سازمان امور مالیاتی دست فراریان را خوانده است

در مورد میزان دقیق فرار مالیاتی در کشور آمار دقیقی در دست نیست اما گفته می‌شود به میزان 20 درصد تولید ناخالص داخلی در کشور فرار مالیاتی وجود دارد. سازمان امور مالیاتی کشور به ویژه در سال‌های اخیر کارنامه قابل قبولی در زمینه ردگیری فرارهای مالیاتی و مقابله با آن از خود به جای گذاشته است.

با اقدامات مؤثر این سازمان بخش زیادی از افرادی که به صورت پنهانی به انجام فعالیت‌های اقتصادی مبادرت ورزیده و یا به طرق مختلف از زیر بار پرداخت مالیات صحیح و حقه شانه خالی می‌کردند زیر چتر نظام مالیاتی قرار گرفته و به اصطلاح مالیاتی‌ها، برایشان پرونده مالیاتی باز شده و اوراق تشخیص و قطعی صادر شده است.

در این رابطه، شاهین مستوفی، رئیس مرکز بازرسی، مبارزه با فرار مالیاتی و پول‌شویی سازمان امور مالیاتی از شناسایی 5.5 میلیون مؤدی جدید ظرف سه سال گذشته و به واسطه بهره‌برداری از اطلاعاتی که در اختیار سازمان قرار گرفته خبر می‌دهد و می‌گوید: در سال 1400 آمار مؤدیان شناسایی شده حدود 4 میلیون نفر بود که این میزان در سال 1403 به حدود 9.5 میلیون نفر رسیده است.

وی همچنین درباره تازه ترین کشف فرار مالیاتی کشور در استان کرمان گفت: با جمع‌آوری اطلاعات و مدارک در مورد فعالیت تعداد ۱۸۴ معدن مربوط به تعداد ۱۴۶ مؤدی و پس از انجام رسیدگی به پرونده مالیاتی عملکرد سال ۱۴۰۱ مودیان یاد­شده، مشخص شده است که از تعداد ۱۰۰ مؤدی که برای آن­ها برگ تشخیص مالیاتی صادر شده، تعداد ۶۴ مؤدی دارای کتمان فروش قابل توجهی بوده‌اند؛ به نحوی­که جمع مبالغ مالیات تشخیصی برای آن­ها نسبت به مبلغ مالیات ابرازی ایشان، بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان افزایش داشته است.

از طرف دیگر در یکی از تازه‌ترین اقدامات سازمان امور مالیاتی کشور جهت مقابله با فراریان مالیاتی و استیفای حقوق مردم و دولت، بدهی مالیاتی به مبلغ 464 میلیارد تومان از یک شرکت سازنده مجتمع مسکونی تجاری در غرب تهران از سوی اداره کل امور مالیاتی غرب تهران مورد رسیدگی و مطالبه قرار گرفت. داستان از این قرار بود که شرکت سازنده برج مسکونی تجاری در غرب تهران از تاریخ تأسیس این شرکت در سال 1392 تا پایان سال منتهی به 1400 هیچ‌گونه اظهارنامه مالیاتی تسلیم اداره کل امور مالیاتی مربوطه نکرده بود و تنها اظهارنامه‌ای که این شرکت به اداره کل امور مالیاتی مربوطه تسلیم کرده بود مربوط به عملکرد سال منتهی به 1401 این شرکت بود و صرفاً رقمی حدود 2 میلیون تومان را در برمی‌گرفت.    

اما مدیرعامل شرکت مزبور پس از آنکه تبعات عدم همکاری و عدم ارائه مدارک و مستندات به وی گوشزد شد سرانجام مستندات و مدارک لازم را رو کرد و بدین  ترتیب اداره کل امور مالیاتی غرب تهران هم با انجام رسیدگی و بررسی‌های قانونی درخصوص پروژه مذکور، اقدام به صدور اوراق تشخیص مالیاتی مربوط به سنوات 1399 لغایت 1401 و مطالبه مالیات و جرائم متعلقه به مبلغ حدود 464 میلیارد تومان از این شرکت کرد.

در دیگر اقدام سازمان امور مالیاتی در راستای مقابله با مصادیق فرار مالیاتی در کشور، فرار مالیاتی هفت شخص حقیقی ذی‌نفع واقعی واردات کالا در استان آذربایجان غربی کشف و شناسایی شد. بر این اساس و با توجه به بررسی‌های سیستمی و میدانی که در خصوص سو استفاده از کارت‌های بازرگانی و پیله‌وری و شناسایی حق‌العملکاران و ترخیص‌کاران واسط معاملات به عمل آمد، هفت شخص حقیقی ذی‌نفع واقعی واردات کالا شناسایی شدند. این اشخاص با سوء استفاده از 297 کارت بازرگانی و پیله‌وری اجاره‌ای، دست به واردات گسترده لوازم یدکی زده بودند. سازمان امور مالیاتی کشور نیز درخصوص افراد مزبور، اقدام به مطالبه مبلغ 2 هزار و 63 میلیارد تومان اصل مالیات و جرائم متعلقه مرتبط با سال‌های 1397 لغایت 1401 از ذی‌نفعان واقعی کرد.    

