظهارنامه مالیاتی کم ریسک تلقی شده و بدون رسیدگی مورد پذیرش قرار گرفت.
• برگ قطعی آنها بر مبنای همان اظهارنامه مالیاتی پیش فرض صادر گردید.
• همچنین اقدام مذکور، با کاهش زمان وهزینه وصول مالیات، تسهیل و تسریع در فرآیندهای رسیدگی، تحقق حسابرسی سیستمی با هدف حذف حسابرسی دستی و کاهش خطای انسانی در محاسبه مالیات، منجر به تحقق درآمدهای مالیاتی گردید.

2-مالیات بر ارزش افزوده اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل:
• 500 هزار اظهارنامه پیش فرض ارزش افزوده در هر دوره مالیاتی برای اشخاصی که وضعیت آنها در بخش ثبت‌نام فراخوان شده بود،تولید گردید.

ج‌) قطعی‌سازی سیستمی و بدون رسیدگی اظهارنامه‌های مالیات بر ارزش افزوده
• 91 هزار اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده مربوط به دوره زمستان 1402 بدون رسیدگی و به‌صورت سیستمی قطعی گردید.
• قطعی‌سازی پرونده‌های مالیات بر ارزش افزوده بدون اظهارنامه سال 87 تا 1400 اشخاص حقوقی و 87 لغایت 1402 صاحبان مشاغل با استفاده از ظرفیت ضریب کاهشی 
در اجرای بند (ت) تبصره (6) قانون بودجه 1403 سازمان امور مالیاتی می‌تواند پرونده‌های مالیاتی سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۲ که اظهارنامه تسلیم نشده یا قطعی نشده‌اند را با استفاده از حسابرسی سیستمی و ایجاد اظهارنامه برآوردی براساس اطلاعات سامانه‌ای، فروش و تراکنش‌های بانکی قطعی کند.
• مالیات این گونه پرونده‌ها براساس قانون بودجه با استفاده از ضریب کاهشی و به نسبت ارزش افزوده ایجاد شده، تعیین گردیده است.
با این اقدام تکلیف قطعیت تعداد کثیری از پرونده‌های مالیاتی که سالیان متمادی به‌عهده سازمان امور مالیاتی و فعالان اقتصادی بوده است، تعیین شده و به سرانجام می‌رسند.

حمایت از کسب و کارهای خرد 
تسهیلات تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم
سازمان امور مالیاتی در راستای حمایت از کسب و کارهای خرد، حد نصاب تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم را از 6‌میلیون و 720 هزار تومان در سال 1402 به 18 میلیارد تومان در سال 1403 (حداکثر 150 برابر معافیت ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم) افزایش داد که منجر به نتایج زیر گردید:
• بیش از 8.2 میلیون مودی از تسهیلات تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم بهره مند شده اند. 
• مالیات مقطوع تقریباً 72 درصد از صاحبان مشاغل برای عملکرد سال 1402 صفر بوده است.
• مالیات عملکرد مربوط به 94 درصد مشاغل و اصناف بابت عملکرد سال 1402 تا 25 میلیون تومان بوده است.
• 50 درصد مالیات صاحبان مشاغل تنها از 1 درصد مودیان دانه درشت وصول گردید.
• مالیات ابرازی صاحبان مشاغل 83 درصد رشد کرده است.
• مودیان به سمت پذیرش مالیات مقطوع تعیین شده توسط سازمان مبتنی بر اطلاعات کارکردی ایشان روی آورده اند.

صدور و ابلاغ حدود 8 میلیون اوراق قطعی مالیاتی به فاصله کمتر از 2 ماه از زمان پایان تسلیم اظهارنامه
در این اقدام سازمان امور مالیاتی ضمن اعتماد به خوداظهاری مودیان مالیاتی براساس داده‌های متقن، روندوصول درآمدهای مالیاتی را تسریع بخشید.
این اقدام موجب کاهش نیاز به رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی،کاهش هزینه‌های وصول و ارتقای سلامت اداری می‏شود. 

نتیجه
در سال ۱۴۰۳، سازمان امور مالیاتی کشور برای اولین بار اقدام‌های نوآورانه و مؤثر را به‌منظور بهبود نظام مالیاتی و افزایش کارایی آن به اجرا درآورد. این اقدام‌ها شامل توسعه فرهنگ‌سازی مالیاتی برای ارتقای آگاهی عمومی و تشویق به مشارکت داوطلبانه در پرداخت مالیات، توسعه حسابرسی سیستمی جهت تکمیل زنجیره ارائه خدمات مالیاتی فناورانه و افزایش دقت و شفافیت و حمایت از کسب‌وکارهای خرد با ارائه تسهیلات ویژه صاحبان مشاغل و معافیت‌های هدفمند بوده است. 
همچنین، تولید اظهارنامه‌های پیش‌فرض برای صاحبان مشاغل و مالیات بر ارزش افزوده، همراه با قطعی‌سازی سیستمی و بدون رسیدگی این اظهارنامه‌ها، برای اولین بار پیاده‌سازی شد که این ابتکارات نه تنها در تسریع فرآیندهای مالیاتی و تحقق حقوق حقه دولت مؤثر بوده است، بلکه گام بلندی در جهت هوشمندسازی نظام مالیاتی و ارتقا عدالت مالیاتی در کشور برداشته شده است.