این موارد تنها تعداد معدودی از مصادیق بزرگ مبارزه با فرار مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی در سراسر کشور است و تقریباً روزی نیست که سازمان امور مالیاتی نسبت به شناسایی موارد متعدد و گسترده فرار مالیاتی در سراسر کشور و مطالبه حقوق حقه مردم و دولت از ایشان اقدام نکند.

گفته می‌شود بخش عمده‌ای از وصول درآمدهای مالیاتی در عرصه مبارزه با فرار مالیاتی و از طریق اقداماتی همچون انجام بازرسی مالیاتی ماده (181)، رسیدگی به تراکنش‌های مشکوک بانکی، پیگیری گزارشات مردمی و شناسایی منابع جدید محقق شده است.

 براساس آمار سازمان امور مالیاتی کشور، در زمینه رسیدگی به تراکنش‌های مشکوک بانکی در سه ماه ابتدایی سال 1403 تعداد 1326 برگ تشخیص به میزان 14 هزار میلیارد ریال و تعداد 34 برگ قطعی به مبلغ 173 میلیارد ریال صادر شده است. همچنین در سه‌ماهه ابتدایی سال جاری 92 مورد اجرای بازرسی مالیاتی صورت گرفته که رسیدگی و صدور 1247 برگ تشخیص به مبلغ حدود 3700  میلیارد ریال و صدور 913 برگ قطعی به مبلغ بیش از 8000 میلیارد ریال را به دنبال داشته است. براساس همین آمار و در همین بازه زمانی از میان 6166 گزارش مردمی دریافت شده در حوزه فرار مالیاتی، 85 فرد فاقد پرونده مالیاتی شناسایی شده و 85  مورد از گزارش‌ها نیز در مرحله درخواست استعلام تراکنش بانکی  قرار گرفته است. 

به نظر می‌رسد نظام مالیاتی در مقابله با موارد گسترده و متعدد فرار مالیاتی در اقصی نقاط کشور با استفاده از ابزارهایی چون بازرسی ماده (181) قانون مالیات‌های مستقیم، اطلاعات تراکنش‌های بانکی دریافتی از مراجع ذی‌صلاح و بالأخص گزارشات مردمی که در سامانه‌های این سازمان ثبت می‌شود دست بالا را در شناسایی و مقابله با فراریان مالیاتی دارد. فراتر از آن در نقشه راه نظام مالیاتی کشور پیشگیری از وقوع جرم علاوه بر مقابله با آن ترسیم شده است و در این راستا مسئولان سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرده‌اند مصمم هستند تا در کوتاه‌مدت با بهره‌گیری هر چه بیشتر از ظرفیت‌های هوشمندسازی علاوه بر مبارزه با فرار مالیاتی بر پیشگیری از وقوع فرار مالیاتی نیز تمرکز نمایند.    

نمونه های از کشف فرار مالیاتی در کشور که توسط سازمان امور مالیاتی صورت گرفته است به شرح زیر است: تکمیل پرونده شناسایی 113 هزار میلیارد ریال فروش فاکتور توسط یک شخص در استان همدان، کشف کتمان فروش 18000 میلیارد ریالی برای 7 طلا فروش در استان آذربایجان غربی، کشف 13 هزار میلیارد ریال کتمان درآمد 573 مجری ذی‌صلاح ساختمان در استان خوزستان طی سال‌های 1398 لغایت 1402 و مطالبه سه هزار میلیارد ریال مالیات و عوارض از آنها، شناسایی اشخاص فعال در زمینه واردات و توزیع گوشت قرمز در سطح کشور و کشف کتمان درآمد به میزان 11 هزار میلیارد ریال در استان همدان، کشف فرار مالیاتی 10 هزار و 500 میلیارد ریالی شرکت‌های زیرمجموعه نمایندگی یکی از برندهای معروف کالای خانگی با سوء استفاده از 8 فقره کارت بازرگانی صوری و اجاره‌ای در استان خوزستان، صدور برگ تشخیص 10 هزار و 426 میلیارد ریالی برای یک شرکت فولادی و شناسایی 35 هزار میلیارد ریال فروش اشخاص ثالث به این شرکت در استان آذربایجان شرقی، رسیدگی به مالیات فعالان حوزه معاملات آهن قراضه و شرکت‌های فعال در زنجیره خرید و فروش و شناسایی ذی‌نفعان واقعی با تشخیص و مطالبه مبلغی بالغ بر هشت هزار و 200 میلیارد ریال مالیات در منابع عملکرد و ارزش افزوده در استان آذربایجان غربی، کشف کتمان فروش هفت هزار و 600 میلیارد ریالی مربوط به عملکرد سال‌های 1397 لغایت 1401 یک دلال مواد اولیه پتروشیمی در اداره کل امور مالیاتی استان فارس، شناسایی کتمان درآمد 6200 میلیارد ریالی 58 پزشک، طی سال‌های 1397 تا 1401 از هشت کلینیک زیبایی در استان مازندران و سرانجام صدور برگ قطعی برای فعالان خرید و فروش رمز ارز به مبلغ پنج هزار و 500 میلیارد ریال در استان آذربایجان غربی.